Paata KOURDADZE

3 juin 2012

Я памятник себе воздвиг нерукотворный !...

რადიო ცხელი შოკოლადი 31 მაისი 2012

აუდიო

თუ გნებავთ ნუ დაიჯერებთ, მაგრამ ქართული მთავარი ლიტერატურული პრემიის, საბას ფულადი ჯილდო დაახლოვებით ორასჯერ აღემატება ფრანგულ გონკურების აკადემიის პრემიას, რომელიც სულ რაღაც ათ საცოდავ ევროს შეადგენს.

საბას ფინალური შოუს შედარება გონკურების სადა ცერემონიასთან კი იგივე იქნებოდა ოსკარების ცერემონია მართლმადიდებლური კინოს ფესტივალის დახურვისათვის რომ შეგვედარებინა.. საბასგან განსხვავებით ფრანგული მთავარი ლიტერატურილი ჯილდოს გადაცემისას ვერ ნახავთ ვერც წითელ ხალიჩას . ვერც გამოპრანჭულ ქალბატონებსა და ბატონებს, მით უმეტეს ფანფარებსა და ჯაზ ბენდს ....

ტრადიციულად გონკურების ათი აკადემიკოსი უკვე ერთი საუკუნეა რაც რესტორან «დრუანტში» სადილის ბოლოს, დესერტის შემდეგ - ხსნის კონვერტს და ასახელებს გამარჯვებულის ვინაობას. რესტორნის წინ ცხადია უამრავი კამერა და ჟურნალისტია. აკადემიკოსების გვარები გასაიდუმლოებული არ არის. ალბათ იმიტომ რომ ძნელი დასაჯერებელია საღად მოაზროვნე ადამიანმა ძმები გონკურების მიერ მე 19 საუკუნეში დაარსებული ლიტერატურული აკადემიის წევრების პატიოსნებაში ეჭვი შეიტანოს.

იმისათვის რომ ათიდან ერთ ერთი აკადემიკოსი გახდე, საკმარისია ფრანგულენოვანი მწერალი იყო და ცხრა დანარჩენმა ერთხმად დაგიჭიროს მხარი. ტიტულებს მნიშვნელობა არა აქვს. აქ საერთოდ ერთი შეხედვით ყველაფერი ექსტრემალურად უბრალოდ გამოიყურება. სამაგიეროდ რეზულტატია ექსტრავაგანტურად პრესტიჟული. გონკურების პრემიის ბენეფიტი სწორედ მისი პრესტიჟულობაა, რაც წიგნს ბესტსელერად აქცევს, და არა ფულადი კონპენსაცია..

დარწმუნებული ვარ ბევრ თქვენთაგანს გავაკვირვებ, თუ გეტყვით, რომ ამ წუთში თქვენ "ქართული გონკურების", ბოლო "საბას" ერთ ერთ, ესეისტიკის ნომინაციაში გამარჯვებულს უსმენთ – ჩემი გვარი ალბათ ერთი ორი ახლო ნათესავის, მეგობრისა და ჩემზე რატომღაც განაწყენებილი რამდენიმე მწერლის გარდა არავის არაფერს ეუბნება. ჩემთვის ცხადია არავის შემოუთავაზებია, არც დიდი, და არც პატარა ახალი ტირაჟები. ჟურნალისტებიც არ დაინტერესებულან რა დავწერე ისეთი , ასე თვალსა და ხელს შუა რომ ავწაპნე ოთხი ათასი ლარი ჩემს კონკურენტებს. თან ისე, რომ ცერემონიასაც არ დავესწარი - პრემიის მიღების შესახებ პარიზში შევიტყე,

ჩემს გარდა სხვადასხვა ნომინაციაში კიდევ რვა ავტორმა გაიმარჯვა. არც მათ მიმართ შემინიშნავს განსაკუთრებული დაინტერესება ქართულ მედიაში. საბა თითქოს ერთგვარი მიზანია, რომელიც მიღწევის შემდეგ ყოველგვარ ფასს კარგავს.

რაღაცით ჯეოსტარის მსგავს ტელე კონკურსებს წააგავს... რომელსაც მუსიკის სიყვარულის გამო არავინ არ უყურებს... უბრალოდ უფასო ექშენია, რომელსაც მაშინვე ივიწყებენ, როგორც კი მთავრდება... საბრალო თვითშემოქმედ მომღერლებს კი მარტო ტოვებენ თავიანთ ბრჭყვიალა მოგონებასთან იმ ხმაურიან ალიაქოთში, რომელსაც საქართველოში პირობითად პოლიტიკას ეძახიან და რომელსაც დაწყნარებას, როგორც ჩანს ჯერ არ უნდა ველოდეთ.

აქ მთელი საარსებო სივრცე იმდენად აქვს დაკავებული ამ აურზაურს, რომ ლიტერატურისთვის ადგილი მხოლოდ თითზე ჩამოსათვლელი ჟურნალისტის თავში რჩება. მათგან კვალიფიციურად ალბათ კიდევ უფრო ცოტას შეუძლია თანამედროვე ლიტერატურულ პროცესებზე ისე ისაუბროს, რომ მწერლებმა უკეთესი წიგნები დაწერონ, მკითხველმა კი წიგნის სიყვარული, და მწერლის შრომის დაფასება ისწავლონ,

დღესაც. პოლიტიკურმა კაკაფონიამ მთლიანად გადაფარა წიგნის ბაზრობა სადაც 26 მაისს საბას კონკურსის პირველ ეტაპზე გამარჯვებულები, ანუ მოკლე სიაში გადაყვანილი კანდიდატები უნდა გამოეცხადებინათ. არავინ იცის, საერთოდ გამოაცხადეს თუ არა, ამ ინფორმაციას ადვილად ვერ იპოვით.

საერთოდ საქართველოს ერთი ნაწილი დღეს ძირითადად ოცნებითაა დაკავებული, მეორე კი მეოცნებეთა გინებით.

ვიღას ახსოვს ეს საბრალო ნომინანტები, ისინი მხოლოდ მაშინ გაახსენდებათ როდესაც ცხოვრებაში პირველად... იქნებ უკანასკნელადაც რამპებით განათებულ წითელ ხალიჩაზე გაივლიან ჯაზ ბენდისა და აპლოდისმენტების თანხლებით, რომ აივნიდან ორიოდე სიტყვა წაილუღლუღონ იმის შესახებ თუ როგორი მადლობელები, ბედნიერები და აღელვებულები არიან და ა.შ... მეორე დლით ისინი აღარავის ახსოვს.

არა და, მართლაც, ამაზე უკეთესი რა უნდა დაგემართოს მწერალს როდესაც იმ ქვეყანაში, რომელმაც წერა კითხვა გასწავლა ასეთ მნიშვნელოვან შეფასებას მიიღებს შენი ნამუშევარი.

ჩემი ახალი წიგნის, «ექსპერიმენტული განცდების» პრეზენტაციაზე, როდესაც ჩემი კუთვნილი რკინის ფრთა დააგვიანებით გადმომცეს, მეც რამდენიმე სიტყვა წარმოვთქვი იმის შესახებ რომ ძალიან მიხარია ეს ყველაფერი. ღვინო დავლიეთ, რამდენიმე ფოტო გადავიღეთ ამ ღირსშესანიშნავი მომენტის უკვდავსაყოფად შთამომავლობისთვის და დავიშალეთ...

მეორე დღეს, ნაბახუსევზე ჩემმა ლონდონელმა მეგობარმა ავთომ და მისმა შვილმა სანდრომ კარგად, იუველირის ყურადღებით დაათვალიერეს ჩემი რკინის ფრთა:

- რამე გრამატა არ მოგცეს? - ცოტა აგდებით მკითხა ავთომ . არა მეთქი.

-აბა როგორ მიმტკიცებ რომ ეს ფრთა შენია?

მართლაც, ფრთას ქვევით ოქროსფერი ფირფიტა აქვს მიკრული და ზედ ამოტვიფულია "თიბისი ბანკი". არც ჩემი ხსენებაა, არც პრემიის ან საერთოდ ლიტერატურის...

წითელ ხალიჩაზეც ხომ ვერ გავიარე... უკვე გითხარით... ერთად ერთი დამადასტურებელი საბუთი, რომ გასული წლის ივნისში რაღაც მნიშვნელოვანი მოხდა ჩემს ცხოვრებაში, ჩემი ფრანგული საბანკო ანგარიშის ამონაწერია, სადაც ნათლად ჩანს, რომ თბს ბანკმა პატიოსნად და თავაზიანად გადმომირიცხა ოთხი ათასი ლარი, ზუსტად ისე, როგორც ისეთ ბანკს ეკადრება, რომელიც ასეთი მნიშვნელოვანი კონკურსის სპონსორია.

მხოლოდ რისთვის გადმომირიცხეს ეს არსად ჩანს... ერთერთი ქართული გამომცემლის მიერ გამოცემულ ჩემი ახალი წიგნის, "ექსპერიმენტული განცდების" ტირაჟზე და ჰონორარზე არაფერს ვიტყვი... დეპრესიისკენ მიბიძგებს ამაზე ფიქრი...

აი ესე დამემართა დაფნის გვირგვინის მარტოობა ... ჩემი საქმე წასულია ჰემინგუეისავით... ჩემი "თინისი ბანკის" რკინის ფრთა საკუთარ პატარა პანთეონზე დადგმულ უსახელო მონუმენტს მაგონებს.

და ხანდახან ვფიქრობ, უხერხული ხომ არ იქნება სპონსორ ბანკსა და საბას ორგანიზატორებს რომ ვთხოვო, მომავალში რაღაცით მაინც მიანიშნონ, ეს რკინის ფრთა ბანკის მოხელეს პრესპაპიე კი არა საქართველოში ყველაზე პრესტიჟული ლიტერატურული ჯილდო, რომ არისმეთქი.. მაგრამ მერიდება,

თორემ მის მიმართ დიდი პატივისცემის მიუხედავად ამ ბოლო დროს სულ უფრო და უფრო ხშირად მაგონებს ჩემი ერთი კლასელის- თემურას 30 წლის წინ გარდაცვლილი საყვარელი გერმანული ნაგაზის- ლედის მიერ მოგებულ "დოსააფის" უსახელო ოქროს მედლს, რომელიც ალბათ დღემდე პიანონო «მუზას» თავზე კიდია, მის პატარა ბინაში ყოფილ ლენინგრადის ქუჩაზე.

30 მაისი 2012
PS. ამ აუდიო სიუჟეტის გამოქვეყნების შემდეგ მითხრეს რომ საბას ფრთა თურმე რკინის კი არა მასიური ვერცხლისაა! აბა საიდან უნდა მცოდნოდა? არავის უთქვამს.. კბილით ხომ არ გავსინჯავდი მეკობრესავით?

25 mai 2012

X & Y თაობა

პაატა ქურდაძის რადიო წრილები

რადიო "ცხელი შოკოლადი"

X & Y თაობა - 24 მაისი 2012

გასული საუკუნის ბოლო ოცწლეულში დაბადებულ ახალგაზრდებს, რომლებიც გარე სამყაროს მნიშვნელოვან ნაწილს თავიანთ ვოლქმენებთან მიერთებული Y გრაფიკული ფორმის მსგავსი ყურთსასმენით აღიქვავენ, Y თაობას უწოდებენ.

თუმცა შესაძლოა ტერმინის წარმოშობის მიზეზი ლათინური ალფაბეტის რიგიც იყოს, რომლის მიხედვით Y-ის წინ X –ია, ამ უკანასკნელით კი 60– 70 წლებში დაბადებულ დაკარგულად შერაცხულ თაობას მოიხსენებენ.

დასავლურ «pop ასტროლოგიის» მიხედვით მე სწორედ ამ უფუნქციო GenerationX ს ვეკუთნი. თუმცა, საბჭოთა საქართველოს შემთხვევაში მე მას კინო თაობას უფრო დავარქმევდი... რითაც ჩემი თაობის გარე სამყაროსთან ძირითად იდენტიფიცირების საშუალებას – კინოს პატივის მივაგებდი.

მაშინ მარტო პლეხანოვის გამზირზე იმდენივე კინოთეატრი იყო, რამდენიც როგორც ფრანგები უწოდებენ, მსოფლიოში ყველაზე მშვენიერ ავენიუ შანზელიზეა დღეს. გუშინ მე თვითონ დავითვალე . ფეხით გავიარე თავიდან ბოლომდე, კლემანსოდან ეტუალამდე. სულ რაღაც კილომეტრნახევარი – შვიდი კინოთეატრი და მხოლოდ ერთი სასტუმრო... როგორც ძველ პლეხანოვზე სასტუმრო რუსთავი და კინოდარბაზები კოლხიდა, გორკის კლუბი, კომკავშირელი, ამირანი, ოქტომბერი, ვარანცოვთან ქვევით კამოზე კიდევ საბავშვო ნაკადული . კოლხიდას, გორკის კლუბს და ამირანს საზაფხულო ღია დარბაზებიც ქონდათ. დილით, შატალოს დროს ბილეთი 25კაპიკი ღირდა. მთელი კინოკლასიკა სწორედ ამ დროს მაქვს ნანახი.

ამ შვიდ ბნელ და მაგიურ «კინო აუდიტორიაში» ბევრად მეტი ჰუმანიტარული განათლება მაქვს მიღებული ვიდრე მშობლიურ 23 სკოლაში.

აქ, პარიზში, ტურიზმის მარაზმში ჩაძირულ მსოფლიოში ყველაზე შარმიან ავენიუზე კინოთეატრები ერთად ერთი ადგილია სადაც პარიზელებს შეიძლება წააწყდეთ. ისინი ფილმების აფიშებთან ერთად რაღაც ადგილობრივად კულტურულს აღვიძებენ... საერთოდ, ნებისმიერი ქალაქის ბუკინისტი დაგარწმუნებთ, რომ აფიშები ქალაქის არსებობის, მისი სულის, იდენტობის, ისტორიისა და სიცოცხლის ერთერთი ყველაზე უტყუარი მოწმეები არიან, განსხვავებით მდუმარე ბანკებისა და აფთიაქების ინგლისურ აქცენტიანი ცივი აბრებისა რუსთაველზე, რომლებსაც არც ტურისტებისათვის შეუძლიათ რაიმეს მოყოლა , არც ქართველი საბრალო «იგრეკებისათვის» მზესუმზირას კნატუნითა და პირჯვარის წერით, რაღაც უცნაურად ხელიხელ გადახვეულნი რომ დაიზლაზნებიან მთელი დღე მსოფლიოში ყველაზე მართლმადიდებლურ ჭაღებიან ავენიუზე.

აქ,პარიზში უმუშევრები, არასრულწლოვანები, პენსიონერები,სტუდენტები ათ ევროიანი კინოს ბილეთის მხოლოდ ნახევარს იხდიან,...სულ რაღაც 20ევროდ ერთთვიანი აბონემენტის შეძენა შეგიძლიათ, რაც საშუალებას გაძლევთ იმდენი სეანსს დაესწროთ ქალაქის ნებისმიერ დარბაზში რამდენსაც გაუძლებთ. აქ ათასგვარი კინო მანიფესტაცია ფინანსდება... ბიუჯეტიდან რა თქმა უნდა. ესეც ერთ ერთი ფაქტორია, რაც აძლებინებს კინოთეატრებს და საერთოდ ფრანგულ კინო ინდუსტრიას ამ ჩვენს უგულო საბაზრო ეკონომიკის ეპოქაში, სადაც როგორც ქართველ ლიბერტარიანელთა გურუ იტყოდა, ყველაფრის გაყიდვა და ყიდვა შეიძლება...რატომღაც სინდისის გარდა.

დღეს მილიონნახევარ თბილისელს გაუყიდავ სინდისად სულ სამი კინოთეატრი შემორჩა, და როგორც ამბობენ მეტი არც სჭირდება ბაზარს, ანუ ქალაქს სადაც

ავადსახსენებელ საბჭოთა წლებში, მის ყველა უბანში გაფანტულ კინოთეატრების ფასადებზე აფიშები, ხოლო სალაროსთან რიგი არასდროს ქრებოდა... რა დეკადანსია, რა კრიზისი... თუ კულტურული კატასტროფა!...

ყოველ აგვისტოს პარიზის მერია ღია კინოს დღეებს აწყობს. რამდენიმე საღამოს განმავლობაში სხვადასხვა მოედანზე ან პარკში დიდ ეკრანს შლიან და ძველ კინოებს უშვებენ ღია ცის ქვეშ. გასულ ზაფხულს ინვალიდების სასახლის წინ გაზონზე წამოწოლილმა «ქალი და მამაკაცს» ვუყურე. სეანსის დაწყებამდე კლოდ ლელუშმა მოგვმართა, შემთხვევით დავბრუნდი პარიზში ორი დღით და ძალიან მესიამოვნა ჩემი ფილმის საყურებლად რომ შეკრებილხართ, რა კარგი ხალხი ხართო... მერე ცოტა წაიტრაბახა, ეს ფრანგული კინოს ისტორიაში ყველაზე საკასო ფილმია, 1966 წლის მერე ორმოცი მილიონი ბილეთია გაყიდულა მსოფლიოში, მეც ეხლახანს შევიტყეო...ძალიან თბილი, თავაზიანი, რაღაც რეტრო ატმოსფერო იყო. ერთგვარი კინო-პიკნიკი... ჩვენ ცოტა შავი ყურძენი გვქონდა, რამდენიმე გარგარი, პატარა ბრტყელი ბოთლით კონიაკი, ეკრანის უკან ულამაზესი სასახლე, რომელიც ნაპოლეონმა თავის ინვალიდებს აუშენა. მარჯვნივ მოციმციმე კოშკი...ეკრანზე ანუკი ემე რესტორანში ...

ოფიციანტი– კიდევ რას ინებებთ?

ტრენტინიანი – თავისუფალი ნომერი გაქვთ?... აქა- იქ ტაში დაუკრეს... , ჩემს მეგობარს ლამაზ ღაწვებზე ბედნიერების კურცხალი ჩამოუგორდა..

უკნიდან ნამდვილი კინო საპროექციო აპარატის თბილი ნოსტალგიური ხმაური ისმოდა...თითქოს ამოყირავებულ ველოსიპედის პედლებს ატრიალებდა ვიღაც ხელით. ეს ხმა პლეხანოვის საზაფხულო კინოების მერე აღარ გამიგია... ფილმი ზეპირად ვიცი, ამიტომ ხან ეკრანს ვუყურებდი, ხან პარიზის უვარსკვლავო ცას, და ვფიქრობდი, პლასტმასის პოპ ვარსკვლავებით მორთულ ნეო კომკავშირულ ღონისძიებებთან შედარებით... რა ადვილი ,რა ადამიანურია ეს ყველაფერი, განსაკუთრებით როცა სცენიდან ქალაქის მერი ან ქვეყნის პრეზიდენტი კი არ გამადლის უფასო კინოს, არამედ ფილმის ავტორი გიხდის მადლობას აქ მოსვლისთვის... იმისთვის რომ ამ 40 მილიონში ოდესღაც შენს გახუნებულ ბავშვობაში პლეხანოვის შვიდიდან, რომელიმე კინოთავშესაფარის სალაროში ნაყოდი 25 კაპიკიანი ლურჯი ბილეთიც შედის...გორკის კლუბში, ამირანში, ნაკადულში.... როგორც თანამედროვე გამოწვევებთან მებრძოლი ერთი ჩემი ნაცნობი მხარტვარი იტყოდა, მათ დროს ვერ გაუძლეს... ვერაფერს იტყვი...ამ ქალაქში ადამიანებსაც იგივე დაემართათ. დროს და ერთმანეთს ვერ გაუძლეს, დაიბზარნენ, დაინგრნენ, გადაკეთდნენ, ბანკებად, აფთიაქებათ, მინი, სუპერ და მეგამარკეტებად... მგონი ერთი ჩემს ავადმყოფ ტვინში ტრიალებს ისევ ხანდახან დროს შემთხვევით გადარჩენილი ძველი კინო ბაბინები, გახუნებულ ფერებიანი პლეხანოვი, გაცვეთილი ადამიანები, ჩემი გაფითრებული, გაფერმკრთალებული X ბავშვობა.

პროლოგი

პაატა ქურდაძის რადიო წრილები

რადიო "ცხელი შოკოლადი"

პროლოგი 26 მარტი 2012

მერე ვინმემ რომ არ თქვას, ეს ქურდაძე რა უფლებით ლაპარაკობს ემიგრანტების, ან კიდევ უარესი, სათვისტომოს სახელითო.. თავიდანვე ოფიციალურად, რადიოთი ვაცხადებ: არავის სახელით არ ვაპირებ პარიზიდან ამ სამწუთიანი აუდიო ბლოგების კეთებას,რომელიც ასე თავაზიანად შემომთავაზა «ცხელი შოკოლადის» რედაქციამ!

პირველ რიგში იმიტომ არ ვაპირებ, რომ სხვისი კი არა, საკუთარი თავის სახელითაც კი, საჯაროდ ლაპარაკი იმხელა პასუხისმგებლობად მიმაჩნია, რომ მთელი ცხოვრება წერის დაწყების წინ ცივი ოფლი მასხავს ხოლმე.

სად შემიძლია ძველმანებით, ათასი ნაყარნუყარით გამოტენილ ამ ჩემს სხვენივით ბნელ და მტვრიან თავში კიდევ ქართველ ემიგრანტთა დიასპორები, სათვისტომოები, საელჩოები, კულტურული გაცვლა გამოცვლები, ლეგალური და არალეგალური ემიგრანტები ჩავატიო... კი არ მენანება, სიამოვნებით... მართლა რამე დიდს და მნიშვნელოვანს კი არ ვინახავ იქ!.. მაგრამ ნახევარი საუკუნის მანძილზე, ნელ ნელა ისე გამოიტენა ათასი წვრილმანით, რომ მთელი სათვისტომოს კი არა, ნემსის ჩასაგდები ადგილი აღარ დარჩა, ის კი არა ხანდახან ვფიქრობ: მე თვითონაც ხომ არ დავახვიო აქედან.

დალაგება, ანუ დახარისხება, ადგილის გამოსანთავისუფლებლად ზედმეტი რაღაცეების ნაგავში გადაყრა კი არაფრით არ გამომდის – იმდენი დრო ჭირდება, რომ სანამ მოვრჩები ალბათ წასვლის დროც მომივა, პატარ პატარა სიცარიელეების შევსებას ვეღარ მოვასწრებ, იმ ქვეყანაზე კი ცარიელი «ჩემოდანით» წასვლა არაფრით არ მინდა. როგორ შევხედო თვალებში პატივცემულ საზოგადოებას, რომელთან შეხვედრის დიდი იმედი მაქვს –იქ მაინც... ისევ ეს არეულობა მირჩევნია. არეულობაში რაღაც სასაცილოს და საინტერესოს ყოველთვის წააწყდები, სულს შეუბერავ, სახელოთი ცოტა მტვერს გადაწმენდ...და მოულოდნელად ისეთ გამოსადეგი რაღაცას შეიძლება შეგრჩეს ხელში, რომ გაგიკვირდება.

კიდევ რამდენიმე მიზეზი მაქვს, რის გამოც არაფრით არ შემიძლია წარმოვადგენდე საფრანგეთის ქართულ დიასპორას.

ჯერ ერთი მას უკვე წარმოადგენს გორგასლის თუ ბრწყინვალების ორდენოსანი ბატონი ოთარ ზურაბიშვილი, მეორეც, ვერაფრით გავარკვიე საერთოდ რა არის ეს სათვისტომო, სად არის განთავსებული, ვინ არიან მისი წევრები, პირველი ემიგრაციის შთამომავლების კლუბია, ზოგადად ემიგრანტების რაიმე რეალური ასოციაცია, თუ რაღაც ეროვნული მორალური ფასეულობა? თუმცა უნდა აღვნიშნო, ბატონი ოთარი დროდადრო, ასე წელიწადში ერთხელ რაღაც პეტიციებს მიგზავნის ხოლმე ხელის მოსაწერად. როგორც მაგალითად გუშინ, სათაურით:

«ევროპა კიდევ უფრო შორსაა! GEORGIAN AIRWAYS- მა შეაჩერა პირდაპირი რეისი პარიზი» ! - და ეს ფაქტი როგორც პეტიცია გვეუბნება, : «პირდაპირი დარტყმაა საქართველოს ევროპული მისწრაფებისათვის. ეს ახალი ხელისშემშლელი ფაქტორი იმათ პოლიტიკურ ინტერესებს ემსახურება, ვისაც სურს საქართველოს საერთაშორისო გავლენა შეიზღუდოს და რაც შეიძლება მეტად იკლოს ევროპის შუაგულში მისი „პროექციის“ ძალამ».

პეტიცია დელიკატურად არ აკონკრეტებს საქართველოს საერთაშორისო გავლენის შესუსტების მოსურნე ავი ძალის სახელს, არც არის საჭირო, ეს ყველასთვის ისედაც დღესავით ნათელია. ავია–რეისთან დაკავშირებით კი, მე რომ მკითხოთ, ძალიანაც კარგი თუ შეაჩერეს, თორემ ჩვენი კუკუშკა თვითმფრინავი ერთხელაც რაღაც უბედურებას დაატრიალებდა ჩვენს თავს.

ასეა თუ ისე, როგორც ვთქვი არაფრით არ შემიძლია ამ ენიგმატურ სათვისტომოს წარმოვადგენდე. არც ზოგადად , ქართველ ემიგრანტებს, კიდევ უფრო ნაკლებად საფრანგეთში საქართველოს ოფიციალური ... ასე ვთქვათ მოხალისე დიპლომატიურ კულტურული რეზერვის ხმას... ამ უკანასკნელს განსაკუთრებული დამსახურება სჭირდება, ისევე როგორც ლაპარაკს სახელითა მამისა, ძისა და სულისა წმინდისა...

და მაინც თუ ვინმეს სურს, რომ აუცილებლად რომელიღაც საზოგადოების სახელით გამოვიდე, შემიძლია, მაგალითად პარიზელი ველოსიპედისტების სახელით ვილაპარაკო.

ძალიან კარგი ხალხია ეს ველოსიპედისტები. განსაკუთრებით გოგოები... არ ვიცი საქართველოში ვის და როგორ, მაგრამ პარიზში ნამდვილად ველოსიპედისტ გოგოებს მოჰყავთ გაზაფხული. მხოლოდ საიდან არ ვიცი.ვერაფრით ვერ გავიგე. სულ ვეკითხები მაგრამ არ მეუბნებიან, მხოლოდ იცინიან მომხიბვლელად... ყოველ წელს ესეა, მარტის ერთ დილას გამოხვალ ქუჩაში მთელი ზამთრის ნამძინარევი, მობუზული, დაღვრემილი, და ჯერ ერთს დაინახავ, ძველ, ვინტეიჯ ველოსიპედზე, წინ კალათით, კალათში ბაგეტით, მოფრიალე წინწკლებიანი კაბით და გულამოღებული თხელი ჟაკეტით... მერე მეორეს, მესამეს...როგორც ძველ კინოში... უცებ ნიავად გადაიქცევი და აეკიდები, ხან ერთს, ხან მეორეს... აი ამ გოგოების და ნიავის სახელით რომ დაგელაპარაკოთ ხანდახან ?... რას იტყვით?

პარიზი

26 მარტი 2012

4 janvier 2012

ჰიმნების შესახებ

80 – 90 იანი წლების, ორი ეპოქის ნაწიბურზე დაწერილი და მერე დავიწყებული რამდენიმე ლექსი, ძველი სიმღერების მსგავსად ჩემში ზუსტად იმ დროისა და სივრცის რეკონსტიტუციას ახდენს, რომელშიც ისინი დაიწერნენ. თითქოს დროის მანქანის წყალობით , 21 საუკუნის ჩემს რეალობაში მოხვედრილი ზოგიერთი მათგანი ისევ აქტუალური დარჩა.

მათი ცალკე კრებულად გამოცემა ოქროსფერ სარკოფაგებში მოთავსებული, კარგად შენახულ მუმიების გამოფენა იქნებოდა.. მე ისინი ცოცხლები მჭირდება, ისეთივე მგრძნობიარობით როგორიც მათ ოცი წლის წინ ჰქონდათ. ვიფიქრე, წიგნად აკინძულ პრიალა «მუზეუმის» ნაცვლად, საქართველოში ასე პოპულარულ ჟანრში, ჰიმნებში გამეცოცხლებინა ისინი. წიგნად აკინძულ თოთხმეტ ჰიმნად.

ცნობილი ტელე ჰიმნებისგან განსხვავებით, ჩემს ჰიმნები ტექსტებია, რომლებშიც სხვადასხვა ლიტერატურული ჟანრია გამოყენებული: პოეზია, ნოველა, ესსე, დოკუმენტალური პუბლიცისტიკა, დრამატურგია... ჰიმნები ჩემი ცხოვრების ძაფზე აცმული დროის კრიალოსანია. თამაშია– ყველაზე ფუნდამეტური თემებით : სიყვარული, სიძულვილი, სამშობლო, თავისუფლება... რომელთა ლოგიკა ჩემთვის დღესაც ისეთივე, გაუგებარია, როგორც გზის დასაწყისში...ან შესაძლოა უფრო მეტადაც... გაუგებარია, როგორც კალეიდოსკოპში შუშის პატარა უფასო ფერადი ნასხვრევებისგან შემდგარი ათასობით კომპოზიციის, მათი ჰარმონიის, მშვენიერების ლოგიკა, რომელიც პრინციპში, არ არსებობს. ამიტომ მისი ძებნას არანაირი აზრი არა აქვს. უმჯობესია ამ უმნიშვნელო პატარა ნამსხვრევებისგან, დეტალებისგან შემთხვევით დაბადებულ კომპოზიაზე მედიტირება, სანამ ის სამუდამოდ გაქრება.
ჰიმნი N 1 ანარქია

9 décembre 2011

სურეალითი შოუ

9 décembre 2011, 03:15

წელს, 2011 ში ოთხი თვე გავატარე საქრთველოში. ორი გაზაფხულზე და ორიც შემოდგომაზე. ორივეჯერ, როდესაც ტელევიზორს ვრთავდი, მეჩვენებოდა რომ მე ერთ საქართველოში ვიმყოფებოდი, ნაციონალური არხები კი სხვა საქართველოზე ლაპარაკობდნენ.მეჩვენებოდა, რომ რუსთავი 2 მა, 1 არხმა &co –მ სიმღერაში რომ არის სწორედ ის "სხვა სხვა საქართველო... ლამაზო..." აღმოაჩინეს და მისი ჟურნალისტები რეპორტაჟებს ძირითადად იქიდან აკეთებენ.

ამავე წლის საქართველოს გადარჩენილი რვა თვე გავატარე საფრანგეთში, პარიზში, სადაც ოცი წელია ვცხოვრობ. ამ ხნის განმავლობაში ქართულმა ტელე არხებმა ასევე რამდენჯერმე გააშუქეს პრეზიდენტ სააკაშვილის ოფიციალური. ნახევრად ოფიციალური თუ გაუგებარი ვიზიტები საფრანგეთში. უთვალავჯერ მოგვასმენინეს მისი მოსაზრებები ამ ქვეყნის ქალაქებისა და განსაკუთრებით პლაჟების შესახებ, რომლებიც მისი აზრით შესამჩნევად ჩამორჩებიან საქართველოს ქალაქებსა და პლაჟებს.
შეიძლება კურიოზად ჟღერდეს, მაგრამ ამ ვოიაჟებისა და ტელევიზების წყალობით, აქ, საფრანგეთშიც ზუსტად იდენტური შეგრძნება დამეუფლა:
მეჩვენება, რომ მე სულ სხვა საფრანგეთში ვცხოვრობ, საქართველოს პრეზიდენტი კი თავისი ტელესპეცნაზით სულ სხვა საფრანგეთში დადის ვიზიტებით. რომელში ვერ გეტყვით, არ ვიცი, რადგან სიმღერა «სხვა საფრანგეთი სად არის» არ არსებობს. ეს ქვეყანა ერთია და როგორც ჩემი ღრმა დაკვირვებებით ჩანს, ფრანგები ძალიან კმაყოფილები არიან, სულაც არ ჭირდებათ მეორე.

მოკლეთ, ხვალ ფსიქიატრთან უნდა წავიდე, რომ გავარკვიო,სინამდვილეში რომელ რეალობაში ვიმყოფები .
აუცილებლად უნდა დავადგინო, რომელ რეალობაშია ბათუმი ნიცაზე მაგარი ქალაქი და რომელში კაპ ფერა – მახინჯაურზე , რომელ რეალობაშია უკეთესი კლიმატი , ჩემსაში, რომელშიც ბათუმში სულ წვიმს, ნიცაში კი 300 მზიანი დღეა წელიწადში. თუ პრეზიდენტისაში, რომელშიც ბათუმში კანისაგან განსხვავებით პლაჟის სეზონი ექვსი თვე გრძელდება.
მინდა ასევე ვიცოდე, რომელ რეალობაში ელოდებიან მოუთმენლად დღევანდელ დაშლის პირზე მისულ ევროკავშირში საქართველოს, და რომელში მსგავსი იდეის ხმამაღლა გამოთქმისთვისაც კი პოლიტიკურს ვინ ჩივის, ფიზიკურად დაასაფლავებენ ნებისმიერ ევროპელ პოლიტიკოს, მით უმეტეს ისეთს, როგორიც არჩევნებისთვის ცოცხალმკვდარი ნიკოლა სარკოზია. მაინტერესებს რომელ საფრანგეთში თვლიან საქართველოს პრეზიდენტის ვიზიტს მნიშვნელოვნად, და რომელში კადრში შემთხვევით მოხვედრილ სარკოზის დაცვის თანამშრომლად...

ჩემი ოჯახის წევრებს სერიოზულად გონიათ, რომ ჰალუსინოგენ სოკოებს ვჭამ... მე კი ვფიქრობ, რომ მხოლოდ ნერვიული სისტემის მსუბუქი მოშლილობის მაქვს და მალე მომარჩენენ... ასე მგონია იმათაც მოარჩენენ ვინც სამი დღეა ბედნიერებისგან მოზღვავებული ემოციებით აღგზნებული დღე და რამე დედას აგინებს ფეისბუკზე ყველას, ვისაც ეჭვი ეპარება შავი ზღვისპირა დუბაის დაარსების იდეის სიჯანსაღეში.

საერთოდ ბუნებით ოპტიმისტი ვარ. ერთიც ვნახოთ, ერთ დღეს გავიღვიძო და აღმოჩნდეს, რომ ტელევიზორში ნანახი სარკოზიზე მიტმასნილი მაღალი მომღიმარი უცნაური მამაკაცი მართლაც მისი დაცვის თანამშრომელი, ან ფოტოს გადასაღებად აწეპებული ტურისტი აღმოჩნდეს – ჩვენი თანამემამულე, ტკბილი საქართველოდან... რა იცით, რა არ ხდება...

მაგრამ მაინც, დღეს საღამოს, ფსიქიატრთან წასვლის წინ , კიდევ ერთხელ, უკანასკნელად შევამოწმე ჩემი ეჭვების საფუძვლიანობა. და ობიექტურობის სრული დაცვის გამო ჯერ საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის 20 საათის საინფორმაციო ჟურნალს ვუყურე. შემდეგ კი საფრანგეთის ასევე საზოგადოებრივი მაუწყებლის ასევე 20 საათის საინფორმაციო ჟურნალს. უნდა გამოვტყდე, ჯობდა არ მეყურებინა: რეალობათა კონფლიქტმა ჩემს დაავადებულ ტვინში ისეთ ტემპერატურას მიაღწია, რომ მართლა შემეშინდა, ხვალ სულაც ფსიქიატრიულში არ გამომკეტონმეთქი, ვიფიქრე . ამიტომ , მაინც... რამე რომ იყოს...
ქვევით წარმოგიდგენთ ამ ორივე არხის საინფორმაციო გამოშვებების მოკლე ქრონოლოგიას:

საქართველოს საზოგადოებრივი არხის საინფორმაციო ჟურნალი «მოამბე»ქრონომეტრაჟი 90 წუთი. 8 დეკემბერი 2011
1 სიუჟეტი – რუსეთის გაყალბებული არჩევნები, მანიფესტაციების დარბევა, უცხოური მედიის მიერ პუტინის რეჟიმის დაუნდობელი და შეურიგებელი კრიტიკა.დასავლეთი საქართველოს გვერდშია.

საფრანგეთის საზოგადოებრივი მაუწყებლობის საინფორმაციო ჟურნალი ბანალური სახელით «ჟურნალი» 8 დეკემბერი 2011

1 სიუჟეტი.– ევროპელი ლიდერების შეკრება ბრიუსელში. ცივი და ექსტრემალურად შეშფოთებული სახეები. შიში, როგორც არასდროს, ევროპა თავზე გვენგრევა...
მარსელში წარმოთქმული სარკოზის ზუსტად იგივე სიტყვა, რომელიც საქართველოს ტელევიზიამ აბსოლუტურად თავის მიერ შეთხზული თარგმანით გაუშვა, და რომელსაც დედანთან თითქმის არაფერი აქვს საერთო.
ზუსტი თარგმანი:
ნიკოლა სარკოზი: ევროპა არასოდეს ყოფილა ესე ახლოს აფეთქების რისკთან როგორც დღეს. ევროპა არასოდეს არ მდგარა ესეთი დიდი საშიშროების წინაშე. ამიტომ თუ პარასკევს შეთანხმებას არ მივაღწიეთ მეორე შანსი აღარ მოგვეცემა...

მერკელი კი შეეცადა დედობრივად გული გაემაგრებინა 27 წევრი ქვეყნისთვის. მაგრამ არ გამოუვიდა.
ევრო სულს ღაფავს, ლაპარაკია 17 უფრო მნიშვნელოვანი წევრი ქვეყანის პრივილეგირებულ როლზე ... და დანარჩენი 10 წევრის შიშზე რომ გაცილებით დაბალ ხარისხის ქვეყნებად მოუწევთ დარჩენა ვიდრე აქამდე იყვნენ. იქით კიდევ პუტინი იბრახუნებს მკერდზე მუშტებს კინგ კონგივით, იადერნი დერჟავა ვარო... აღმოსავლელ პატარა ევროპელ კონგრესმენებს იქნებ ისე როგორც არასდროს გაახსენდათ რუსული ტანკის დამწვარი სალიარკის მყრალი სუნი ღია ფანჯრებში...

ასეთი ბიბლიური აპკალიპტური შიშის კონტექსტში «მოამბის» მიერ აფეთქების პირზე მდგარ ევროპაში საქართველოს გაერთიანების ჯერ არნახული დ არ გაგონილი პერსპექტივის სასიხარულო ამბავის გარშემო შექმნილი თითქმის ნახევარსაათიანი ეიფორია, სულ ცოტა უტაქტო ტყუილად გამოიყურება, ისეთივე ტყუილად, როგორც პირველ სიუჟეტში ნაჩვენები პუტინის არჩევნები იყო... ან თუ გნებავთ იდიოტიზმად. ვისაც როგორ სურს... საერთოდ, ჩემს სავარაუდო რეალობასი, დანამდვილებით შეიძლება ითქვას, რომ მარსელში გამართული ევროპელი მემარჯვენეების შიდაპარტიული კონგრესისათვის, და მით უმეტეს საქართველოს პრეზიდენტისათვის ფრანგულ ახალ ამბებში აბსოლუტურად არავის ცალია. არც სარკოზის, არც მერკელს, არც ჟურმალისტებს და მით უმეტეს არც ეკონომიური კატასტროფის შიშისგან სახეგაშეშებულ ტელემაყურებლებს.

2 სიუჟეტი– დომინიკ სტროსკანის ნიუ იორკული სკანდალის ახალი დეტალები.

3 სიუჟეტი. – მემარცხენეების მიერ სენატში შეტანილი კანონი საფრანგეთში მცხოვრები გადასახადების გადამხდელ უცხოელი მოქალაქეებისათვის მუნიციპალურ არჩევნებში მონაწილეობის მიღების უფლების გარშემო ატეხილი პოლიტიკური აჟიოტაჟი.
4 სიუჟეტი – კონკურენციის სამეთვალყურეო სამსახურის მიერ გახსნილი სკანდალი სარეცხი ფხვნილის მწრმოებლების თაღლითობაზე, რომლებსაც მრავალი ათეულ მილიონ ევროს ჯარიმა ემუქრებათ.
5 დიდ ფორმატიანი სიუჟეტი – კვლევა მოზარდების მიერ ალკოჰოლის სიგარეტისა და კანაბისის მოხმარების სტატისტიკა, კვლევები.
6 სიუჟეტი – ამერიკაში სიკვდილმისჯილის შეწყალება და მრავალი სხვა სიუჟეტი

ქრონომეტრაჟი 45 წუთი. აქედან ევროპის პრობლემებს დაეთმო 15 წუთი, სარკოზი სულ ოთხჯერ გამოჩნდა ეკრანზე, და ერთხელ 30 წამიანი სიტყვა თქვა.

ძვირფასო მეგობრებო, თუ ვინმეს ჩემსავით გეჩვენებათ, რომ საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებელის რეალობა არც თუ ისე ლოგიკურად გამოიყურება შემატყობინეთ, ეს მე იმედს ჩამისახავს, რომ დროში და სივრცეში დაკარგული იმ რეალობის გზს ვიპოვი. სადაც ტელენიუსები კლინიკური დებილებისთვის არ მზადდება.

P.S.აქვე წარმოგიდგენთ ამ ორი ჟურნალის ქართულის და ფრანგულის ბმულებს.
პირველი არხი
http://www.1tv.ge/video/7243

France 2
http://jt.france2.fr/20h/