უტოპია - საპარლამენტო ანარქია

მომეცი შენი სიზმარი – უთხრა ხელმწიფემ.

სიზმარი როგორ მოგცეო? - მიუგო გაკვირვებულმა სიზმარამ.

                                                               ქართული ხალხური ზღაპარი

"უნივერსალური რესპუბლიკა" - ფრედერიკ სორიო. XVII 

ლაზიკა ახლი იერუსალიმია, სადაც პრეზიდენტი სააკაშვილი ორმოც წელიწადში აუცილებლად მიიყვანს ერთ წრეზე მოლასლასე ქანცგაწყვეტილ ერს. მხოლოდ სავარაუდოდ მანამდე, როგორც იტყვიან,  ან ვირები მოკვდებიან, ან მათი პატრონი. თუმცა «ვირების», განსაკუთრებით ჩემი ასაკის ვირების სიკვდილის შანსი ბევრად უფრო დიდია... ამიტომ «იერუსალიმი» ჩვენ თუ არა მწყემსსა და მისადმი ლოიალურად განწყობილ გარემოცვას   ნამდვილად გარანტირებული აქვთ... იქ კი, იერუსალიმში,  ამბობენ ისეთი გემრიელი ხურმა იცის, ვირებმაც კი იციან რა ხილიც არის და ძალიანაც უყვართო.

ჩემი აზრით, დაახლოვებით ესეთი უნდა იყოს ერთიანი ნაციონალური მოძრაობისა და და მისი მწყემსის მიერ მოფიქრებული -  ქვეყნის «გრძელვადიანი» განვითარების "პროგრამა - ოცნების"  ის ერთად ერთი პუნქტი, რომელიც მას  ფუნდამეტალურად განასხვავებს "ქართული ოცნების" – პროგრამისაგან.

ყველაფერი დღესავით ნათელია: ოცნება ერთია, დიადი და ნათელი! მისი პრივატიზაციის მსურველი კი ბევრი. ამიტომ საქართველოში დღეს ფაქტიურად  უსისხლო სამოქალაქო ომი მიმდინარეობს «ტკბილი ოცნებების» ხელში ჩასაგდებად.

ფრონტის წინა ხაზზე მყოფ ორ დაპირისპირებულ ძირითად კანდიდატს ბუნებრივია თავისი უპირატესობები და სისუსტეები გააჩნია. ამასთან,  არც ერთი მათგანი არ არის დაზღვეული ფატალური შეცდომისგან, რომელმაც შესაძლოა შესაბამისად ფატალური ცვლილებების წინშე დააყენოს წინახაზზე მებრძოლი ორივე კოალიცია.

ტერმინი კოალიცია ამ შემთხვევაში, ანუ ორივე დაპირისპირებულ მხარესთან მიმართებაში არ არის წამოცდენა- ამ ტერმინს რატომღაც არ ანიჭებენ იმ მნიშვნელობას რომელიც მას გააჩნია მიუხედავად იმისა, რომ მისი ეტიმოლოგიური  არსი ყველას კარგად ესმის: კოალიცია პირველ რიგში არის სხვადასხვა პოლიტიკური მგრძნობელობის ადამიანების, პარტიების ან ქვეყნების დროებითი ალიანსი, ლიგა, ფრონტი, გაერთიანება... შექმნილი საერთო პოლიტიკური თუ სამხედრო მოწინააღმდეგის დამარცხების მიზნით.

მაგალითისთვის 1793 და1815 წლებში ევროპაში შვიდი კოალიცია შეიქმნა ნაპოლეონ 1 -ის წინააღმდეგ, რომელიც ერთმანეთისგან რადიკალურად განსხვავებული პოლიტიკური გემოვნების ქვეყნებს რუსეთს, დიდ ბრიტანეთს, პრუსიას, შვედეთს აერთიანებდა.

ან სულაც, ძალიან შორს რომ არ წავიდეთ – ალბათ გახსოვთ, სულ ეხლახანს თბილისში რუსი როკერი შევჩუკი აღმოსავლეთ ევროპის რეგიონალური  ჯონ ლენონივით მიიღეს... შეგახსენებთ, იგივე შევჩუკი რამდენიმე კვირით ადრე წითელ მოედანზე პუტინის დიქტატურის წინააღმდეგ ნეობოლშევიკი   ლიმონოვის, კომუნისტი  ზუგანოვის, აფერისტი ჟირინოვსკისა და ათასი ჯურის ნეოფაშისტების გვერდით იბრძოდა, ალბათ ძნელია ვინმეს ენა მოუბრუნდეს და შევჩუკი რომელიმე ამ ექსტრემალური იდეოლოგიის მხარდაჭერაში დაადანაშაულოს... (თუმცა შეუძლებელი არაფერია, განსაკუთრებით თუ ქართველი გამძვინვარებული რუსოფობების ფეისბუქზე გამოქვეყნებულ ქსენოფობიურ სტატუსებს გავითვალისწინებთ. )

ხოლო თუ მაინც ჩვენი საკუთარი ისტორიიდან არის საჭირო მაგალითის მოყვანა, ამისათვის საკმარისია სულ რაღაც რვა წლით გადავინაცვლოთ წარსულში და გავიხსენოთ, რომ ვარდების რევოლუცია, სხვა არაფერი იყო, თუ არა ჭრელი კოალიციის გამარჯვება. რომლის წევრები ნაციონალურმა მოძრაობამ, სხვადასხვა მეთოდებით ჩამოიცილა ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ – ჟვანია ძალიან საეჭვო გარემოებაში ფიზიკურად, ბურჯანაძე მორალურად, ხოლო დანარჩენები უბრალოდ ვულგარულად, ანუ ქუჩურად რომ ვთქვათ გადააგდო. ისევე, როგორც 1917 -ის ოქტომბერში ბილშევიკებმა ყველა დანარჩენი პარტიები, რომლებმაც ოქტომბრის ბურჟუაზიული რევოლუცია მოახდინეს.

კოალიცია, რომლის წყალობითაც სააკაშვილის გარემოცვამ ქართული დემოკრატიის იდეის პრივატიზირება შეძლო საბოლოოდ მაინც პარტიულ სტრუქტურად გარდაიქმნა, ხოლო «გადაგდებული» ლიდერების უიდეო ოპორტუნისტმა მხარდამჭერებმა და კუდამოძუებულმა თანამებრძოლებმა, ასევე წარმატებით გააგრძელეს გამარჯვებული ახალი ბატონის ყმობა.

საერთოდ, დიდი კოალიციები ქვეყნის შიგნით მაშინ იქმნება, როდესაც პოლიტიკური სცენა ბილიარდის ცუდად განლაგებულ პარტიას ემსგავსება. ესეთ დროს თამაშის გაგრძელება მხოლოდ მაშინ არის შესაძლებელი, თუ რომელიმე მხარე ძლიერი დარტყმით თამაშს გაშლის... ვარდების რევოლუციის შემოქმედი კოალიცია, რომლის დიდი ნაწილი სწორედ დღევანდელი ქართული ოცნების წევრებისგან შედგებოდა, სწორედ ესეთი ბილიარდის ბურთი იყო, რომელმაც პოლიტიკურად გაჭედილი შევარდნაძის ხელისუფლება ქუჩიდან დაშალა და უნდა ითქვას «ქართული ბილიარდის» ეს დაუმთავრებელი და მოსაწყენი პარტია, ერთ ხანს ასე თუ ისე საინტერესოდ წარიმართა – საკმაოდ ბევრი ლამაზი ბურთი ჩავარდა ლუზებში, თუმცა ძალიან მალე კოალიციის «კიას» მხოლოდ ერთი კაცი დაეპატრონა, მისი უშნო ქნევითა და გინებით ყველა ჩამოიცილა და პარტია ბუნებრივია, ისევ გაიჭედა.

ბიძინა ივანიშვილის ინციატივით შექმნილი «ქართული ოცნება» პირველ რიგში ისეთივე კოალიციაა, როგორმაც მიხეილ სააკაშვილი ხელისუფლებაში მოიყვანა, მისი ეხლახანს დაარსებული პარტია სახელწოდებით «ქართული ოცნება დემკრატიული საქართველო» არ წარმოადგენს რაიმე განსაკუთრებულ და განსხვავებულ გამანადგურებელ პოლიტიკურ ავტონომიურ ძალას კოალიციის სხვა წევრების გარეშე.

კოალიცია «ქართულ ოცნებას» ასევე შეუძლია გაჭედილი ბილიარდის ბურთების არევ დარევა, გაშლა, მათი პოზიციების გაპერსპექტიულება, ერთგვარი საპარლამენტო "ანარქიის" დამყარება, რომელიც აუცილებელია იმისთვის რომ დღევანდელ «ბრეჟნევისეულ» საპარლამენტო ჭაობს სიცოცხლის ნიშნები დაეტყოს. ვარდების კოალიციის მთავარი შეცდომა სწორედ შევარდნაძისეული საპარლამენტო «ანარქიული სულის» ქუჩაში  გატანა იყო, რომლის პირველი მოსავალი საქართველომ 2007 წლის ნოემბერში მოიმკა.

შევარდნაძის ეპოქის პარლამენტის თამჯდომარე, შეგახსენებთ ოპოზიციაში იმყოფებოდა ქვეყნის პრეზიდენტთან. მაშინ "ჩხუბი" ძირითადად სწორედ პარლამენტში მიმდინარეობდა და არა ქუჩაში. რასაც სააკაშვილის ხელისუფლებამ წერტილი დაუსვა აბსოლუტურად კონტროლირებადი საკანონმდებლო ორგანოსა და მუყაოს  თავმჯდომარის შექმნით, – აგრესიამ კი ქუჩაში გადაინაცვლა.

მაგრამ რა გარანტიაა, რომ პარტია «ქართული ოცნება დამოუკიდებელი საქართველო» რომელთანაც კოალიციის სახელი ასოცირდება ისეთივე უზურპატორი არ გახდება ხელისუფლებისა, როგორადაც  ნაციონალური მოძრაობა ჩამოყალიბდა?

ლოგიკით თუ მივუდგებით, ბევრი მიზეზიდან, მათ შორის ჩვენი ნაციონალური «ლიდერომანი» ბუნებიდან გამომდინარე «ქართულ ოცნების» ლიდერს არანაირი შანსი არა აქვს კოალიციის გამარჯვების შემთხვევაში ის  ერთიან პოლიტიკურ ბირთვად «დაააკონსერვოს» ერთი იდეის ქვეშ გაერთიანებული დატოვოს, თუნდაც იმიტომ. რომ ესეთი კონკრეტული გამაერთიანებელი ორიგინალური იდეა მას არ გააჩნია, და არც შეიძლება გააჩნდეს, რადგან, ვიმეორებ, «ქართული ოცნება» პირველ რიგში ჯერ ჯერობით ძალიან კონკრეტული , ნაციონალური მოძრაობის მიერ უზურპირებული ხელისუფლების დაშლის მიზნით შემდგარი კოალიციაა და არა ის პოლიტიკური ერთიანი ძალა, რომელსაც უნარი შესწევს პარტნიორების გარეშე მარტო შეებრძოლოს დღევანდელ მმართველ პარტიას. თუმცა გამარჯვების შემთხვევაში ის იძულებული  გახდება ზრდასრული პარტიული დამოუკიდებელი ცხოვრება დაიწყოს. რაც დრევანდელ ჭრელ "ოცნების" კოალიციას აუცილებლად კასეტური ბომბივით ააფეთქებს და მის შემადგენელ პოლიტუკურ წარმონაქმნებს სწორედ კასეტური ბომბის ნასხლეტებივით მიმოფანტავს პარლამენტში. დღეს ქართული სამოქალაქო საზოგადოება 2003 წელთან შედარებით სხვადასხვა მიზეზების გამო უფრო მომზადებულია იმისთვის, რომ ბიძინა ივანიშვილმა მიხეილ სააკაშვილივით ვერ გააცუროს ისინი და კოალიციის საკუთარ პარტიად გარდაქმნა მოახერხოს... მათ შორის  სააკაშვილის უდავო დამსახურებებისა და შეცდომების წყალობითაც.

ძნელი სავარაუდოა ისეთი რადიკალურად განსხვავებული პოლიტიკური გემოვნების პარტიები და დაჯგუფებები, როგორებიც მაგალითად რესპუბლიკელები და ნაციონალისტ ულტრამემარჯვენეთა ფართო სპექტრია ერთი რომელიმე პოლიტიკური პარტიის მაკონტროლებელი ფრთის ქვეშ გაერთიანებულნი ვიხილოთ. თუმცა, წარმოუდგენელი არაფერია – როგორც ცნობილია ქართულ პოლიტიკაში მარადიული, ელემენტარული პრინციპებისა და ფასეულობების ისეთი დეფიციტია, რომ ფაშისტები და კომუნისტები, ლიბერტარიანელები და პროფკავშირები, მემარჯვენეები და მემარცხენეები, მგლები და ცხვრები ერთად ძოვენ, ხოლო როცა საძოვარი არაფერი აქვთ მოფარფატე პეპლებს დასდევენ რატომღაც ნაჯახებით, როდესაც პეპლებიც აღარ არიან ერთმანეთს... ამასობაში ახალი ბალახი ამოდის და ისევ ძოვას იწყებენ... რამდენადაც ამჟამად პეპლების დევნის ფაზაში ვიმყოფებით, მათი ეს უცნაური აგრესიულ - ინფანტილური ბუნება კოალიციის გამარჯვების შემთხვევაში სავარაუდოდ პოზიტიური შეიძლება აღმოჩნდეს , და ახალი ბალახის ამოსვლამდე,  ამჯერად უკვე ბიძინა ივანიშვილის გარშემო გაერთიანებული უმრავლესობის მიერ საქართველოს ხელისუფლების უზურპაციისგან გადარჩენის შანსად იქცეს. ეს შანსი თავისი მხრივ ერთად ერთი გონივრული გზაა საქართველოს დემოკრატიული გზით განვითარებისა. სხვა, არადემოკრატიული ალტერნატივა რომ არ არსებობს, ამაზე უკვე კარგა ხანია აღარავინ კამათობს.

გამარჯვების შემთხვევაში, სავარაუდოდ, ქართული ოცნების «დიადი» პოლიტიკური «ბიგ ბანგით» გამოწვეული ქაოსი მალე მოწესრიგდება. ათასგვარ კომიკურ პოლიტიკურ მარგინალებს, მოუქნელ ჩოხოსან ულტრამემარჯვენე ნაციონალისტებს, ნებისმიერი ახალი პოლიტიკური ლიდერი ისევე «გადააგდებს», როგორც სააკაშვილმა «გადააგდო» ისინი რვა წლის წინ. ესეთებს საერთოდ ყოველთვის «აგდებენ» ხოლმე.

საერთოდ, დიდი ალბათობით, «ქართული ოცნების» აფეთქების ყველაზე მთავარი ბენეფიტორი შესაძლოა ისევ თავად არჩევნებში "დამარცხებული" ანუ 5()% -ს ქვევით დარჩენილი ნაციონალური მოძრაობა აღმოჩნდეს: ალბათ ცოტას თუ ეპარება ეჭვი, რომ ნაციონალებს პროცენტული შეფარდებით დღეს არსებული ვერც ერთი ცალკე აღებული პოლიტიკური პარტია ვერ გაუწევს სერიოზულ კონკურენციას, და ის პარლამენტში ობიექტურად ერთ ერთი ყველაზე დიდ პოლიტიკური გაერთიანებად დარჩება. მხოლოდ არა 58-ე არმიასავით ხეპრე და მოროდიორი, აბსოლუტური უმრავლესობით - როგორც დღეს. ის დაკარგავს იმ ყოვლისშემძლეობის შეგრძნებას რომელიც დღეს ესეთი საძაგელი აროგანტულობის საშუალებას აძლევს – ნებისმიერი საკითხის განხილვისას ფრაქციების გაერთიანების შემთხვევაში უმცირესობაში მოხვედრის გამუდმებული შიში მას უფრო ელასტიურსა და კომპრომისულს გადის. იძულებული გახდება პოლიტიკური ვაჭრობის წესებს დაემორჩილოს -რადგან მისთვის ყველაზე უმნიშვნელო პოლიტიკური ფიგურის ხმასაც კი ფასი დაედება და საბჭოური ტიპის «მორჩილი უმრავლესობის» დიქტატს სავარაუდოდ ბოლო მოეღება ... დამყარდება წესრიგი, რომელიც თუ ანარქისტებს დავუჯერებთ, აუცილებლად მოსდევს ქაოსს- დამყარდება წესრიგი იერარქიის გარეშე !... ამით - ხორცშესხმული «უტოპია - საპარლამენტო ანარქია» დამთავრდება და ის ასპარეზს ნამდვილ საპარლამენტო ცხოვრებას დაუთმობს...

რა თქმა უნდა, ეს ყველაფერი, ჯერ ჯერობით ,  მაინც უტოპიად გამოიყურება, თუმცა რეალურად განხორციელებად უტოპიად... ამიტომ მე პირადად  «ქართული ოცნების» აფეთქებით გამოწვეული საპარლამენტო ანარქია ბევრად უფრო მიმზიდველად მეჩვენება, ვიდრე ძალაუფლების უზერპაციაში გამობრძმედილი «ნაციონალური მოძრაობის» ბრეჟნევისეულ «უძრაობად» საბოლოოდ სტაბილიზაციის პერსპექტივა. ამასთან, საჭროა გამუდმებით გაკეთდეს აქცენტი იმაზე, რომ «ქართული ოცნების « შესაძლო გამარჯვების მიმზიდველობას სულაც არ გასაზღვრავს მასში შემავალი ძალებისა და პერსონალიების პოლიტიკური და კიდევ უფრო ნაკლებად პერსონალური მიმზიდველობა. უბრალოდ ბილიარდის პრინციპია ესეთი... სხვა არაფერი.

«საპარლამენტო ანარქიის» უტოპიურ პერსპექტივაზე ბევრი დეტალი მეტყველებს. პირველ რიგში მისი პოლიტიკური «კასეტური ბომბის» სახელწოდება - «ოცნება»! რომელიც დასავლური ცივი პოლიტიკური მარკეტოლოგიის თვალსაზრისით, აშკარად არა ადეკვატურად ჟღერს, თუმცა გასათვალისწინებელია, რომ ტრადიციულად «რომანტიზმი» ქართული შიდა პოლიტიკური ბაზრის ისეთივე თანმდევი მნიშვნელოვანი ელემენტია როგორც პრაგმატიზმი დასავლურისა. შეგახსენებთ, ვარდისფერი ხელისუფლება და მისი პრეზიდენტი კარგა ხანს იდეალისტებად და მეოცნებებად ასაღებდენ თავს, სანამ 2007 წელას რეალური ხელჯოხებით არ დაულეწეს ცხირპირი და ოცნებები ათი ათასობით ასევე იდეალისტ მანიფესტანტს. ნაციონალური მოძრაობის ოფიციალური საიტი დღემდე გვამცნობს, რომ პარტიის მიზანი და მისია: «ყოველი ჩვენთაგანის ოცნების განხორციელება, ძლიერი საქართველოს მშენებლობაა».

თუმცა დასახელებაზე უფრო მნიშვნელოვანი მაინც შინაარსი, უფრო სწორედ შინაარსის ნაკლებობაა:  «ქართულ ოცნებაში» გაერთიანებულ პოლიტიკურ დაჯგუფებებს იშვიათი გამონაკლისის გარდა ძნელია პარტია უწოდო ამ სიტყვის ლექსიკონური გაგებით. ისინი ქართული პოლიტიკისათვის კლასიკად ქცეული ტრადიციის მიხედვით ათასგვარ მეტნაკლებად ცნობილ პიროვნებების კლუბებსა და პატარა მაფიოზურ კლანებს უფრო წააგავნან. საქართველოში ამომრჩეველი ძირითადად ხმას უფრო ისეთ პერსონალურ კრიტერიუმებს აძლევს, როგორიც არის კინოში ან სცენაზე ნათამაშები როლი, მოგებული სპორტული შეჯიბრება,  კარგი ოჯახიშვილობაც კი, მიუხედავად იმისა რომ ზუსტად არავინ იცის რას ნიშნავს ეს უკანასკნელი. 
 პარტიული, ან კიდევ «უარესი» იდეოლოგიური კუთვნილება ფორმალურადაც კი ძალიან ცოტას აინტერესებს.

ზუსტად იდენტური სისტემით არის აწყობილი ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის სტრუქტურაც. ისინი არც ობიექტურად სერიოზული და საზოგადოების მიერ ასე თუ ისე " ნორმალური პოლიტიკოსის" რეპუტაციის მქონე წევრების და  არც ოდიოზური ფიგურების რაოდენობით არ განსხვავდებიან თავიანთი მოწინააღმდეგე კოალიციისგან .ეს არც არის გასაკვირი - ორივე მხარეს  "ბედკრული საქართველოს შვილები" დგანან,  ნაციონალები ასევე მონდომებით ნადირობენ მსახიობებზე და სპორტსმენებზე წინასაარჩევნოდ, და წარმოადგენენ რადიკალურად განსხვავებული პოლიტიკური გემოვნების ადამიანების კოალიციას . ვის არ შეხვდებით აქ – ულტრალიბერალებს იგივე ლიბერტარიანელებს, ლიბერალებს, ცენტრისტ მემარჯვენებს, ნაციონალისტ ულტრამემარჯვენე ზვიადისტებს... და როგორც ბოლო დროს აღმოჩნდა მემარცხენეებსაც კი: ახალი პრემიერის, ივანე მერაბიშვილის პროგრამას სხვას ვერაფერს დაარქმევ თუ არა მემარცხენეს. 

მოჭიდავეებზე და მსახიობებზე ნადირობა წმინდა წყლის საბჭოთა ფენომენია – ნებისმიერი კომუნისტური პარტიის დეპუტათა ყრილობის ამსახველ არქივებს თუ გადაათვალიერებთ, უხვად აღმოაჩენთ საბჭოთა კინოს, თეატრის,ლიტერატურისა და სპორტის - წითელი დროშის ორდენით მკერდ დამშვენებულ დპუტატებს, რომლებიც ზუსტად ისეთივე ბუტაფორიულ როლს ასრულებდნენ კრემლის ყრილობათა  სვეტებიან უზარმაზარ დარბაზში, როგორც დღევანდელი გამოჩენილი ქართველი დეპუტატები და დეპუტატობის კანდიდატები.

სხვა ვერც ერთ ქვეყანაში ვერ ნახავთ მსახიობების და სპორტსმენების მსგავს კონცენტრაციას საკანონმდებლო ორგანოში – და არა იმიტომ, რომ ისინი სხვა პროფესიის ადამიანებზე ნაკლებად გონიერნი არიან. უბრალოდ პარლამენტი მართლაც სერიოზული და სპეციფიური საკითხების განსახილველი დიდი პასუხისმგებლობის მქონე ადგილია, და არ შეიძება იქ მოუმზადებელი ადამიანის შესვლა პირდაპირ ტატამიდან, საფეხბურთო მოედნიდან, ან სცენიდან, გარკვეული საბაზისო მომზადებისა და კომპეტენციის შეძენის გარეშე. თუმცა უნდა ითქვას, არც "ბიზნესიდან პოლიტიკაში" მოსულ საქმოსნების გააჩნიათ რაიმე უპირატესობა მოჭიდავეებთან, პოლიტიკურ მეცნიერებათა ცოდნაში...

ჩვენში, როგორც უკვე აღვნიშნე, პოლიტიკური - იდეოლოგიური გემოვნება ფაქტიურად ნულის ტოლია. ადამიანებს აბსოლუტურად ნორმალურად მიაჩნიათ, რომ პოლიტიკოსები რომლებიც წლების განმავლობაში დაუნდობელ ულტრალიბერალურ ეკონომიურ და პოლიტიკურ თეორიებს ქადაგებენ, არჩევნების წინ გულანთებულ იდეალისტ ტროცკისტებად გადაიქცნენ... დაუჯერებელია მაგრამ ეს საქართველოში ეს არავის უკვირს რამდენიმე ახირებული ადამიანის გარდა. რომელსაც ჯერ კიდევ სჯერა, რომ პრინციპები პოლიტიკაში ყველაზე მნიშვნელოვანი რამ არის... მხოლოდ იმ შემთხვევაში,  თუ ვაღიარებთ, რომ პოლიტიკა ქვეყნის ნორმალური ფუნქციონირების ძრავაა, და არა «მონოპოლიასვით» რაღაც ელიტარული ჯგუფური თამაში... ესეთ შემთხვევაში, დეპუტატად ნებისმიერი პროფესიისა და "გაგების" ადამიანს შეუძლია იმუშაოს და პრინციპები ჰალსტუკებივით იცვალოს იმისდა მიხედვით, თუ რა ფერის კოსტუმს აირჩევს თავის ტანსაცმლით გამოტენილ დიდ გარდერობში.

კანდიდატებად ეგრეთწოდებული «ცნობადი სახეების» გაყვანა დაუფარავად მეტყველებს ქართული საპარლამენტო იდეის ფიქტიურობაზე – ყველაზე დიდ პოლიტიკურ ძალებს, როგორც მმართველს, ისე ოპოზიციას მხოლოდ ინერტული, პულტზე ბრმად ხელის დამჭერი კონფორმისტები ჭირდება და არა დამოუკიდებლად მოაზროვნე პრინციპული პოლიტიკოსები, რომლებიც ნებისმიერ გადაწყვეტილებაზე არჩევანს შეგნებულად აკეთებენ და არავითარ შემთხვევაში ავტომატურად, როგორც დღევანდელ საბჭოურად მორჩილ პარლამენტში -  აბსოლუტურად ბრიყვული კანონების მიღებისას.

დეპუტატებით მანიპულირების ეს სამარცხვინო სისტემა როგორც ჩანს ყველა მხარეს აწყობს. ეს ერთ ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია, რომელიც საქართველოში რეალურ საპარლამენტო დემოკრატიულ მმართველობას უტოპიად წარმოაჩენს. ესეთი დეპუტატების წყალობით სავსებით დასაშვებია, რომ შემოდგომის არჩევნებამდე არსებულმა პარლამენტმა ხარაკირი გაიკეთოს და საერთოდ შეწყვტოს არსებობა როგორც უმაღლესმა სახელმწიფო ორგანომ, ან ისეთივე საპარადო ფუნქცია დაიტოვოს, როგორც პრეზიდენტობის ინსტიტუციამ იტალიაში, გერმანიაში ან ისრაელში. ეს პროცედურა, შეიძლება ითქვას, უკვე დაიწყო კიდეც – ახალი პრემიერის უფლებამოსილების გაზრდით.

მცირე "სენტიმეტალური" გადახვევა : სულ რაღაც ერთი თვის წინ, საფრანგეთის ახალი პრეზიდენტის, ფრანსუა ჰოლნდის მიერ დანიშნულმ ეკოლოგიისა და ენერგეტიკის მინისტრმა, ახალგაზრდა ქალმა დელფინ ბატომ დანიშვნიდან რამდენიმე დღეში საჯაროდ განაცხადა, რომ კატეგორიულად არ ეთნხმება პრეზიდენტის პოზიციას, რომელიც მარიხუანას ლეგალიზაციას ეწინააღმდეგება, და დაადასტურა რომ აგრძელებს ბრძოლას კანაბისის კომერციალიზაციისა და მოხმარების დეკრიმინალიზაციისათვის... ესეთი პრინციპული სახელმწიფო მოხელე საქართველოში ბოლოს მგონი თავად სააკაშვილი იყო ამ ათიოდე წლის წინ... ვერაფერს იტყვი, შევარდნაძის ხელისუფლება ამის საშუალებას იძლეოდა: ალბათ გახსოვთ ზურაბ ჟვანია, მაშინდელი პარლამენტის თავმჯდომარეც კი ოპოზიციაში ედგა პრეზიდენტ შევარდნაძეს.

დღევანდელი პოლიტიკური კონტექსტი კი, ანუ წინასაარჩევნი პოლიტიკური პოლიგონი, რომლიც მართველმა ნაციონალურმა კოალიციამ შექმნა თავის პროტაგონისტი კოალიციის დასამარცხებლად სხვა არაფერია თუ არა სრული სახელმწიფო რესურსით გაკონტროლებული მართული «ანარქია», დიქტატურაში გადაზრდის მორცხვი მაგრამ რეალური პერსპექტივით.

წყლის ამღვრევა შიგ თევზის დაჭერის იმედით, არც თუ ორიგინალური მეთოდია ისეთი უიდეო ოპორტუნისტი პოლიტიკოსებისათვისაც კი, როგორებსაც საქართველოში ყოველ ნაბიჯზე ვხვდებით, და ეს როგორც წესი, ჯიუტი რეჟიმების დასასრულის მანიშნებელი პირველი სიგნალია. არც პატრიოტიზმის გაიძვერების მიერ უკანასკნელ თავშესაფრად, ან იდიოტების მიერ მის ერთად ერთ არგუმენტად გამოყენებაშია რაიმე ახალი, კიდევ უფრო ნაკლებად რუსეთის სპეცსამსახურთან თანამშრომლობის ბრალდებაში – ბოლო ოცი წლის მანძილზე სხვადასხვა დროს ჩვენ ყველას, თვით ყველაზე რადიკალურ რუსოფობ ჰიპერპატრიოტებსაც კი მოგვიწია მეტნაკლები დოზით ნასროლი მოღალატის ტალახის ჩამორეცხვა, თავად ნაციონალების ჩათვლით... და მივეჩვიეთ . საერთოდ, რუსეთი რომ არ ყოფილიყო, ქართველებს თვითონ უნდა მოგვეგონებინათ ის.

თუმცა, რა თქმა უნდა, მოქმედ რეჟიმს თავისი რამდენიმე ორიგინალური გამოგონებაც აქვს, რომელიც მას ღირსეულ ადგილს მიუჩენს პოლიტიკურ მეცნიერებებში შეტანილი ინოვაციური გაიძვერობების ენციკლოპედიაში (რომელიც სამწუხაროდ ჯერ ჯერობით არ არსებობს). ეს განსაკუთრებით ეხება დასავლელი დონორების მანიპულირების მეთოდებს ანუ იმ ლიმიტის დადგენას და მის ნაწიბურზე ჯამბაზის ოსტატობით წონასწორობის შენარჩუნებით ოინბაზობას, რომლის იქით მანიპულაციის უფლებას არ მოგცემენ, პრინციპში ეს ბავშვის მიერ მშობლის მანიპულირების ზუსტი ანალოგია, რომელიც სააკაშვილმა და მისმა თეორეტიკოსებმა დიდ პოლიტიკაში დანერგეს.მხოლოდ ეს მეთოდი, როგორც საერთოდ სამყარო, სრულყოფილი რა თქმა უნდა არ არის..

ბავშვს ადრე თუ გვიან მოთმინება მაინც ღალატობს, მაინც გადადის იმ ზღვარს, რომლის იქითაც უფროსები მანიპულირების საშუალებას აღარ აძლევენ და სჯიან.

ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ სულ ეხლახანს გადააბიჯა ამ ზღვარს და სხვისი ფერადი კუბებით დაიწყო თამაში. გადაწეული საზღვრის დისიმულაციისათვის ვანო მერაბიშვილი ნათლიმამად დანიშნა, ხოლო მის ძველ პოსტზე საყოველთაოდ აღიარებული ქართველი  ლუკა ბრაზი – ბაჩო ახალაია დატოვა... თითქოს იმ ბინძური და სველი საქმეების საკეთებლად რომელსაც უნდა მოველოდეთ უახლოვეს თვეებში...  თუ ჭკუით არ ვიქნებით... მხოლოდ ერთ რამ არ გაითვალისწინა- უფროსები ყოველთვის მართლები არიან. და როგორც წესი, მსგავსი ოჯახური ინციდენტები, ბოლოს სათამაშო ნათლიმამის, ლუკა ბრაზისა და მათი ლეიტენანტ-ჯარისკაცების უჯრაში ჩაკეტვითა და ზღვარს გადასული პატარას დასჯით, მისი ცრემლებით მთავრდება ხოლმე.

პქ

9 Juillet 2012

Paris

ივერია - რედისონის ფანტომები

ამ ფეისბუკის ქალს ჰელენას რომ ვიცნობდე აი რას მოვუყვებოდი :

ჩემი ბოლო 1991 წლის თბილისური ზაფხული თითქმის მთლიანად ივერიის სახურავის პატარა ღია აუზზე გავატარე, რომელსაც რუდიკოს აუზს ეძახდნენ. თითქმის ყოველდღე დავდიოდით მე, კოტე ყუბანეიშვილი და ირაკლი ჩარკვიანი. იქ პატარა ღია კაფე იყო და იმ კაფეში ჩვენი რეაქტიული კლუბის რამდენიმე ლექსია დაწერილი, მათ შორის ჩემი «რიქშა N 8,5» - უზნეო სინატიფე, მე მესმის შენი ! უმზეო ზაფხული ჩაგიქროლებს გვერდით, არ გაგასენდება. თავიდან ამოიგდებ, სამუდამოდ... ზეიმი . ქუხილი. შამპანიური... ფრთხილად. არ დაეცე... და ა.შ....ერთ თბილისელ ჩინელ გოგოზე დავწერე რომელიც იქ გავიცანი.

კიდევ ლევიკო მოდიოდა ხანდახან ჩვენთან  ხშირად, აბაშიძე თავის მოლდაველ გოგოსთან ერთად... ჩვენი ძმაკაცი პლეხანოველი დუდუ სარალიძეც, რომელიც პოლ ნიუმენს გავდა და გაუთავებლად ექაქანებოდა რაღაცას ყვავილებიან ლურჯ «პარადნი» შორტებში »გამოწყობილ» ჯიმა გაბესკირიას, რომელიც სულ იცინოდა...

რუდიკო გოგუაძე კოტეს ძმაკაცი იყო, თუ სწორედ მახსოვს ერთად იჯდნენ რუსთავის ზონაში... მგონი ჯიმაც... თუმცა შეიძლება მეშლება, სამივე რომ ნაჯდომი იყო ეს ფაქტია. აუზ- ბარში კოტეს შევყავდით  როგორც ყოველთვის, და როგორც ყველგან... .

იმ წლის, 1991-ის აგვისტოს ბოლო დღეც კი მახსოვს. ეთერ ჭკადუა იყო ჩამოსული ამერიკიდან. დღე და ღამე ერთად დავეხეტებოდით. იმ დღეს აუზიდან წყნეთში წავედით მარიკა მანაგაძესთან, დევი გვახარია იყო კიდევ ჩვენთან ერთად და წურიკა , ზაზა გორდაძე, მგონი საერთოდ იმ საღამოს გაიცნო მარიკამ . მერე დაქორწინებულან. მათი შვილი ეხლა სორბონაში სწავლობს, ულამაზესი გოგოა. პარიზში გავიცანი ამას წინათ და მაშინვე მივხვდი ვისი შვილიც იყო. ირაკლი არ წამოვიდა. ლევიკოს კუჭი ატკივდა და არ სვავდა . დანარჩენები საშინლად დავთვერით. გამთენიისას დუდუმ დიდუბეში რაღაც ქარხნის სასადილოში წაგვიყვანა ხაშზე ... ცხოვრებაში სულ ერთხელ მაქვს ხაში ნაჭამი და ისიც მაშინ - ისეთი მთვრალი ვიყავი სულერთი იყო რას შევჭამდი...

მას შემდეგ აღარც დუდუ მინახავს ცოცხალი და აღარც ლევიკო, არც წურიკა, არც ჯიმა...ირაკლიც ხომ მოკვდა... ეს ყველამ იცით. ეთერი, მე, კოტე და დევი დავრჩით ჯერჯერობით ცოცხლები...რუდიკო თურმე ავსტრიაშია და ვერ ჩამოდის თბილისში – დაჭერის ეშინია.

ვინ აღარ დადიოდა იმ აუზ-ბარში: ძველი ბიჭები, არტისტები, პოეტები, მხატვრები, კარგი ნაშები, კარგი ნაშების ცოტა «სლაბი» დაქალები, ძალიან კარგი ბიჭები და გოგოები, ცუდებიც... ძალიან ცუდებიც. ისინიც, ვისაც ეს ფეის ბ. ქალი ჰელენა ბოზებს ეძახის - ანუ ერთი ორი ვიაიპი პუტანა – თბილისი პატარა ქალაქი იყო რუდიკოს აუზივით , სულ ორი ნორმალური სასტუმრო და ასევე ორი თუ სამი ესეთი «გრადისკა» ყოფნიდა – ფელინის «ამარკორდივით»... მხოლოდ გრადისკებს ფეის ბ.-ს ქალბატონივით ვულგარული ლაპარაკის მანერა არ ახასიათებდათ, რომც მოენდომებინათ , მაშინვე ვიაიპი პუტანების ხარისხიდან «ჩამოპრაშმანდოვკდებოდნენ» , ამიტომაც ცდილობდნენ ნორმალური ლექსიკით ელაპარაკათ – საერთოდ ვისაც როგორ შეეძლო კლასს ისე უფრთხილდებოდა...

ჰო მართლა... «ივერიას» აივნებზე მაშინ «ძონძი» საბნები და საცვლები არ ეკიდა გასაშრობად, არც მუყაოს გაშლილი ყუთები იყო აკრული ფანჯრებზე. საერთოდ ის საბრალო დევნილები, რომლებიც დღემდე ქუჩაში ცხოვრობენ- ჯერ არ იყვნენ საბრალონი და «ძონძები». ეს 1991 წლის აგვისტო -საქართველოს ბოლო «დოლჩე ვიტა» იყო.

მეორე დღეს, ლამის პირდაპირ სახაშედან, ეთერი თავის ქმარს დაუბრუნდა კალიფორნიაში. სექტემბერი დადგა. თბილიში ამინდები ადრე აირია, აუზის სეზონი დამთავრდა. ორ კვირაში – კინოს სახლთან პირველად გაისროლეს. ცოტა ხანში ტელევიზიასთან გრძელ ლულიანი უზარმაზარი ზარბაზანი მოაგორეს და მთავრობის სასახლეს დაუმიზნეს რომელიც იქიდან არც კი ჩანდა. დღემდე ვერ ვხვდები რატომ დაუმიზნეს ამ სიშორიდან – მაგრამ სამხედროებს რას გაუგებ. ვიღაცეები ზარბაზანთან სამახსოვრო ფოტოებს იღებდნენ.

ნოემბერში მე, კოტე და დევი პარიზში წამოვედით. მე და დევი დღემდე შევრჩით. კოტე კი სამ თვეში გადაბუგულ თბილისში დაბრუნდა, და მერე, ნელ ნელა ჯერ ლევიკო, მერე დუდუ, ჯიმა, ზაზა, ირაკლი დაასაფლავა...

 ამბობენ სამოქალაქო ომში «გამარჯვების» მერე უპატრონო «ივერიას» სულ რამდენიმე კუპონად «ეშმაკები» დაეპატრონენო. მერე ეს ეშმაკები რესპექტაბელური ხალხი აღმოჩნდნენ. მათ ვარდების რევოლუციის შემდეგ თავიანთი რამდენიმე კუპონიანი საკუთრებიდან «ბინძური დ დაუბანელი ძონძი» ლტოლვილები გაყარეს და ივერიას black- Royal პრეზერვატივი ჩამოაცვეს, მხოლოდ შუშის...

რუდიკოს ღია ბარი-აუზის ნაცვლად ეხლა თანამედროვე დახურული აუზი და რაღაც რესტორანია, სადაც შეკვეთა ისეთი სახით მოაქვს ოფიციანტს ნახევარი საათიანი ლოდინის შემდეგ, თითქოს მისი ვალი გმართებდეს... მაგიდებთან თავგასიებული პარლამენტარები, ფუნქციონერები და მათი მაგავსი გაურკვეველი ასაკის სავარაუდოდ მამრობითი სქესის გორილები სხედან კანტიკუნტად, რაღაც გულისამაჩუყებლად ვულგარულად და ისე სევდიანად გამოპრანჭულ უკრაინელ და ქართველ ნოვი გრადისკებთან ერთად – პირდაპირ ტირილი მოგინდება რომ შეხედავ... მე სულ ორჯერ ვიყავი და მესამედ შევეცდები აღარ წავიდე. თუმცა ჩემი სურვილით არც იმ «ორჯერ» ვყოფილვარ. ჩემმა ძალიან ახლო ნათესავმა დამპატიჟა ორჯერვე. მას პრინციპულად ძალიან მოსწონს სასტუმროს თავზე აუზის განთავსების «ორიგინალური» კონცეფცია. თუმცა, უნდა ითქვას, ცურვას - «გლენმორანჟი» და საძაგელი ბანანებისა და ფორთოხლის «პლასტმასის» ასორტი ურჩევნია. განსაკუთრებით - გაჯგიმული ოფიციანტებისათვის მკაცრი შენიშვნების მიცემაზე კარგავს ჭკუას. ესეთ დროს ზუსტად ისეთივე ბედნიერებას განიცდის,როგორსაც დუდუ განიცდიდა, წლების წინ ამავე ადგილზე - რუდიკოს ღია აუზ ბარში, როცა ვინმე ლამაზ გოგოს მიუჯდებოდა შეზლონგთან, და რაღაც უბოროტოს მოატყუებდა ხოლმე, ესეთი იყო, სხვანაირად არ შეეძლ ო და რა ექნა... ეს ყველაფერი იმ ეპოქაში ხდებოდა,... როცა ივერიაში, როგორც ფეისბუკის ქალი ჰელენა ამბობს, გაქანებული ბოზობა იყო ... და როცა ჩვენ იქ დავდიოდით.

P.S. ამ სასტუმროს შესახებ უფრო ადრინდელ ამბებსაც მოგიყვებოდით, მაგალითად მის ჰოლში ფეხსაცმელის გასაპრიალებელ «ფილიპსის» მაგიურ ავტომატზე , სადაც ათ კაპიკიან მონეტას თუ ჩააგდებდი და ფეხს შეყოფდი - დიდი შავი ჯაგრისები ფეხსაცმელს გიპრიალბდა... ნამვილი სასწაული იყო!.. მხოლოდ ჩემს დაგლეჯილ კაუნასის კეტებს ვერაფერს უხერხებდა... მაგრამ ეს კიდევ უფრო ძველი, ბრეჟნევის ზასტოის , ჩემი სკოლის დროინდელი ამბავია... არა მგონია საინტერესო იყოს ევროპული პროვინციული ქალაქის ინდუსტრიული ზონის არქიტექტურული ესთეტიკის მოყვარული ფეის ბ.- საზოგადოებისათვის, მითუმეტეს ამ ისტორიაში «ცნობადი სახეები » აღარ არიან და მოიწყენენ. ამიტომ არ ღირს.

ის კი არა, ეხლაც, როცა უკვე მოვყევი ეს ამბავი , მივხვდი რომ ფეისბუკის ქალ ჰელენაზე მისი მოყოლის სურვილი სულ გამიქრა და მგონი ისედაც ტყუილად შეგაწყინეთ თავი.

P.K.

თბილისს ვეღარ იცნობ!...

        
                                                                                                    გიო ცინცაძეს..

"თბილისს ვეღარ იცნობ!" - A/V

დრო და დრო ჩემს საბჭოთა ახალგაზრდობაში ნანახ ფრანგულ ფილმებს ვუყურებ ხოლმე. განსაკუთრებით პოლიციური ჟანრის , დევნა პარიზის ქუჩებში, ტრადიციულ ბისტრობსა და კაფეებში გადაღებული სცენები. ბელმონდო, დელონი, ბარსელინო...ან შიში ქალაქში... ნანახი გექნებათ. ეხლახანს წავაწყდი რომელიღაც პატარა ტელეარხზე და თვალი ვერ მოვწყვიტე. ესეთ დროს თავს ისე ვგრძნობ. თითქოს მაშინდელ აუხდენელ ოცნებაში მოვხვდი... სამოცდაათიანი წლების პარიზში... და მსიამოვნებს. მას შემდეგ ამ ქალაქში ერთი შეხედვით, თითქოს ბევრი არც არაფერი შეცვლილა, ავტომობილებისა და ავტობუსების მოდელების გარდა, ჩაცმისა და  ვარცხნილობის მანერით თუ მიხვდებით, რომ ეს ფილმი 77 წელშია გადაღებული და არა დღეს, დანარჩენი იგივეა, იგივე ფასადები, კაფეები, მათი დასახელებებიც კი - იგივე შინდისფერ ტენტებზე, ისეთივე ტერასის მაგიდები, სკამები, ჭიქები, ქუჩის დახელების აღმნიშვნელი აბრები, ლამპიონები, მეტროს ჩასასვლელები, ჟურნალების კიოსკები... იგივე მერხები და სკამები ბულვარებში, პარკებში, როგორც იმპრესიონისტების ნახატებში...

მერე არქივებს ჩავყევი, რევოლუციური სამოციანი წლები, გაჯეტების ორმოცდაათიანი, ოკუპირებული ორმოციანი, კრიზისის ოცდაათიანები, აწყვეტილი ოციანები... , კუპოლი, დემაგო, კლოზე დელილა, პირველი დიდი ომი- ათიანები, კიდევ უფრო ადრე ბელ ეპოკ ანუ ლამაზი დროება... სადამდეც კინო არქივები მეყო...

ბანალურია, მაგრამ პარიზი ყოველთვის პარიზია, მარადიული, როგორც რომი, ლონდონი, ვენეცია... ყველაფერი ძალიან დინამიურად იცვლება, სახე, გამომეტყველება, თვალები, ხმა... იგივე რჩება; უნკალური და განუმეორებელი. ამიტომ უყვარს ეს ქალაქი ყველა თაობას, ამიტომ იზიდავს ადამიანებს მეორედ, მესამედ...

ამას ერთხელ დილის 6 საათზე მივხვდი, როცა ნოტრ დამის გვერდით. 50 იანი წლების ბოლოს ლეო ფერეს გახსნილი ერთი ციცქნა კაბარედან გამოსული მარად ღია კაფე «Le Depart Saint-Michel -ის ტერასაზე, სხვა ჩემსავით ნამთვრალევ ტიპებთან ერთად უშედეგოდ ვცდილობდი ყავით და კრუასანტით, ალკოჰოლის უსიამოვნო გემო გამექრი პირში..... როგორც ჰემინგუეი ძალიან ბევრი წლების წინ. , ზუსტად ისეთივე მაგიდსთან ისეთივე სკამზე ვიჯექი..ზუსტად იმ პეიზაჟს ვუყურებდი ისეთივე პახმელიაზე...

ეს ქალაქი უბერებელ შეყვარებულს წაგავს, რამდენი წლის შემდეგაც არ უნდა დაბრუნდე ყოველთვის ისეთი დაგხვდება, როგორიც შეიყვარე,. ყოველთვის შენი ასკის იქნება, როგორც მაშინ, როცა პირველად ნახე, და ისეთივე იქნება მაშინაც, როცა უკანასკნელად ნახავ. კოსმეტიკით შენიღბული ერთი ნაოჭიც არ გაუჩნდება თქვენს სიყვარულს. რადგან მას თავისი განუმეორებელი სახე აქვს, და მისი კორექტირების, ფერუმარილით მის უშნოდ და უგემოვნებოდ შეთითხნის უფლება არასდროს არავისთვის არ მიუცია, თვით ადოლფ ჰიტლერსთვისაც კი... ამიტომ ეს სახე მუდამ თან გდევს, მუდამ შენთან არის, ხან ჰემინგუის დღესასწაულივით, ხან სელინის ირონიული ტკივილივით, ხან არტოს შეშლილი ყვირილივით, ხან კი « წითელი ბუშტივით»...

მე დავიბადე ამოტრიალებული ფერადი ქოლგასავით გაშლილ ქალაქში, რომელიც ხანდახან თავბრუდამხვევად ტრიალებდა თავისი სახლებით, ტროლეიბუსებით, ადამიანებით, პარკებით, ძველი ბიჭებით, სახინკლეებით, ღიპიანი მილიციონრებით, ჭორებით, თავისი ბევშვური ტყუილით და თავისი ჯიუტი სიმართლით... ამ ქალაქს ადრე სახე ჰქონდა. მერე დაკარგა. ეხლა მიშა კობახიძის შავ თეთრი ქოლგასავით ხან ვის აედევნება ფარფატით, ხან ვის... მათ შორის მეც. ძალიან მეცოდება ისიც და ჩემი თავიც. თუმცა პარიზი სულ ცდილობს ამის კომპენსირებას, რაც უფრო კარგავს თბილისი სახეს, მით უფრო ცდილობს... ალბათ  ვეცოდები, მითანაგრძნობს  და... ხანდახან თბილისს ემსგავსება ხოლმე.  აქ ბევრი რამ მაგონებს იმ დაკარგულ სახეს, რომელსაც მინდა თუ არა, ყოველთვის თან ვატარებ როგორც ღირსებას.

ხანდახან ქუჩაში სრულიად მოულოდნელად, ვგრძნობ რომ რომელიღაც შენობასთან,ხესთან, ვიღაცის ხმამაღალ სიცილსთან , ან ფანჯრიდან გამოსულ მუსიკასთან წამიერი სინქრონიზაცია ხდება და ვთბები...მყოფნის.

რაც თავი მახსოვს სულ ამას ამბობენ. დამშვენდა და გალამაზდა ჩემი თბილისი!...როგორც ძველ საბჭოთა კინოქრონიკებში. რომ ისე შეიცვალა, ვეღრ იცნობ, მართლაც, რამდენჯერ შეიცვალა თბილისი ვინ მოთვლის... თუ მე 19 საუკუნის ფოტოებსა და გრავიურებს შეხედავთ ტიპიური ჭუჭყიანი აღმოსავლური ქალაქი იყო, რომელსაც გრაფმა ვორონცოვმა ევროპული იერი მისცა. მეოცეს დასაწყისში, უკვე ამბობდნენ, თბილისს ვეღარ იცნობო... რას ამბობთ!! გოლოვინიზე კონკა დადიოდა!!! გასაბჭოების შემდეგ თბილისი კიდევ შეიცვალა, მისი აღმოსავლური იერი საბჭოთა უხამსობამ ჩაანაცვლა, ბევრი დაინგრა, კიდევ უფრო ბევრი სიმახინჯე აშენდა, თუმცა ბევრი ძალიან კარგიც.

გასაბჭოებამდე თბილისში ნამყოფი უცხოელები, ვინმეს კიდეც რომ შემოეშვა წითელ საქართველოში ალბათ გაუჭირდებოდათ არქიტექტირულად გაათეისტებული, სოც რეალისტურად დამშვენებულ და გალამაზებულ ქალაქის ცნობა... მერე წითელი კავშირი დაიხურა. ამის აღსანიშნავად მაშინვე ნიკოლაძისა და აბაკელიას ბარელიეფები «აფხიკეს» იმელის შენობიდან, მერე ერთმანეთს ზარბაზნები დაუშინეს, და ქალაქის სოცრეალისტური  არქიტექტურა, "პოსტაპოკალიპტური რეალიზმით"შეცვალეს. მე სწორედ ამ ამბების დაწყებამდე სულ ცოტა ხნით ადრე გადავბარგდი სხვაგან, სტაბილური არქიტექტურის ქალაქში, და ოთხი წლის შემდეგ დავბრუნდი პირველად რამდენიმე დღით. მეუბნებოდნენ, რომ ჩამოხვალ თბილისს ვეღარ იცნობო., მართლაც გამიჭირდა აბოლებული, შიმშილისგან და სიცივისგან დაოსებული ქალაქის ცნობა. მაგრამ მაინც თავისი შარმი ქონდა – კარგად დაძველებული დგახეხუილი, ალაგ ალაგ გახეხილი ლევისებივით.

ვარდების რევოლუცის შემდეგ კი საერთოდ სხვა ქალაქში მგონია რომ ჩავდივარ, უფრო სწორად სხვა რაღაც გაუგებარი უშნო ქალაქის კარგად განათებულ გარეუბანში. ყოველ ჩასვლაზე სულ უფრო და უფრო ვერ ვცნობ. ეხლა ამბობენ მალე იმ ნარჩენებსაც ვეღარ იცნობ, რაც რამდენიმე თვის წინ ნახე, მაგალითად გუდიაშვილის მოედანს და იმელის შენობასო. ყველაფერს ფხეკენ, ქლიბავენ, ღებავენ... საბჭოთა სიმბოლიკასაც , მოდერნსაც, აღმოსავლურ, მოდერნამდე ქალაქის ნარჩენებსაც... რამდენიმე უბანი საფოსტო ბარათების დეკორაციად გადაიქცა, რომელიც სასურველია ღამე გადაიღოთ. რადგან ისინი როგორც მსოფლიოს ნებისმიერი ქალაქი ღამე უფრო ეფექტურია. თან კარგი სლაიდ შოუ გამოდის ნოკტურნი ფოტოებით, ფეისბუკზე დასადებად. ეტყობა ვიღაცას ევროპა ესეთი გონია, ტურისტული ავტობუსის მარშუტის გასწვრივ აშენებული.

მაგრამ, კარგი, დავუშვათ , მართლაც ესეთია... ევროპა თუ არა მისისი იმიტაცია მაინც. მაგრამ, აბა მითხარით. , როგორ გინდა ესეთ უგულოს აუხსნა, რომ ევროპის იმიტაციაში კი არა ისეთ თბილისში გინდა დაბრუნება რომელსაც იცნობ, გიყვარს და არა გამუდმებით ცვალებად, სილიკონითა და ბოტექსით დაბერილ, ბებერ ტრავესტი მეძავივით შეღებილ , ბრჭყვიალა უშნო ქალაქში. გინდა დაბრუნდე, როგორც პარიზში, ლონდონში, ან რომში, რომელიც საკუთარი გამოკეტილი ოთახივით ზუსტად ისე დალაგებული დაგხვდება, როგორიც დატოვე. როგორ გინდა აუხსნა, რომ თბილისი თბილისი უნდა იყოს და არა ფლორენცია ან ისტამბული. კიდევ უფრო ნაკლებად ამ ქალაქების ჭუჭყიანი უსახო გარეუბანი. რომ ბოლოს და ბოლოს უნდა დამთავრდეს ეს გაუთავებელი «თბილისს ვეღარ იცნობ», რის გამოც თბილისმა ვერც ლონდონის წითელი ტელეფონის ჯიხურები და ავტობუსები შექმნა, ვერც პარიზის ლამპიონები, და კაფეს ტერასები, ან ჟურნალების კიოსკები... რომ ისეთი სუვენირი მაინც გამოუშვას, რომელიც დროს გაუძლებს.

ამ ქალაქს ყოველ ათ წელიწადში ახალი სიმბოლოები უჩნდება, ძველს კი ანადგურებს. აქ თითქმის ვერასდროს ვერ უბრუნდები საყვარელ კაფეს ან რესტორანს, პარკს, სკვერს, კინოს... უბრალოდ ძველ ადგილს, რომელთანაც რაიმე რომანტიული ან უბრალოდ მოგონება გაკავშირებს, , რადგან ისინი უმეტეს შემთხვევაში უბრალოდ ვერ ასწრებენ დაძველებას , მათ გამუდმებით არემონტებენ, სახეს უცვლიან, და მერე ფარშევანგებივით გაფხორილები ამაყად გეუბნებიან – თბილისს ვეღარ იცნობ!... ამიტომ გინდა არ გინდა სენტიმეტალური ხდები, და თან ატარებ იმ ქალაქს რომელიც გიყვარდა. ესე უფრო პრაქტიკულია,  სადაც გინდა, და როცა გინდა ამოიღებ, ჯადოსნური ხალიჩასავით გაშლი, მოარგებ ნებისმიერ ქალაქს... და იხეტიალებ მის ქუჩებში რამდენსაც გინდა უსაქმოდ, მეგობრებთან ან შეყვარებულთან ერთად, ან სულაც მარტო. ბოლოს, რომ დაიღლები ჯერ ლაღიძეში შეივლი, მერე კინოში , ახალ გამოსულ ფილმზე, ბელმონდოს მონაწილეობით, რომელსაც «შიში ქალაქში» ქვია. ეკრანში შეძვრები და 70 იანი წლების პარიზში ამოყოფ თავს, იქიდან კი 2012 წლის პარიზამდე სულ ერთი გრძელი და ორი მოკლე ნაბიჯია მარცხნივ, მერე კიდევ ორი ნაბიჯი მარჯვნივ და ერთიც ისევ მარცხნივ... მუზეტის ვალსივით.

პ.ქ.

12 ივნისი 2012

პარიზი

Я памятник себе воздвиг нерукотворный !...

რადიო ცხელი შოკოლადი 31 მაისი 2012

აუდიო 

თუ გნებავთ ნუ დაიჯერებთ, მაგრამ ქართული მთავარი ლიტერატურული პრემიის, საბას ფულადი ჯილდო დაახლოვებით ორასჯერ აღემატება ფრანგულ გონკურების აკადემიის პრემიას, რომელიც სულ რაღაც  ათ საცოდავ ევროს შეადგენს.

საბას ფინალური შოუს შედარება გონკურების სადა ცერემონიასთან  კი იგივე იქნებოდა ოსკარების ცერემონია მართლმადიდებლური კინოს ფესტივალის დახურვისათვის რომ შეგვედარებინა.. საბასგან განსხვავებით ფრანგული მთავარი ლიტერატურილი ჯილდოს გადაცემისას ვერ ნახავთ ვერც წითელ ხალიჩას . ვერც გამოპრანჭულ ქალბატონებსა და ბატონებს, მით უმეტეს ფანფარებსა და   ჯაზ ბენდს ....

ტრადიციულად გონკურების ათი აკადემიკოსი უკვე ერთი საუკუნეა რაც რესტორან «დრუანტში» სადილის ბოლოს, დესერტის შემდეგ - ხსნის კონვერტს და ასახელებს გამარჯვებულის ვინაობას. რესტორნის წინ ცხადია უამრავი კამერა და ჟურნალისტია. აკადემიკოსების გვარები გასაიდუმლოებული არ არის. ალბათ იმიტომ რომ ძნელი დასაჯერებელია საღად მოაზროვნე ადამიანმა ძმები გონკურების მიერ მე 19 საუკუნეში დაარსებული ლიტერატურული აკადემიის წევრების პატიოსნებაში ეჭვი შეიტანოს.

იმისათვის რომ ათიდან ერთ ერთი აკადემიკოსი გახდე, საკმარისია ფრანგულენოვანი მწერალი იყო და ცხრა დანარჩენმა ერთხმად დაგიჭიროს მხარი. ტიტულებს მნიშვნელობა არა აქვს. აქ საერთოდ ერთი შეხედვით ყველაფერი ექსტრემალურად უბრალოდ გამოიყურება. სამაგიეროდ რეზულტატია ექსტრავაგანტურად პრესტიჟული. გონკურების პრემიის ბენეფიტი სწორედ მისი პრესტიჟულობაა, რაც წიგნს ბესტსელერად აქცევს, და არა ფულადი კონპენსაცია..

დარწმუნებული ვარ ბევრ თქვენთაგანს გავაკვირვებ, თუ გეტყვით, რომ ამ წუთში თქვენ "ქართული გონკურების", ბოლო "საბას" ერთ ერთ, ესეისტიკის ნომინაციაში გამარჯვებულს უსმენთ – ჩემი გვარი ალბათ ერთი ორი ახლო ნათესავის, მეგობრისა და ჩემზე რატომღაც განაწყენებილი რამდენიმე მწერლის გარდა არავის არაფერს ეუბნება. ჩემთვის ცხადია არავის შემოუთავაზებია, არც დიდი, და არც პატარა ახალი ტირაჟები. ჟურნალისტებიც არ დაინტერესებულან რა დავწერე ისეთი , ასე თვალსა და ხელს შუა რომ ავწაპნე ოთხი ათასი ლარი ჩემს კონკურენტებს. თან ისე, რომ ცერემონიასაც არ დავესწარი -  პრემიის მიღების შესახებ პარიზში შევიტყე,

ჩემს გარდა სხვადასხვა ნომინაციაში კიდევ რვა ავტორმა გაიმარჯვა. არც მათ მიმართ შემინიშნავს განსაკუთრებული დაინტერესება ქართულ მედიაში. საბა თითქოს ერთგვარი მიზანია, რომელიც მიღწევის შემდეგ ყოველგვარ ფასს კარგავს. 

 

რაღაცით ჯეოსტარის მსგავს ტელე კონკურსებს წააგავს... რომელსაც მუსიკის სიყვარულის გამო არავინ არ უყურებს... უბრალოდ უფასო ექშენია, რომელსაც მაშინვე ივიწყებენ, როგორც კი მთავრდება... საბრალო თვითშემოქმედ მომღერლებს კი მარტო ტოვებენ თავიანთ ბრჭყვიალა მოგონებასთან იმ ხმაურიან ალიაქოთში, რომელსაც საქართველოში პირობითად პოლიტიკას ეძახიან და რომელსაც დაწყნარებას, როგორც ჩანს ჯერ არ უნდა ველოდეთ.

აქ მთელი საარსებო სივრცე იმდენად აქვს დაკავებული ამ აურზაურს, რომ ლიტერატურისთვის ადგილი მხოლოდ თითზე ჩამოსათვლელი ჟურნალისტის თავში რჩება. მათგან კვალიფიციურად ალბათ კიდევ უფრო ცოტას შეუძლია თანამედროვე ლიტერატურულ პროცესებზე ისე ისაუბროს, რომ მწერლებმა უკეთესი წიგნები დაწერონ, მკითხველმა კი წიგნის სიყვარული, და მწერლის შრომის დაფასება ისწავლონ,

დღესაც. პოლიტიკურმა კაკაფონიამ მთლიანად გადაფარა წიგნის ბაზრობა სადაც 26 მაისს საბას კონკურსის პირველ ეტაპზე გამარჯვებულები, ანუ მოკლე სიაში გადაყვანილი კანდიდატები უნდა გამოეცხადებინათ. არავინ იცის, საერთოდ გამოაცხადეს თუ არა, ამ ინფორმაციას ადვილად ვერ იპოვით.

საერთოდ საქართველოს ერთი ნაწილი დღეს ძირითადად ოცნებითაა დაკავებული, მეორე კი მეოცნებეთა გინებით. 

ვიღას ახსოვს ეს საბრალო ნომინანტები, ისინი მხოლოდ მაშინ გაახსენდებათ როდესაც ცხოვრებაში პირველად... იქნებ უკანასკნელადაც რამპებით განათებულ წითელ ხალიჩაზე გაივლიან ჯაზ ბენდისა და აპლოდისმენტების თანხლებით, რომ აივნიდან ორიოდე სიტყვა წაილუღლუღონ იმის შესახებ თუ როგორი მადლობელები, ბედნიერები და აღელვებულები არიან და ა.შ... მეორე დლით ისინი აღარავის ახსოვს.

არა და, მართლაც, ამაზე უკეთესი რა უნდა დაგემართოს მწერალს როდესაც იმ ქვეყანაში, რომელმაც წერა კითხვა გასწავლა ასეთ მნიშვნელოვან შეფასებას მიიღებს შენი ნამუშევარი.

ჩემი ახალი წიგნის, «ექსპერიმენტული განცდების» პრეზენტაციაზე, როდესაც ჩემი კუთვნილი რკინის ფრთა დააგვიანებით გადმომცეს, მეც რამდენიმე სიტყვა წარმოვთქვი იმის შესახებ რომ ძალიან მიხარია ეს ყველაფერი. ღვინო დავლიეთ, რამდენიმე ფოტო გადავიღეთ ამ ღირსშესანიშნავი მომენტის უკვდავსაყოფად შთამომავლობისთვის და დავიშალეთ...

მეორე დღეს, ნაბახუსევზე ჩემმა ლონდონელმა მეგობარმა ავთომ და მისმა შვილმა სანდრომ კარგად, იუველირის ყურადღებით დაათვალიერეს ჩემი რკინის ფრთა:

- რამე გრამატა არ მოგცეს? - ცოტა აგდებით მკითხა ავთომ . არა მეთქი.

-აბა როგორ მიმტკიცებ რომ ეს ფრთა შენია?

მართლაც, ფრთას ქვევით ოქროსფერი ფირფიტა აქვს მიკრული და ზედ ამოტვიფულია  "თიბისი ბანკი". არც ჩემი ხსენებაა, არც პრემიის ან საერთოდ ლიტერატურის...

წითელ ხალიჩაზეც ხომ ვერ გავიარე... უკვე გითხარით... ერთად ერთი დამადასტურებელი საბუთი, რომ გასული წლის ივნისში რაღაც მნიშვნელოვანი მოხდა ჩემს ცხოვრებაში, ჩემი ფრანგული საბანკო ანგარიშის ამონაწერია, სადაც ნათლად ჩანს, რომ თბს ბანკმა პატიოსნად და თავაზიანად გადმომირიცხა ოთხი ათასი ლარი, ზუსტად ისე, როგორც ისეთ ბანკს ეკადრება, რომელიც ასეთი მნიშვნელოვანი კონკურსის სპონსორია.

მხოლოდ რისთვის გადმომირიცხეს ეს არსად ჩანს... ერთერთი ქართული გამომცემლის მიერ გამოცემულ ჩემი ახალი წიგნის, "ექსპერიმენტული განცდების" ტირაჟზე და ჰონორარზე არაფერს ვიტყვი... დეპრესიისკენ მიბიძგებს ამაზე ფიქრი... 

აი ესე დამემართა დაფნის გვირგვინის მარტოობა ... ჩემი საქმე წასულია ჰემინგუეისავით... ჩემი "თინისი ბანკის"  რკინის ფრთა საკუთარ პატარა პანთეონზე დადგმულ უსახელო მონუმენტს მაგონებს.

და ხანდახან ვფიქრობ, უხერხული ხომ არ იქნება სპონსორ ბანკსა და საბას ორგანიზატორებს რომ ვთხოვო, მომავალში რაღაცით მაინც მიანიშნონ, ეს რკინის ფრთა ბანკის მოხელეს პრესპაპიე კი არა საქართველოში ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული ჯილდო, რომ არისმეთქი.. მაგრამ მერიდება,

თორემ მის მიმართ დიდი პატივისცემის მიუხედავად ამ ბოლო დროს სულ უფრო და უფრო ხშირად მაგონებს ჩემი ერთი კლასელის- თემურას 30 წლის წინ გარდაცვლილი საყვარელი გერმანული ნაგაზის- ლედის მიერ მოგებულ "დოსააფის" უსახელო ოქროს მედლს, რომელიც ალბათ დღემდე პიანონო «მუზას» თავზე კიდია, მის პატარა ბინაში ყოფილ ლენინგრადის ქუჩაზე.

30 მაისი 2012 
PS. ამ აუდიო სიუჟეტის გამოქვეყნების შემდეგ მითხრეს რომ საბას ფრთა თურმე რკინის კი არა მასიური ვერცხლისაა! აბა საიდან უნდა მცოდნოდა? არავის უთქვამს.. კბილით ხომ არ გავსინჯავდი  მეკობრესავით?

X & Y თაობა

პაატა ქურდაძის რადიო წრილები

  რადიო "ცხელი შოკოლადი"

X & Y თაობა - 24 მაისი 2012

გასული საუკუნის ბოლო ოცწლეულში დაბადებულ ახალგაზრდებს, რომლებიც გარე სამყაროს მნიშვნელოვან ნაწილს თავიანთ ვოლქმენებთან მიერთებული Y გრაფიკული ფორმის მსგავსი ყურთსასმენით აღიქვავენ, Y თაობას უწოდებენ.

თუმცა შესაძლოა ტერმინის წარმოშობის მიზეზი ლათინური ალფაბეტის რიგიც იყოს, რომლის მიხედვით Y-ის წინ X –ია, ამ უკანასკნელით კი 60– 70 წლებში დაბადებულ დაკარგულად შერაცხულ თაობას მოიხსენებენ.

დასავლურ «pop ასტროლოგიის» მიხედვით მე სწორედ ამ უფუნქციო GenerationX ს ვეკუთნი. თუმცა, საბჭოთა საქართველოს შემთხვევაში მე მას კინო თაობას უფრო დავარქმევდი... რითაც ჩემი თაობის გარე სამყაროსთან ძირითად იდენტიფიცირების საშუალებას – კინოს პატივის მივაგებდი.

მაშინ მარტო პლეხანოვის გამზირზე იმდენივე კინოთეატრი იყო, რამდენიც როგორც ფრანგები უწოდებენ, მსოფლიოში ყველაზე მშვენიერ ავენიუ შანზელიზეა დღეს. გუშინ მე თვითონ დავითვალე . ფეხით გავიარე თავიდან ბოლომდე, კლემანსოდან ეტუალამდე. სულ რაღაც კილომეტრნახევარი – შვიდი კინოთეატრი და მხოლოდ ერთი სასტუმრო... როგორც ძველ პლეხანოვზე სასტუმრო რუსთავი და კინოდარბაზები კოლხიდა, გორკის კლუბი, კომკავშირელი, ამირანი, ოქტომბერი, ვარანცოვთან ქვევით კამოზე კიდევ საბავშვო ნაკადული . კოლხიდას, გორკის კლუბს და ამირანს საზაფხულო ღია დარბაზებიც ქონდათ. დილით, შატალოს დროს ბილეთი 25კაპიკი ღირდა. მთელი კინოკლასიკა სწორედ ამ დროს მაქვს ნანახი.

ამ შვიდ ბნელ და მაგიურ «კინო აუდიტორიაში» ბევრად მეტი ჰუმანიტარული განათლება მაქვს მიღებული ვიდრე მშობლიურ 23 სკოლაში.

აქ, პარიზში, ტურიზმის მარაზმში ჩაძირულ მსოფლიოში ყველაზე შარმიან ავენიუზე კინოთეატრები ერთად ერთი ადგილია სადაც პარიზელებს შეიძლება წააწყდეთ. ისინი ფილმების აფიშებთან ერთად რაღაც ადგილობრივად კულტურულს აღვიძებენ... საერთოდ, ნებისმიერი ქალაქის ბუკინისტი დაგარწმუნებთ, რომ აფიშები ქალაქის არსებობის, მისი სულის, იდენტობის, ისტორიისა და სიცოცხლის ერთერთი ყველაზე უტყუარი მოწმეები არიან, განსხვავებით მდუმარე ბანკებისა და აფთიაქების ინგლისურ აქცენტიანი ცივი აბრებისა რუსთაველზე, რომლებსაც არც ტურისტებისათვის შეუძლიათ რაიმეს მოყოლა , არც ქართველი საბრალო «იგრეკებისათვის» მზესუმზირას კნატუნითა და პირჯვარის წერით, რაღაც უცნაურად ხელიხელ გადახვეულნი რომ დაიზლაზნებიან მთელი დღე მსოფლიოში ყველაზე მართლმადიდებლურ ჭაღებიან ავენიუზე.

აქ,პარიზში უმუშევრები, არასრულწლოვანები, პენსიონერები,სტუდენტები ათ ევროიანი კინოს ბილეთის მხოლოდ ნახევარს იხდიან,...სულ რაღაც 20ევროდ ერთთვიანი აბონემენტის შეძენა შეგიძლიათ, რაც საშუალებას გაძლევთ იმდენი სეანსს დაესწროთ ქალაქის ნებისმიერ დარბაზში რამდენსაც გაუძლებთ. აქ ათასგვარი კინო მანიფესტაცია ფინანსდება... ბიუჯეტიდან რა თქმა უნდა. ესეც ერთ ერთი ფაქტორია, რაც აძლებინებს კინოთეატრებს და საერთოდ ფრანგულ კინო ინდუსტრიას ამ ჩვენს უგულო საბაზრო ეკონომიკის ეპოქაში, სადაც როგორც ქართველ ლიბერტარიანელთა გურუ იტყოდა, ყველაფრის გაყიდვა და ყიდვა შეიძლება...რატომღაც სინდისის გარდა.

დღეს მილიონნახევარ თბილისელს გაუყიდავ სინდისად სულ სამი კინოთეატრი შემორჩა, და როგორც ამბობენ მეტი არც სჭირდება ბაზარს, ანუ ქალაქს სადაც

ავადსახსენებელ საბჭოთა წლებში, მის ყველა უბანში გაფანტულ კინოთეატრების ფასადებზე აფიშები, ხოლო სალაროსთან რიგი არასდროს ქრებოდა... რა დეკადანსია, რა კრიზისი... თუ კულტურული კატასტროფა!...

ყოველ აგვისტოს პარიზის მერია ღია კინოს დღეებს აწყობს. რამდენიმე საღამოს განმავლობაში სხვადასხვა მოედანზე ან პარკში დიდ ეკრანს შლიან და ძველ კინოებს უშვებენ ღია ცის ქვეშ. გასულ ზაფხულს ინვალიდების სასახლის წინ გაზონზე წამოწოლილმა «ქალი და მამაკაცს» ვუყურე. სეანსის დაწყებამდე კლოდ ლელუშმა მოგვმართა, შემთხვევით დავბრუნდი პარიზში ორი დღით და ძალიან მესიამოვნა ჩემი ფილმის საყურებლად რომ შეკრებილხართ, რა კარგი ხალხი ხართო... მერე ცოტა წაიტრაბახა, ეს ფრანგული კინოს ისტორიაში ყველაზე საკასო ფილმია, 1966 წლის მერე ორმოცი მილიონი ბილეთია გაყიდულა მსოფლიოში, მეც ეხლახანს შევიტყეო...ძალიან თბილი, თავაზიანი, რაღაც რეტრო ატმოსფერო იყო. ერთგვარი კინო-პიკნიკი... ჩვენ ცოტა შავი ყურძენი გვქონდა, რამდენიმე გარგარი, პატარა ბრტყელი ბოთლით კონიაკი, ეკრანის უკან ულამაზესი სასახლე, რომელიც ნაპოლეონმა თავის ინვალიდებს აუშენა. მარჯვნივ მოციმციმე კოშკი...ეკრანზე ანუკი ემე რესტორანში ...

ოფიციანტი– კიდევ რას ინებებთ?

ტრენტინიანი – თავისუფალი ნომერი გაქვთ?... აქა- იქ ტაში დაუკრეს... , ჩემს მეგობარს ლამაზ ღაწვებზე ბედნიერების კურცხალი ჩამოუგორდა..

უკნიდან ნამდვილი კინო საპროექციო აპარატის თბილი ნოსტალგიური ხმაური ისმოდა...თითქოს ამოყირავებულ ველოსიპედის პედლებს ატრიალებდა ვიღაც ხელით. ეს ხმა პლეხანოვის საზაფხულო კინოების მერე აღარ გამიგია... ფილმი ზეპირად ვიცი, ამიტომ ხან ეკრანს ვუყურებდი, ხან პარიზის უვარსკვლავო ცას, და ვფიქრობდი, პლასტმასის პოპ ვარსკვლავებით მორთულ ნეო კომკავშირულ ღონისძიებებთან შედარებით... რა ადვილი ,რა ადამიანურია ეს ყველაფერი, განსაკუთრებით როცა სცენიდან ქალაქის მერი ან ქვეყნის პრეზიდენტი კი არ გამადლის უფასო კინოს, არამედ ფილმის ავტორი გიხდის მადლობას აქ მოსვლისთვის... იმისთვის რომ ამ 40 მილიონში ოდესღაც შენს გახუნებულ ბავშვობაში პლეხანოვის შვიდიდან, რომელიმე კინოთავშესაფარის სალაროში ნაყოდი 25 კაპიკიანი ლურჯი ბილეთიც შედის...გორკის კლუბში, ამირანში, ნაკადულში.... როგორც თანამედროვე გამოწვევებთან მებრძოლი ერთი ჩემი ნაცნობი მხარტვარი იტყოდა, მათ დროს ვერ გაუძლეს... ვერაფერს იტყვი...ამ ქალაქში ადამიანებსაც იგივე დაემართათ. დროს და ერთმანეთს ვერ გაუძლეს, დაიბზარნენ, დაინგრნენ, გადაკეთდნენ, ბანკებად, აფთიაქებათ, მინი, სუპერ და მეგამარკეტებად... მგონი ერთი ჩემს ავადმყოფ ტვინში ტრიალებს ისევ ხანდახან დროს შემთხვევით გადარჩენილი ძველი კინო ბაბინები, გახუნებულ ფერებიანი პლეხანოვი, გაცვეთილი ადამიანები, ჩემი გაფითრებული, გაფერმკრთალებული X ბავშვობა.