სიძულვილის მუდმივობის კანონი

შენზე ამბობენ, ჩემო თბილისო,
რომ ღამ ღამობით ჩუმად ტირისო...
კოტე ყუბანეიშვილი










ინდოელი ბუდისტებისა და ჩინელი ტაოისტების მესამე თვალის მსგავსად, ქართველებს ეზოტერიული მეორე ენა გვაქვს. ჩვენი სხეულის ეს უხლავი ნაწილი ძალიან აქტიურია და აღმოსავლელთა შუბლის ცენტრში მოთავსებული "ცოდნის თვალისაგან"(ჯნანა ჩაკშუ) განსხვავებით, სადღაც სხეულის ქვედა კიდურებშია ჩამალული.
ჯერ კიდევ ადრეულ ასაკში ვეჭვობდი ამ ენის არსებობას,თუმცა მაშინ მას უბრალოდ საშინაო და საგარეო ენებს ვეძადი. მარტო გინება არა მაქვს მედველობაში. გინება ყველა ენის ბუნებრივი შემადგენელია, დარწმუნებული ვარ ხანდახან შექსპირიც იგინებოდა როცა ცუდ ხასიათზე იყო და შოთა რუსთაველიც, როცა მისი გენიალური სტროფები რითმში არ ჯდებოდა.

ქართველებს ლანძღვა გინება მარტო დედის გინება გვგონია. საერთოდ ძალიან პირდაპირი და უბრალო ხალხი ვართ. მოლოდ ეს ერთი შეხედვით. სინამდვილეში როგორც ჩანს ღმერთმა იპოკრიტობის ფენომენალური ნიჭი დაგვანათლა.

ენის ორმაგი გამოყენების ტექნიკის შემჩნევა ჩვენს განთქმულ სტუმართ მოყვარე სუფრებზეც მარტივად შეიძლებოდა ყოველთვის: დაბნეულ რუს, ან ძალიან იშვიათად უცხოელ ჩვენი კულტურითა და კახური ღვინით მთვრალ დაბნეულ სტუმარს, ხშირად მთელი სუფრა, ქალიცა და კაციც ქირქილით აშაყირებდა მშობლიურ ქართულ ენაზე. სადღეგრძელოს დროს კი, ყანწით ხელში რაღაც ეპიკური ელეგანტურობით მიმართავდა .
ამაზრზენი სანახავი იყო.
მე არასოდეს მინახავს სხვაგან სტუმრის ასეთი ღია და "უბოროტო" დამცირება და ორი წუთის შემდეგ იგივე სტუმრის ღმერთთან გატოლება. (ცნობილი ანდაზის პერეფრაზირება რომ გავაკეთო: მოყვარეს პირში დასცინე მტერს ზურგს უკანო...მართალია, მტერი არ გაპატიებს და თავს გაგიტეხავს).

90 იანი წლების პირველ ნახევარში ენის გამოყენების ამ ჩვენს უღირს ჩვევას დიპლომატიური მძიმე ტვირთი დააწვა. მე მახსოვს ქართული დიპლომატიის პირველი ნაბიჯები პარიზში, როდესაც მისი თანამშრომლები ჯერ კიდევ სასტუმროში ცხოვრობდნენ. სწორედ ამ დროიდან დავიწყე სერიოზულად ფიქრი, რომ ქართველებს მეორე ეზოტერიული ენა გვაქვს და მას სიმხდალის ენა ქვია.

ნებისმიერი მეტნაკლებად ნორმალური ადამიანი, მითუმეტეს ქვეყნის პირველი პირი, უცხოეთში მოგზაურობისას ზუტად ისე ლაპარაკობს როგორც შინ. მხოლოდ არა ქართველი.

მიხეილ სააკაშვილი თავისი პოლიტიკური წარსულის ყველაზე აღგზნებულ წლებშიც კი, 2007 წლის 7 ნოემბრამდე, უცხოეთში გამოსვლებისას ნამდვილი ჯენტლმენივით მეტყველებდა. საქართველოში დაბრუნებისთანავე კი, არყის ბოთლიდან გამოქცეულ მთვრალ ჯინს ემსგავსებოდა.
რა თქმა უნდა, მისი ხელქვეითები ცდილობდნენ არ ჩამორჩენოდნენ "ევროპული კულტურის" ვარდისფერი სიმბოლოს მიერ დამკვიდრებულ მეტყველების ცინიკურ, აროგანტულ სტილს, მოდას. მათ შორს ყველაზე ნიჭიერები აჭარბებდნენ კიდეც . . .

თბილისი - ბერლინი. ავტორი ზურაბ სუმბაძე(1990 წ)

საქართველოში ეს საშინაო და საგარეო ენა ყველაზე შესამჩნევი სწორედ ამ პერიოდში გახდა. ადრე, პოლიტიკოსები ვერც ერთ ენაზე, მათ შორის მშობლიურზეც კი ვერ მეტყველებდნენ ნორმალურად. მთელი 90 წლების განმავლობაში ერთადერთი კაცი ქართულ პოლიტიკაში ვინც ადამიანურად საუბრობდა ზურაბ ჟვანია იყო. დანარჩენები ან ჩუმათ იბღვირებოდნენ ან იგინებოდნენ.დროდადრო როგორღაც ორ სამი წინადადების თქმასაც ახერხებდნენ. თუმცა, ძირითადად მაინც სამი ოთხ კაცს უსმენდნენ და ნაბახუსევზე პარლამენტის დარბაზში თვლემდნენ.

ნამდვილი ვერბალურ კოცონი ქართული პოლიტიკაში როგორც აღვნიშნე, მაშინ ჯერ კიდევ რევოლიუციონერმა სააკაშვილმა დაანთო. რომელიც პრეზიდენტად გახდომის შემდეგ ისე ააგიზგიზა, რომ სულ მალე ხანძარივით მოედო ევროპისაკენ ფართო ნაბიჯებით მიმავალ საქართველოს.

ქართულ პოლიტიკაში ორმგი ენის ნამდვილი ვირტუოზები დაიბადნენ : გიგა ბოკერია, მაია ნადირაზე, გიორგი არველაძე, რა თქმა უნდა დაუვიწყქრი კახა ბენდუქიძე და მრავალი სხვა.

ხშირად მიფიქრია, რა ემართებოდათ, ევროპაში გამოსვლებისას ამ ძალიან ზრდილობიან ხალხს თბილისის ქეროპორტში, სადაც ისეთი ნერვებ აშლილი და აღგზნებულები ჩამოდიოდნენ ტრაპიდან, თითქოს საქართველოს ჰაერი ვიაგრას შეიცავდეს.

პარალელურად ჩამოყალიბდა მეორე, პოლიტიკური ტიტინის სკოლა, რომელსაც ქალბატონმა ნინო ბურჯანაძემ ჩაუყარა საფუძველი. ასეთ ენას ფრანგები ხის ენას ეძახიან, ანუ არაფერზე ლაპარაკის ხელოვნებას.
პარლამენტის დივას "მაკდონალდის" დირექტორივით კორექტული გამოსვლები და ქალბატონ სანდრა რულოვსის ფსიქოდელიური მეგრული ნანა, სამუდამოდ დარჩება როგორც რაღაც ენიგმატური ჯადოსნური "ვარდისფერი დინება" ჩემს მეხსიერებაში.
2007 წლის ნოემბერში ხელისუფლებაში ვერბალური ექსპერიმენტების ეპოქა დამთავრდა

ხის ენიანები და უზრდელები გაერთიანდნენ და შექმნეს ლაპარაკის ახალი სოფისტური მანერა. ახალი უემოციო სახიანი ვარსკვლავებით ( შოთა მალაშია, დავით ბაქრაძე, ნიკა გვარამია...), და რათქმა უნდა მთელი პარლამენტი ახალ სტილზე გადაეწყო. თვით ნუგზარ წიკლაურიც კი, რომელმაც სულ რაღაც ერთი წლის წინ თავისი ერთგული აგრესიულობის წყალობით თავბრუდამხვევი კარიერა გაიკეთა და საპარლამენტო "პიცბულების" ელიტაში საპატიო ადგილი დაიკავა. დღეს ერთად ერთი თავისი ქცევისა და კულტურის ერთგული, ნაციონალური მოძრაობის კლასიკური აროგნტულობის უკანასკნელი დინოზავრი – ქალბატონი ეკა ხერხეულიძეა, რომელიც, ხვრელიდან გველს კი არა, მკვდარსაც კი ამოაძვრენს საფლავიდან, თანაც სულ დედის და "გამზრდელის" გინებით.

ვარდსფერმა ''ინტელექტუალებმა'' თარჯიმნების მთელი არმია უმუშევრად დატოვეს. მათ საკმაო ნიჭი აღმოაჩნდათ კომერციული ინგლისურისა და ღიმილის სწრაფად ასათვისებლად, სულ რამოდენიმე თვიანი სტაჟები ევროპის და ამერიკის ქალაქებში საკმარისი აღმოჩნდა იმისათვის რომ ზიზღისაგან სახე შეცვლილებს, ცხვირ აწეულებს ელაპარაკათ თავიანთ თანამემამულეებთან ევროპული ცივილიზაციის სახელით.

ელდარ შენგელაიას "შერეკილების" პარიზიდან დაბრუნებული პერსონაჟივით ულვაშგაპარსულმა პატარა ფუნაციონერებმა მართლა დაიჯერეს, რომ დიდი ევროპული კულტურის სახელით მთელი საქართველოს ლანძღვა გინებას ვინმე აპატიებდა.
და მწარედ შეცდნენ.

5 წლის განმავლობაში დათესილ სიძულვილს ისინი უკვე დღეს იმკიან: მათი ოპონენტების მხრიდან ენის საოცარად ბოროტად გამოყენების სახით. ამის მომსწრენი ყოველ დღე ვართ, ამ საცოდავ რუსთაველის პროსპექტზე ... ღმერთო ჩემო! პავლოვის ქუჩა მაინც ყოფილიყო... თანაც ერთ დროს წყნარად მოსეირნე ილიასა და აკაკის ძეგლის წინ, რომლებიც უკვე კარგა ხანია "მომიტინგეებად" ვაქციეთ... ძეგლებს თავი დავანებოთ, საშინელება ის არის, რომ უამრავი ინტელიგენტი ადამიანის თანდასწრებით. რომლებსაც ბატონი მაისაშვილი "ნასედკასავით" აიძულებს შეიგინონ, თვითონ კი პროვინციელი როკ ვარსკვლავივით მიკროფონს უშვერს ხალხს და გამარჯვებული დამცინავი ღიმილით ჩუმდება.

რა თქმა უნდა : საკუთარი "ელიტარული" კაპრიზის– სამშობლოს გადასარჩენად ჩამოსულ უოლტ სტრიტის სექს სიმბოლოს გინება არ ეკადრება, სამაგიეროდ მის წინ შეკრებილ " ბრბოს"შეუძლია ეკონომისტი მზეჭაბუკის ვერბალური "ცოდვები" ზიდოს, და ნამდვილი ქართული "პოლიფონიური" გინების ფესტივალი მოაწყოს სირცხვილისაგან თავ ჩაღუნულ გაუბედავი თანამებრძოლების გვერდით.

ორი დღის შემდეგ ,13 აპრილს რუსთაველის იგივე "შტაბ–მიტინგზე" ვიღაც ახალგაზრდა გამოვიდა, უნდა ვიმღერო. მანამდე კი პუბლიკას მიმართა. აღნიშნა, რომ ბატონი მაისაშვილივით გინება არ შეძლება, და რომ ბოლოს და ბოლოს ოდესმე ხომ უნდა გავიზარდოთ.
შეციებული და შეთხელებული პუბლიკა როდესაც მიხვდა, რომ ერთად ერთ გასათბობ საშუალებას, გინებასაც უკრძალავდნენ, მაშინვე სტვენა ატეხა. საცოდავი გიტარიანი ბიჭი სიმღერის გარეშე გააძევეს სცენიდან გაჩეჩილაძის „ჯიგრებმა."

მიტინგის ერთ ერთმა მორიგე ანიმატორმა მამაკაცმა მიკროფონით გულწრფელი გაკვირვება და შეშფოთება გამოთქვა მომხდარი აღმაშფოთებელი ფაქტის გამო. კერძოდ მან განაცხადა, რომ გამომსვლელი ასაკით შვილად ერგება. რომ პრინციპში, წინააღმდეგი არ არის მოუსმინოს შენიშვნებს, მაგრამ არა ლაწირაკებისაგან, რომ აქ უამრავი პატივსაცემი უფროსი თაბის წარმომადგენელია, რომელსაც ჭკუის სწავლება ნამდვილად არ ეკადრება ვიღაც ბავშვებისაგან.

ჩემი აზრით ამ კაცს ხელისუფლების 40 წელს გადაცილებასთან დაკავშირებულის საპირისპირო პარანოია სჭირს, 40 წელს ქვემოთ ყველა იდიოტი გონია.
მის სიტყვებზე პროტესტი არავის გამოუთქავამს. ყველა გაგებით მოეკიდა ახალგაზრდების დისკრიმინაციას, რაც როგორც ჩანს ხელისუფლების საწინააღმდეგო კონცეფციის კონტექსტში მშვენივრად ჩაეწერა. საერთოდ, ამ ბოლო დღეებში აღმოჩნდა, რომ საქართველო არის ქვეყანა სადაც მომღერლებს ხან მომიტინგეები ცემენ, ხანაც პოლიციელების აქცენტიანი ნიღბიანი ბანდიტები.

ვიღაც ქალბატონმა მიკროფონიდან ბოდიში მოუხადა ნაწყენ დამსწრე საზოგადოებას. ამ დროს ავანსცენაზე ქალბატონი სალომე ზურაბიშვილი გამოჩნდა, და კლასის დამრიგებლის ტონით აღნიშნა, რომ ეს მხოლოდ შემოგზავნილი პატარა პროვოკატორი იყო და მეტი არაფერი...მან კიდევ რამოდენიმე წუთი იწვალა, სანამ ამ პატარა მორალისტის თავხედობით აღშფოთებული პუბლიკის ყურადღების უფრო მნიშვნელოვან საგნებზე გადატანას მოახერხებდა.
საერთოდ ქალბატონი ზურაბიშვილი თავად მშვენივრად ფლობს ქართულ ვერბალურ იარაღს, თუმცა მისი მრავალრიცხოვანი და ძალიან საინტერესო ინტერვიუების მოსმენისას ფრანგულ და ინგლისურ ენებზე ვერასოდეს ვერ გაიგონებთ საქართველოში უკვე ანეგდოტებად ქცეულ მისი "შედევრების" ექვივალენტს. ფრანგულ ტელევიზიაში ის გაცილებით უფრო მეტი სიფრთხილით არჩევს სიტყვებს. შესაძლოა ფრანგ პუბლიკას მეტ პატივს ცემს? არ ვიცი.

ასევე დარწმუნებული ბრძანდებით ალბათ , რომ ბატონი მაისაშვილი, ამერიკაში ასეთ უკომპლეასო facking თავისუფლების უფლებას თავს ვერ მისცემდა, მით უმეტეს მისი "მეგობარი'' კლინტონების საზოგადოებაში. საერთოდ ჩემი აზრით ამ ერთდროულად მითომან და მეგალომან ეკონომისტს ჯობია მეგობრებმა ფული შეუგროვონ, ერთი სამთვლიანი მოტოციკლეტი "ურალი" უყიდონ და სადმე ნაციონალების მიერ ინდუსტრიალურად "აღორძინებულ" პროვინციაში, "გასტრონომის" დირექტორად დანიშნონ, სახელიც შეუცვალონ, უშანგი დაარქვან. იქნებ ქცევა ისწავლოს. ეტყობა ამერიკაში ცუდ წრეშია მოხვედრილი.

საერთოდ ამერიკა ცუდად მოქმედებს ჩვენს პოლიტიკოსებზე, როგორც ჩანს კოლუმბიისა და ჰარვარდის უნივერსიტეტები ბრონქსში იმყოფება და იქ ექსკლიუზიურად ნარკო დილერები, პროქსენეტები და ქართველი პოლიტიკოსები სწავლობენ. როგორც ზემოთ უკვე აღვნიშნე, იქიდან ყველა გედივით ყელმოღერებული ჩამოდის, ცოტა ხანში კი '' საპოჟნიკებივით"ილანძღებიან.

სულ არ გამიკვირდება რამოდენიმე დღეში ირაკლი ალასანიამაც რომ ვინმეს დედა აგინოს . ბოლოს და ბოლოს ვიზე ნაკლები "ამერიკელია" ?

რატომ გონიათ ქართველ პოლიტიკოსებს რომ საზღვარგარეთ არისტოკრატივით ელეგანტურნი უნდა იყვნენ, სამშობლოში კი ბინძურად იგინებოდენ, თუ არა ის ეზოტერიული სიმხდალის მეორე ენა, რომელზეც ზემოთ ვსაუბრობდი?

ხელისუფლებამ, ასე თუ ისე ჭკუა ისწავლა. ვერბალური ღია ხულიგნობა , ნიღბიანი ფიზიკური ხულიგნობით ჩაანაცვლა, ეხლა კომბლებით დასდევს ღამღამობით თავის პოლიტიკურ ოპონენტებს და უმოწყალოდ ურტყავს. როგორც იქნა "მიხვდნენ" რომ ადამიანი ფიზიკურ ტკივილს მორალურზე ბევრად უფრო ადრე ივიწყებს. სამწუხაროდ ამაზე ფიქრი ცოტა დაგვიანებულია.

ოპოზიცია აშკარად ორთოდოქსული მეთოდებით მოქმედებს : ღრიალით და მუშტების ქნევით უმტიცებს მსოფლიოს ჩვენს დიდ კულტურას, ევროპელებზე უფრო მეტ ევროპულობას.

თუ გავითვალისწინებთ, რომ დღევანდელი ოპოზიციის 95% სააკაშვილის ექს ფანკლუბია. გასაკვირი არ უნდა იყოს, რომ მათ ვერბალური ბრძოლის, სიძულვილის დათესვის დიდი გამოცდილება აქვთ.
რუსთაველზე ნამდვილი ამ დარგის Best Off ია შეკრებილი: უზრდელები, თავშეკავებულები და კომერციულ–კორექტულად მოიტიტინეები. აგრეთვე ახალი ენერგიით სავსე მზის ქვეშ ადგილის დამკვიდრების მსურველები, უბრალო ენთუზიასტები და რა თქმა უნდა, გულწრფელად უკმაყოფილო და დაჩაგრული ხალხი, რომელიც ხელისუფლებამ თავისი არაკომპეტენტურობით ზვიად ძიძიგურის, კოკო გამსახურდიას, გუბაზ სანიკიძის და სხვების ნაციონალისტური ჰალუცინაციების მოსასმენად გაიმეტა თუ გაწირა.

ხუთი წელის განმავლობაში, ბრმა უნდა ყოფილიყავი, რომ ვერ დაგენახა, სააკაშვილის ხელისუფლება თავისი უგუნურებით, ნელნელა როგორ აღვიძებდა მიძინებულ ბნელ ულტრამემარჯვენე ზვიადისტებს . მე არ ვიცი ღირსია თუ არა საქართველო ამის, მაგრამ ეს ხელისუფლება ნამდვილად ღირსია, რომ დღეს რუსთაველზე განწირული ხმით" წმინდა ქართულ სისხლის ჩუხჩუხზე " ისტერიულად ღრიალებენ. ზუსტად ისე როგორც ოცი წლის წინ.

მაესტრო. გამოკითხვები. ტელე ლინჩი. ქალების ანონიმური სატელეფონო მოსაზრებები. რა დაუნდობლები ყოფილან ქართველი ქალები!.. ბევრად უფრო ვიდრე მამაკაცები. გამაოგნებელია ოჯახის დიასახლისების სატელეფონო ზარები. ზოგი ჩაუშესკოს ტრაგიკულ დასასრულს ითხოვს სააკაშვილისათვის. ზოგი უფრო "კთილი" ხელისუფლების წევრთა სამშობლოდან დეპორტაციას ოჯახებით, და ამას უწყვეტად Live ში ანახებს სიტყვის თავისუფლების "შეზღუდვით გატანჯული" ეს აბსოლიუტურად ორიგინალური ტვ არხი.

ოპოზიცია ვერ ხვდება, რომ საზოგადოების მეორე ნაწილი, ვისაც ყოველდღიურად "მაესტროს" Live-ლინჩის სასამართლოდან ქვეყნიდან გაძევებით ემუქრება, არასოდეს არ დაივიწყებს ამ მუქარას, ისევე, როგორც თვითონ არ ივიწყებენ ვარდისფერ რევოლიუციონერების ფიზიკურ და მორალურ რეპრესიებს და 5 წლის განმავლობაში წვეთ წვეთობით ნაგროვებ ბოღმას, რომელმაც ამდენი ხალხი რუსთაველზე გამოიყვანა.

ეს ბოღმა არასოდეს არ თავდება. ის მუდმივია, და ძალიან მარტივად იხსნება ენერგიის მუდმივობის კანონით ელემენტარული სასკოლო ფიზიკიდან.

უკვე ოცი წელია ქართველთა ერთი ნაწილი ერთმანეთს საწამლავივით გადაუსხავს ხოლმე დრო და დრო ამ ბოღმას, რომელიც რამოდენიმე წლის შემდეგ ისევ უკან, საკუთარ ძარღვებში უბრუნდება.
ეს უსასრულოდ გაგრძელდება, სანამ ვინმე გმირი არ გამოჩნდება და თავს არ აიფეთქებს ამ ბოღმის, ამ სიძულვილის მინაზე.

მე არ ვიცი ხელისუფლებას აქვს თუ არა რაიმე გეგმა.შეუძლია თუ არა ამ კრიზისის განმუხტვაზე რაიმე პასუხისმგებლობის აღება.
არ შეიძლება ამ ორგანიზებული ანარქიის დაუმთავებლად გაგრძელება. და თავის ისე დაჭერა თითქოს არაფერი ხდებოდეს.

თუ არა, მაშინ თავად უნდა აიფეთქოს თავი ზემოთ ნახსენებ ნაღმზე. მართლა უნდა გადადგეს. თორემ ეს ყველაფერი ადრე თუ გვიან შეიარაღებულ სამოქალაქო დაპირარისპირებამდე მივა – და მაშინ მთელი საქართველო აფეთქდება.

პოლიტიკა კომპრომისების ხელობაა.
უკომპრომისო პოლიტიკოსები ყველაზე საშიშნი არიან: თუ ხელისუფლებაში მოვიდნენ ტირანიისკენ იწყებენ სწრაფვას.
დღეს საქართველოს თითქმის მთელი პოლიტიკური სპექტრი, პოზიციაც და ოპოზიციაც უკომპრომისო პოლიტიკოსებით არის სავსე.
ეს ძალიან საშიშია.

ჩვენ სულ ტყუილად გვგონია, რომ სამოქალაქო დაპირიპირება ჯერ არ დაწყებულა. სიძულვილი, რომელმაც კიდევ ერთხელ დაყო საქართველო ორად, არანაკლებად დამანგრეველია, ვიდრე ქვემეხების ფინალური ქუხილი.

მე არ მესმის არც ოპოზიციის და არც ხელისუფლების ბრიყვული სიჯიუტე, რომელიც დღითი დღე რაღაც ავადმყოფურ ფორმას იღებს.
ამ სიჯიუტით მოტანილ ფსევდო თავისუფლებას მე არ ვთვლი თავისუფლებათ. უფრო მეტიც, მე არ მჭირდება ასეთი აროგანტული თავისუფლება. ან თავისუფლება აროგანტულობისათვის.

ის რომ ვერბალურმა სამოქალაქო ომმა თავის პიკს მიაღწია, ძალიან კარგად ჩანს უცნობის საკანში სტუმრების, ქართული კულტურის ცნობილი მოღვაწეების ავტო ფსიქოანალიზის ვიზუალური მოსმენისას.ის რაც მათთვის არცერთ ჟურნალისტს არასოდეს უკითხავს წლების განმავლობაში, თავად, საკუთარი ინციატივით აგვიხსნეს პირდაპირ ეთერში. ამიტომ უცნობის საკანი ერთგვარ ეროვნული "სიბრიყვის" ლაბორატორიადაც კი შეგვიძლია ჩავთვალოთ. რადგან არსად ასე პირდაპირ, ასეთი გლეხური უბრალოებით გულახდილად არ გამოუმზიურებია ბევრ ცნობილ პიროვნებას თავი, როგორც ამ რეალითი "მართლმადიდებლურ სალხინებელში".
მე ზოგიერთი მათგანის მაგალითზე, სიამოვნებით ჩავუტარებდი ლექციას ახალგაზრდებს(მიუხედავად იმისა, რომ წარმოდგენა არა მაქვს როგორ კითხულობენ ლექციას).
მაგალითად რობერტ სტურუას მაგალითზე დავამტკიცებდი, რომ ერი კულტურულია მაშინ, როდესაც მასები არიან კულტურულნი და არა ცალკეული შედევრების ავტორები. რადგან ეს უკანასკნელნი ნებისმიერ მომენტში, სხვადასხვა მიზეზების გამო ზუსტად ისეთები შეიძლება გახდნენ, როგორც მასები, და ღმერთმა არ ქნას რომ ეს მასსა მოცემულ მომენტში კულტურულობის პრობლემას განიცდიდეს, რადგან ასეთ შემთხვევაში საბრალო ესტეტი "გენიოსი" უცებ ვულგარული ბრბოს ნაწილად გადაიქცევა. მერე, მოულოდნელად შეიძლება მისი მონაწილეობით პირდაპირ ეთერში ასეთი დიალოგის მომსწრეც კი გახდეთ .
რობერტ სტურუა: "... აი ის კინო გამახსენდა, რა ქვია... დასტინ ჰოფმანი რომ კეთროვანებს ეხვევა... ჰო "ბატერფლაი"...

უცნობი : "არა კაცო ბაბოჩკა ქვია!"(მაესტრო. 17 აპრილი 2009)
როგორც ჩანს ამ დღეებში რობერტ სტურუასაც ურჩევნია რაც პირზე მოადგება ის თქვას. მით უმეტეს როგორც აღმოჩნდა ლონდონში დიდხანს ვერ ძლებს: იქაური პირფერობის ტრადიციის გამო. მშობლიური თბილისი კი ამ დღეებში,მეგაფონით მოყვარეზე პირში სიმართლის ძახილის სამოთხეა...
ბატონ სტურუას მხოლოდ იმიტომ შევახსენებ, რომ ინგლისურ თავშეკავებას კულტურა ქვია, რომ მომავალში იქნებ ანგარიში გაუწიოს თავის საჯარო გამოსვლებს. მე არ მჯერა, რომ მას უფროსი გაჩეჩილაძის კინგ კონგივით გულახდილი ღრიალი ერჩივნოს თავისი "ლონდონელი ნაცნობების ღუღუნს", რომელზეც ასე იხალისა იმ საღამოს, არშემდგარ უცნობ აზდაკთან ერთად.
არა მგონია, რომ სტურუა სწორად იქცეოდეს, როცა მის მერვე შექმნილი რამაზ ჩხიკვაძის პერსონაჟის ხმის ტემბრისა და ტონალობის პროპაგანდას ეწევა ისედაც ამ დღეებში საშინლად ხმაურიან ქართველებს შორის. განსაკუთრებით უცნობთან, რომელიც ისედაც აშკარად რამაზ ჩხიკვაძის დიდი გავლენის ქვეშ იმყოება, განსაკუთრებით როდესაც ღამ ღამობით მარტო რჩება ხოლმე საკუთარ წარსულთან და კამერებთან.

ბატონი სტურუა თვითონ საკმაოდ წყნარი მოსაუბრე ჩანს.
ბრიტანული სახელი, რობერტი ქვია, და ლამის შექსპირის ინკარნაციად ითვლება საქართველოში.
მას პირიქით შეეძლო შეეხსენებინა აღგზნებული თანამემამულეებისათვის, რომ პიროვნების კულტურა მის ექსტემალურ სიტუაციაში მოხვედრისას ჩანს, სწორედ ისეთში, როგორშიც დღეს ქართველები ვიმყოფებით.

გია მაისაშვილმა, ძმებმა გაჩეჩილაძეებმა და ბევმა სხვამ დასაწყისშივე ვერ გაუძლეს პოლიტიკურ კულტურულ რყევას და "ალალმართლად" აროგანტულები გახდნენ. ეს მე არ მიკვირს. სტურუას მიერ წყნარი იუმორით ლონდონელ ნაცნობებზე ღადაობა კი, რომლებიც საქართველოზე როგორც ჩანს არც თუ ისე დიდი წარმოდგენის არიან, გულს მიკლავს. ბატონი სტურუა მათ მუსულმანურ წარმოშობას იხსენებს და მაშინვე ისლამისტური ტერორიზმი ახსენდება.

მე რობერტ სტურუა არ მემეტება ამ აროგანტული ლაზღანდარობისათვის, რომლის გამოც მას იგივე ინგლისში სერიოზული პრობლემა შეექმნებოდა: იურიდიულს რომ თავი დავანებოთ, ეთიკური თვალსაზრისით მაინც... თუმცა მისი თანამოსაუბრე იმ საღამოს პირში მყვირალა საქართველოს დამსახურებული ვიდეო პატიმარი ბატონი გაჩეჩილაძე გახლდათ გახდათ, და არა ვინმე პირფერი ინგლისელი, რომელმაც კარგად იცის, რომ კულტურა არა მხოლოდ კარგი მანერებია, რომელიც ასე აკლიათ რუსთაველის პროსპექტზე ღრიალის ფესტივალის ორგანიზატორებს. კულტურა არც მხოლოდ შედევრების შექმნაა, და საკუთარი ისტორიის დროშასავით ფრიალი. კულტურა უამრავი პატარა ყოველდღიურად, ყოველ წუთს გამოსაყენებელი წვრილმანი დეტალებია, რომელიც ასე გვაკლია, და გვგონია, რომ რადგან ჯერჯერობით ნაჯახებით არ დავდევთ ეთმანეთს და ვიტრინებს არ ვლეწავთ ამიტომ ფრანგებზე უფრო კუტურულები ვართ.

გვავიწყდება, რომ სულ რაღაც ჩვიდმეტი წლის წინ შეუდარებლად უფრო ბარბაროსები ვიყავით ვიდრე მთელი ევროპის ხულიგნები ერთად აღებულნი... გვჯერა, რომ ვარდების რევოლიუციიდან მოყოლებულნი ჰუმანიზმის ანგელოზები გავხდით.იმიტომ რომ მაშინდელი ბარიკადის არც ერთ მხარეზე დგომს არ უნდა აღიაროს, რომ ზვიადისტებიც, იოსელიანის მოროდიორებიც და შევარდნაძის კორუმპირებული გარეწრებიც ჩვენ თვითონ ვართ, მხოლოდ ცოტა სახეშეცვლილნი.

ჩვენი შედარებითი სიმშვიდე რუსთაველის აქციებზე სწორედ იმ მოგონებების კოშმარით არის გამოწვეული, და არა კულტურით: ჩვენ კარგად ვიცით სადამდე შეიძლება მივიდეს ჩვენი განთავისუფლებული ეროვნული სისასტიკე. რომელმაც 17 წლის წინ ყველაზე ანარქიული და ბანდიტური სახელმწიფო შექმნა თანამედროვე ევროპაში... და ჩვენ კიდევ თავხედობა გვყოფნის დიდ კულტურულობაზე ვლაპარაკობთ?! შოთა რუსთაველით და გალაქტიონით გვინდა მოვწმინდოთ ნამუსი 90 იანი წლების ბარბაროსებს და უბოროტო პროვინციული სნობიზმით გადავთვალოთ ვის მხარეზე უფრო მაღალი ხარისხის დამსახურებული კულტურის მოღვაწეა... ეს პროვინციული სნობიზმი უკულტურობის ყველაზე დიდი ნიშანია, და ძალიან ვწუხვარ, თუ მასში ბევრი "ქართული აკადემიის" აკადემიკოსი იდენტიფიცირდება.

როგორც ამბობენ პოლიცია დღეს არ ერევა თბილისური ნაზი გაზაფხულის სააღდგომო "ნოკტიურნ" ცემატყეპაში... არაფერს გაგონებთ ეს დადგმული ანარქია, 90 წლების ამაზრზენი პირველი ნახევრიდან? ხომ არ გეჩვენებათ, რომ დაკანონებული სასტიკი და მანიაკალური ანარქიის "კულტურა" სწორედ მაშინ შევიძინეთ? და დღეს, როდესაც დაგვჭირდა მტვრიანი სხვენიდან ჩამოვათრიეთ და ქალაქში დროებით ძველი ხალიჩასავით მოვფინეთ?

მოღრიალე პოლიტიკოსები უკულტურო ხალხია. ისინი დემოკრატიას ვერ ააშენებენ. ამას კატეგორიულად და სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებ. სამწუხაროდ ასეთები ორივე მხარეს ძალიან ბევრია.

სანამ ამ  უგემოვნო ანარქიას მთლიანად არ წაულეკია ჩვენი საბრალო ქვეყნის ნარჩენები იქნებ რამე მოვახეროთ?

ამ ფსევდო პოლიტიკოსებს თუ სააკაშვილის გადასაყენებლად წელიწადში ერთხელ ქვეყნის ასეთ ქაოსში გახვევა სჭირდებათ და მაინც არაფერი გამოსდით, წარმომიდგენია სახელმწიფო მმართველობაში მოსვლის შემდეგ, როდესაც რეალური და ბევრად რთული პრობლემების წინაშე დადგებიან რა ისტერიკა დაემართებათ: არა ნეკლები, ვიდრე ვარდისფერებს ან მათ წინამორბედებს დაემერთათ... ბოლოს და ბოლოს ვარდისფერიც ხომ გახუნებული წითელია! ამის დავიწყება უგუნურება იქნებოდა.

სააკაშვილი წავა, მაისაშვილიც დაუბრუნდება თავის ამერიკას, გივი თარგამაძეც იპოვის თავის სულიკოს და დაწყნარდება, გაჩეჩილაძეებიც... რომელიმე მატარებელს შეახტებიან... მათ მალე დაივიწყებენ ქართულ პოლიტიკაში, რადგან პოლიტიკას საერთოდ, ძალიან სნობური და მოკლე მეხსიერება აქვს: პატარა ჯარისკაცებს მალე და საუდამოდ ივიწყებს.
სამაგიეროდ, ისედაც დასახიჩრეულ ქართულ კულტურას ისინი კარგა ხანს დააჩნდებიან ტატუირებულნი ამ ტექსტივით :
100-კაციანი ოპოზიციური სუფრა პრეზიდენტის კანცელარიასთან, აქციის მონაწილეებმა ლიდერებთან ერთად დღეს ქათმის ხორცით გაიხსნილეს. სუფრაზე კვერცხი, პასკა და კახური ღვინოც მიიტანეს. თამადა კობა დავითაშვილი იყო. ქეიფს ლეიბორისტებიც ესწრებოდნენ. სუფრის შემდეგ ლიდერები სამების საკათედრო ტაძარში წავიდნენ.ლეიბორისტებმა კი სააღდგომო აქცია სააზოგადოებრივ მაუწყებელთან გამართეს. შალვა ნათელაშვილის თანაგუნდელები პასკებით და სანთლებით რუსთაველზე და ავლაბარში პრეზიდენტის კანცელარიასთანაც მივიდნენ (rustavi2.com 20.04.2009)პაატა ქურდაძე
23 აპრილი 2009

პატარა "უკულტურო" რევოლიუცია

9 აპრილამდე ისე ცოტა დრო დარჩა, რომ ცოტა დასანანიც კია : ნახავრად ჩაბნელებული ეროტიკა მთავრდება, იწყება პროჟექტორებით საპერაციო მაგიდასავით განათებული უხამსად შიშველი პორნოგრაფია.
კულტურას ისევ თაროზე შემოდებს ბარიკადების ორივე მხარეზე მყოფი პოლიტ ელიტა უკეთესი მომავლის მოლოდინში. ქართველ ჟურნალისტები მით უმეტეს: სულ რამოდენიმე იშვიათი გამონაკლისის გარდა , მათ კულტურა არასოდეს აინტერესებდათ, რადგან კარგად იციან უნიჭო პოეტების დევიზი, ზარბაზნებისა და მუზების შესახებ. თუმცა ქართველი მუზები ბოლო წლების განმავლობაში ზარბაზნების გარეშეც დუმან, მრგვალი ფილარმონიის წინ მოცეკვავე მუნჯი ვერელი მუზასავით. რომელიც მხოლოდ სნობურად, დამცინავად იღიმება მომღერალი შადრევნების სველ კორდაბალეტზე.

ჩემი აზრით, საქართველოში 1991 წლიდან მოყოლებული ზარბაზნები სწორედ მუზების დუმილის გამო ქუხან .

ჩვენი კულტურა ვერაფრით გასცდა "მშვიდობიან მანიფესტაცებზე" სანთლებით ხელში ხმის ჩახლეჩამდე მამაო ჩვენოსა და გადადექის ღრიალს. ჩვენ ვერც ერთხელ ვერ გამოვიტანეთ გაბედული მართალი დასკვნები ჩვენი შეცდომებიდან და ამიტომ გამუდმებით ერთი და იგივეს შეცდომებს ვიმეორებთ. მუზები კი უკეთეს შემთხვევაში პოლიტიკაზე ლაპარაკობენ.
მაგალითისათვის ჩემთვის უცნობიც საკმარისია: მისი უცნაური
პოლიტიკურ პროცესებში ანგაჟირებული მუზა, მიკროფონით ხელში გაცილებით უფრო დამაჯერებელი იქნებოდა , ვიდრე იმ აბსოლიუტურად პრიმიტიული "მსჯელობებისას" რომელის მოსმენა ჩემს ძალებს უკვე აღემატება. მადლობა ღმერთს მისი ტანჯვა 2 დღეში დამთავრდება, თორემ ალბათ აკრობატებისა და სტრიპტიზიორების აყვანა მოუწევდა შოუსათვის მაყურებლის შესანარჩუნებლად.

ხანდახან ვფიქრობ, რა მოხდება, მართლა რომ გადადგეს სააკაშვილი? მართლა თუ გაშლის უცნობი რუსთაველიდან რიყემდე სუფრას კოლექტიური ქეიფისათვის, როგორც ამას წინად შეგვპირდა? არ გამიკვირდება. მით უმეტეს, რომ ქალაქში კოლექტიური საცივისა მომზადებისა და ხაჭაპურის გამოცხობის ტრადიციას უკვე ჩაუყარა საფუძველი ნაციონალური მოძრაობის აგიტაცია პროპაგანდის სამსახურმა – თბილისის მერიამ, რომლის გემოვნება აშკარად ვერ ცდება საკუთარ მოედანზე აღმართულ ზურაბ წერეთლის "ბეტონის ჩურჩხელაზე" შემოსკუპებულ მოოქროვილ "მამალოს".

მართლაც გასაკვირია. ვერასოდეს წარმოვიდგენდი, რომ 30 წელს ახლახანს გადაცილებულ ქალაქის მერს, გიგი უგულავას და მის 73 წლის მოსკოველ კოლეგა იური ლუჟკოვს ერთნაირი გემოვნება და კულტურის მიმართ დამოკიდებულება ექნებოდათ. განსაკუთრებით ზურაბ წერეთლის შემოქმედების მიმართ.

უფრო მეტიც, ჯორჯ ბუშის ავენიუ თბილისში თავისი სამარცხვინო მლიქვნელობისა და უკულტურობის მასშტაბით საბჭოთა "ზასტოისაც" კი ბევრად აჭარბებს. არც თბილისში და არც თავისი მლიქვნელობით სახელგანთქმულ ალიევის ბაქოში ლეონიდ ბრჟნევის სახელი ქუჩისათვის მის სიცოცხლეში არ დაურქმევიათ. მე გულწრფელად მეგონა, რომ პრეზიდენტი ამ სამარცხვინო იდეის ავტორ მერს პრობლემებს შეუქმნიდა. თუმცა მალე დავრწმუნდი, რომ მისი და საკუთარი "ახალგაზრდა– ბებერი" ფუნქციონერების გემოვნება სავსებით იდენტურია.

მარტო ეს ორი დეტალიც საკმარისია ჩემთვის, რომ დავასკვნა: ვარდების რევლიუციად ხსენებული მოვლენები, სულაც არ იყო რევოლიუციური. ცვლილებები არ ნიშნავს რევოლიუციას. მკვდარ ჭაობში ამოვარდნილი პატარა ნიავი და ბაყაყების ყიყინი მხოლოდ სიცოცხლის ილუზიას ქმნის და არა მოძრაობას, თავად სიცოცხლეს. რევოლიუცია ჯერ ადამიანების ტვინებში ხდება, შემდეგ კი ქუჩაში თუ პარლამენტში.

მე საქართელოს დიდ რევოლიუციურ ცვლილებებს ნამდვილად ვერ ვატყობ, იგივე ქალაქის მერთან ინტერვიუმ (ტოკ შოუ პოზიცია, რუსთავი 2 3/03/2009) კიდევ ერთხელ გამოაჩინდა, რომ კულტურული პროგრესი ზურაბ წერეთლის ჩურჩხელას აღმართვის შემდეგ ბატონ ქალაქის თავს ნამდვილად არ განუცდია. მან თავისი გამოსვლა ასე დაამთავრა : წინ არის აღდგომა, 9 დან 18 მდე არის მძიმე მარხვა,და არა მგონია, რომ ჩვენმა პოლიტიკურმა ოპონენტებმა, მიუხედავად მძიმე მარხვისა, მძიმე გადაწყვეტილებები მიიღონ... ეს ქვეყანას დააზარალებს მხოლოდ. მეტი არაფერი!!!!!!

საინტერესოა ეს "21 საუკუნის" პოლიტიკოსი როგორ ახერხებს წითელი ''ზასტოისა'' და ბნელი შუა საუკუნეების ასე "პროფესიონალურად" შეთავსებას ერთმანეთან? ალბათ საკუთარი ოპონენტების პოლიტიკური და საერთო კულტურაც ეხმარება...გასულ წელს 6 იანვარს, წინა დღით "ტოტალურად გაყალბებული" საპრეზიდენტო არჩევნების გამო, შეთანხმდნენ. 7 ში შობაზე ღმერთი არ აპატიებდათ მიშასათვის კუდით რომ ქვა ესროლინებინათ და 8 რიცხვისათვის გადადეს. ხოლო საპარლამენტო არჩევნების გაყალბების საწინააღმდეგო პროტესტი ბარსელონას თამაშმა შეაფერხა ერთი დღით...

საქართველოს სხვადასხვა ქალაქების ცენტრებში ლენინის ძეგლის ახალი სიმბოლოებით ჩანაცვლებამ, ყველაზე კომიკური სახე ბათუმში მიიღო, სადაც ხსენებული "რევოლიუციის" შემდეგ თავიდან ასლან აბაშიძის ბრინჯაოს არწივის მსგავსი ფრთებიანი ურჩხული შემოასკუპეს სვეტზე. რომელიც თითქოს ზურაბ წერეთლის ოქროს წმინდა გიორგის დაუძვრა ხელიდან, თუ ცხენის ფეხებიდან და ბათუმში ჩამოფრინდა.

სულ მალე გადაწყვიტეს, რომ საქართველოს დაუძინებელი მტრის კუთვნილი ბრინჯაოს ჩიტის ქალაქის სიმბოლოდ გადაქცევა იდეოლოგიურად გაუმართლებელი იქნებოდა. მოხსნეს და მოოქროვილი მედეა შესვეს მის ადგილზე. მას თურქეთიან ახლად ჩამოსული ბაზრობის ვაჭარი ქალივით ხელში ოქროს საწმისი უჭირავს, რომელიც მშობელ მამას აწაპნა, და თითქოს გმვლელ გამოვლელს თავაზობს, "ძალიან იაფად".

მოგვიანებით ვიღაცას გაახსენდა , რომ უცხოეთში მედეას პერსონაჟის ''ცნობადობის" მიუხედავად, ქალაქის სიმბოლოდ სამშობლოს გამყიდველი და საკუთარი შვილების გამწირავი ქალის გამოცხადება ეროვნულ ხატად არაკორექტული იქნებოდა. და რომ საერთოდ, ჯადოქრებს და შვილების მკვლელებს ძეგლებს არ უდგამენ.

სულ ახლახანს , როგორც შევიტყვე აჭარაში პრეზიდენტის რწმუნებულს, უგულავას თანატოლ ლევან ვარშალომიძეს, ბათუმის ახალი სიმბოლო მოუგონებია : ფლეიტიანი ბიჭი!.. ვარშალომიძის ფანტაზია, თუ მახსოვრობა არ მღალატობს 2 მილიონ ლარამდე ღირს და მას ახლო მომავალში იხილავენ ბათუმელები და მისი სტუმრები.

რა თქმა უნდა ძალიან მაინტერესებს, სად ნახა ბატონმა რწმუნებულმა ასე მასიურად ფლეიტიანი ბიჭები ბათუმის ქუჩებში ? კიდევ უფრო მეტად მაინტერესებს: პრეტექსტით, რომ "იმას მაინც ხომ ჯობია რაც შევარდნაძის დროს იყო", რატომ ხორციელდება საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებში ფუნქციონერების უგემოვნებო "მხატვრული" ჰალუცინაციები?

ამ თითქოს ერთი შეხედვით უაზრო კითხვას, აბსოლიუტურად მარტივი და ლოგიკური პასუხი აქვს: რატომაც არა!

თუ კი არტისტებს გამუდმებით პოლიტიკაში აქვთ ცვირი ჩაყოფილი, რატომ არა აქვთ უფლება პოლიტიკოსებსა და ფუნქციონერებს საკუთარ "მხატვრულ" ფანტზმებს გასაქანი მისცენ ? ვერავინ დამაჯერებს, რომ ბარიერის სხვადასხვა მხარეს დამბაჩებ შემართული ორი ოთარი: მეღვინეთუხუცესი და კობერიძე, უკეთ ერკვევიან პოლიტიკაში ვიდრე უგულავა და ვარშალომიძე მონუმენტალურ ქანდაკებაში.

27 მარტის ტოკ შოუ "პოზიციაში" (რუსთავი 2) ერთ ქართველ " ძალიან" თანამედროვე და ძალიან კონცეპტუალისტ ცნობილ მახატვარს ნიკო ცეცხლაძეს მაინცა და მაინც ქართულ პოლიციელთა უსაზღვრო, თავგანწირულ პატრიოტიზმზე დასჭირდა ლაპარაკი, თავისი მხარდაჭერა და სიმპათია რომ გამოეხატა მმართველი ხელისუფლების მიმართ. თუ ასეთ მხატვარს ქალაქის საკრებულოს ყოფილი შეფის, ბეგაშვილის ორიგინალური ტექნიკის გამოყენება ესაჭიროება თავისი შეხედულებების გამოსახატავად, მაშინ ამ ტექნიკით შესრულებული მისი ''კონცეფცია" ჩემთვის , ვარშალომიძის ფლეიტიანი ბიჭის ტოლფასი უნიჭობაა. (შეგახსენებთ უნიფორმიან "პიცბულებში" უგონოდ შეყვარებული გადიპლომატებული ბეგაშვილი 2007 წლის 7 ნოემბერს შეცბუნებულ პოლიციელებს რუსთაველზე ისე ურიგებდა მარცხნივ და მარჯვნივ მხურვალე კოცნას, თითქოს ვიეტნამში ჩასული მერლინ მონრო ყოფილოყო) .

სწორედ ამიტომ ვარშალომიძე უკვე აღარ თხოვს პოლიციელების ახალ ფანს, კონცეპტუალისტს მხატვარს, პროფესიულად მიიღოს მონაწილეობა ქალაქის გალამაზებაში, თვითონ იწყებს ხატვას!!!!! ვერც გაამტყუნებ: ისინი ერთი და იგივე ენას იყენებენ თავიანთი კონცეფციების ხორცშესხმისათვის. რატომ ცეცხლაძე და არა ვაშალომიძე?...

განა ასეთი მხატვრები ღირსები არ არიან, რომ მიუხედავად გამოცდილების, ასაკის და ნიჭისა, მათი არც ერთი ნამუშევარი არ დგას სასაფლაოსავით ბიუსტებით და აგრეთვე "ცხენიანი კაცებით" გადაჭედილ თბილისში ? ქალქაში, რომელშიც ერთი თანამედროვე სკულპტურული კომპოზიციაც არსად დადგმულა "ალუმინის ქართლის დედის" შემდეგ?

განა გასაკვირია, რომ პრეზიდენტმა სააკაშვილმა კულტურის დარგში მრჩევალი ვერ იპოვა თავის უკულტურო გარემოცვაში და სპეციალურად საფრანგეთიდან რაფაელ გლუქსმანი ჩამოიყვანა? იმედი მაქვს ბატონი რაფაელი პრეზიდენტის და მისი გარემოცვის კულტურულ დონეზე დადებით ზეგავლენას მოახდენს. ეს მათ ნამდვილად ესაჭიროებათ. განსაკუთრებით ქალაქის მერს, რომლისთვისაც თანამედროვე ხელოვნება, როგორც ჩანს ზურაბ წერეთლითა და რამოდენიმე ქართველი მანეკენი გოგონათი შემოიფარგლება.

გლუქსმანის "დონის" მრჩეველების პოვნა ალბათ ძალიან "გაჭირდება", ამიტომ იქნებ ფრანგი სტუდენტები მაინც გავგზავნოთ თბილისში, მაკდონალდში ჯიბის ფულისათვის მუშაობას ალბათ ამჯობინებენ, არდადეგებზე ქართველი პოლიტიკოსების კულტურული დონის ამაღლებაზე იზრუნონ ბათუმის ინტურისტში, შარდენის ქუჩაზე, ან ანტალიაში.

მე კარგად მახსოვს, როდესაც თბილისში სანაპიროზე გზების მშენებლობის სამინისტროს იმ ეპოქისათვის ფუტურისტული შენობა აშენდა (არქიტექტორი თ.კიკნაძე). ან როდესაც ქართულ კინოში "უცნაური" ფილმების გადაიღეს პირველად ქართველმა რეჟისორებმა, რობერტ სტურუამ კი უცნაური სპექტაკლების დადგმა დაიწყო... მათ ყოველ ნამუშევარს 'მოუმზადებელი" ქართველი საბჭოთა საზოგადოება სწორედ ისე იღებდა, როგორც საჭირო იყო : არ არსებობდა ეს საკვირველი სნობური ბარიერი რომელიც 80 წლებიდან აღიმართა პუბლიკასა და არტისტებს შორის. ჩვენ გადავწყვიტეთ რომ ხალხს არაფერი ესმის , ძირითადად ორიენტაცია დასავლურ პუბლიკაზე გავაკეთეთ, მათ გემოვნებაზე... რომელზეც ხშირად წარმოდგენაც არ გვქონდა, და როდესაც მასში გავერკვიეთ, უკვე თავგზა აბნეულნი და დაღლილები აღმოვჩნდით დასავლური კონტრფაკტების კეთებით...

საქართველოში კი ამასობაში, მარათლა ნამდვილი "კულტურული ბარბაროსები" მოვიდნენ, , უამრავი ნიჭიერი არტისტი აიძულეს ქვეყნიდან წასულიყო. თვითონ კი რაც შეეძლოთ თითქმის ყველაფერი დაანგრიეს. მერე ამ ნანგრევებზე ფერად ნათურებიანი ჭყეტელა რელიგიურ–პატრიტული დისკოტეკა გამართეს.

მზარავს ამაზე ფიქი, მაგრამ ფაქტია, 30 წლის წინანდელი ქართული კულტურა უფრო პროგრესული იყო იმ ეპოქისათვის ვიდრე დღევანდელი. ხარისხზე აღარაფერს ვამბობ. ამას რა თქმა უნდა თავისი მიზეზები აქვს, მაგრამ ეს მიზეზები მოსაძებნი და შესასწავლია სწორედ იმ ადამიანების მიერ, ვინც დღეს მთელ თავის ენერგიას აბსოლიუტურად ბავშვურ არაკომპეტენტურ პოლიტიკურ ტიტინში ხარჯავს, რომელსაც დებატებს უწოდებს და აღარ ახსოვს რომ კულტურა გაცილებით მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ქვეყნის მართვაში ვიდრე ეს ჩვენს პოლიტ "ელიტას" წარმოუდგენია.

მე ვთვლი, რომ გასულ კვირას საზოგადოებრივ არხზე ინგა გრიგოლიას მიერ მოწვეული სახელმწიფო მინისტრის, დავით ბაქრაძის წარმოუდგენლად არაკომპეტენტური "შეხედულებები" დემოკრატიის შესახებ, სწორედ კულტურის დეფიციტის გარემოცვაში იშვა, ეგრეთ წოდებული "ტელე დაპატიმრებებიდან" რამოდენიმე წლის შემდეგ კი უტიფარ ფსევდო თეორიად ჩამოყალიბდა; .

ის დღესაც თვლის, რომ ქურდებს, ბანდიტებს და საერთოდ კრიმინალებს უფლებები არ გააჩნიათ. სამწუხაროდ ასე ფიქრობს მმართველი გუნდის ის წევრებიც, რომლებიც ჯერჯერობით ოპოზიციაში არ გადასულან. თუმცა "რჯულზე მოქცეულებსაც" არაფერი ეტყობათ სინანულის. მით უმეტეს რომ სინანული საკმარისი არ არის.

საქართველო არის ქვეყანა, სადაც , მაგალითად ბონდო შალიკიანს, ვინც არ უნდა იყოს იგი, თუნდაც ყველაზე დიდი კრიმინალი, არა გააჩნია უფლება . გააპროტესტოს ტელეკამერებით ძალადობა საკუთარი პირად ცხოვრებაზე.

მე არ გამიგია ვინმეს ოპოზიციის მხრიან აზრად მოსვლოდა, რომ ამ ტელე დაჭერების ავტორებზე მეტად წესით ტელე არხებისათვის მოეთოვა პასუხი ამ კადრების აბსოლიუტურად უკანონოდ ჩვენებისათვის.

ყველაზე სამწუხარო ის არის, რომ. თავად პრეზიდენტიც არ ერიდება ტელევიზიით ყოფილ დეპუტატს ლევან პირველს მკვლელობაში ღიად დადანაშაულებას, როგორც ეს მან 13 მარტს გააკეთა ბიზნესმენებთან შეხვედრაზე. თუ ეს მართალია, სულ ცოტა ინტერპოლით მაინც ხომ უნდა მოეთხოვა შესაბამის სამსახურს "ქართველი ლიტვინენკოს" სამშობლოში დეპორტაცია?

უდანაშაულობის პრეზუმპციის დარღვევა თავად ისჯება სისხლის სამართლის კოდექსით. ამიტომ მე განსხვავებას ვერ ვხედავ დამნაშავეებსა და მათ დამპატიმრებლებს შორის. .. ყველაზე აბსურდული კი ის არის, რომ ამ უდანაშაულობის პრეზუმპციაზე გამუდმებით მოწუწუნე ოპოზიცია , როცა მოეპრიანება თავად არღვევს ამ უდანაშაულობის პრეზუმპციას და მთვრალი" ბაბუშკასავით" ლანძღავს ვისაც უნდა.

მე არ მინდა ცუდი იდეისაკენ ვუბიძგო ვინმეს, მაგრამ ის, რაც მაესტროს ეკრანზე ხდება ნამდვილად ექვემდებარება მინიმალურ სანქციებს მაინც, თუმცა ვისა აქვს ამ სანქციების დადების მორალური უფლება ქვეყანაში, სადაც ვარდისფერი ადვოკატი პრეზიდენტიც კი დღეში ათჯერ არღვევს ამ ბაზობრივ სამართალს. ვისა აქვს უფლება პასუხი მოსთხოვოს უცნობს და მის სტუმრებს ვერბალური უკანონობისათვის ქვეყანაში, რომელშიც, როგორც წინა ჭაღარა რეჟიმის დროს იტყოდნენ , ყველა გასვრილია?

მით უმეტეს, უცნობმა, მხოლოდ რუსათავი 2 ის რევოლიუციამდელი "ვარდისფერი" ტელე აღვირახსნილობა ააღორძინა, როდესაც დღევანდელი ხელისუფალნი კიდევ უფრო მეტი მონდმებით ილანძღებოდნენ და ამას სიტყვის თავისუფლებას ეძახდნენ. გეგონება ბიბლიურ სულ "პირველ სიტყვაზე" ყოფილიყო ლაპარაკი და არა ჩვეულებრივ გაკაპასებულ ლანძღვა გინებაზე.
ამას ბოლო უნდა მოეღოს. ადამიანებს უნდა აუხსნან რომ მაესტროს ლაივ შოუს არაფერი აქვს საერთო სიტყვის თავისუფლებასთან, და რომც ქონდეს კიდეც, არ შეიძლება ის ადამიანის პირადი ცხოვრების დაცვის უფლებაზე მაღლა დავაყენოთ, ვინც არ უნდა იყოს ეს ადამიანი. ქურდი, პოლიტიკოსი, მწერალი თუ მანიაკი კილერი.

ამ უკულტურო და უფასო ლანძღვა გინების ტრადიციის ჩამოყალიბებაში თავად მმართველ პარტიას უზარმაზარი წვლილი მიუძღვნის. განსაკუთრებით კამერებით შეიარაღებული რუსთავი 2 ის ტელე ხულიგნების ყოფილი პატრონს, ეროსი კინწმარიშვილს. რომელიც დღეს ისეთი ინგლისური სიტყვებით გატენილი ხაზგასმული და კოპწია კორექტულობით ლაპარაკობს,რომ რომ არ ვიცოდე ვინ არის, ვიფიქრებდი ჩემი უბნის სუპერმარკეტის მთავარი მოლარეა მეთქი.

"რევლიუციის" შემდეგი პერიოდი ნამდვილ ლანძღვა გინების რენესანსად იქცა, თავისი კლასიკოსებით მაია ნადირაძით, ბენდუქიძითა და მარადიული გივი თარგამაძით. სამწუხარდ 2007 წლის ნოემბერმა ასე თუ ისე წერტილი დაუსვა ჟანრის განვითარებას. ან იქნებ ვცდებოდე, იქნებ უბრალოდ ოპოზიციამ გამოცდილება შეიძინა და გაძლიერდა: დღეს მათ ნამდვილად ყველანაირი მუხრჭი მოხსნილი აქვთ.

მაგალითისათვის შემიძლია გავიხსენო კოკო გამსახურდიას ამას წინანდელი განწირული ღაღადი შვეიცარიიდან, თითქოს და პატრიარქი ხელისუფლებამ მოწამლა და ის უკანასკნელ წუთებს ითვლიდა. რომ როგორც სანდო წყაროებიდან შეიტყო, პატრიარქი გერმანიიდან ცოცხალი ვერ დაბრუნდებდა. რეაქცია მართლაც სერიოზული იყო. მთელი საქართველო ლოცულობდა პატრიარქის გადასარჩენად. მეც კი მივიღე ემაილი თხოვნით რომ მელოცა.

პატრიარქი კი რამოდენიმე დღეში საღ სალამათი ჩამოფრინდა თბილისის აეროპორტში ხელისუფლების გაგზავნილი ჯეთიტ და კომენტარიც კი არ გაუკეთებია კონსტანტინე გამსახურდიას დაყრილ ჭორებზე.

კოკომაც, ვითომ აქ არაფერიო, ულვაშები გაიპარსა, ახალი, უფრო "კლასნი" ჰალსტუკები და პერანგები იყიდა, ჩამოვიდა შვეიცარიიდან და ეხლა ამერიკიდან ჩამოსულ გია მაისაშვილთან ერთად ხან ინგა გრიგლიას "ეპრაჭება" პირდაპირ ეთერში, ხან "რუსთაველ" ნინო შუბლაძეს.

ცხადია კაცს არ მოუთხოვია მისთვის პასუხი... საერთოდ, საკვირველი ხალხია ეს გამსახურდიები... მაგრამ ამაზე სხვა დროს...

უდანაშაულობის პრეზუმპციის დარღვევის გამო ვინმეს დასჯის პრეცედენტი, ჯერ არავის უნახავს საქართველოში. ამ ტელე ლაზღანდარობამ ჯერ შევარდნაძის ხელისუფლება შეიწირა, ეხლა სააკაშვილისას უღებს ბოლოს, და დარწმუნებულნი იყავით,ხელისუფლებაში მოსვლის შემთხვევაში, მათ მემკვიდრეებასც საფლავს გაუთხრის .

სხვათაშორის, ძალიან მაინტერესებს, როგორ აუხსნის უცნობი მომავალ გაბრწყინებული საქართველოს ოპოზიციონერ"ტელე პატიმრებს," რომ ადამიანების პირად ცხოვრებაში ფათური და იურიდიულად დაუსაბუთებული ბრალდებები კანონით ისჯება. როგორ აუკრძალავს მათ ''ლევაააააან!" – ის ან "გუუუუ.......ბაზ" –ის ღრიალს პირდაპირ ეთერში?ისინი სააკაშვილივის ხელისუფლებასავით მედიის მძევლებად გადაიქცევიან. ან მათსავით მოუწევთ რამოდენიმე წლით დრაკონული კონტროლის დაწესება ტელევიზიებზე, რაც თავის მხრივ ისევ ნოლზე დაიყვანს დემოკრატიული სტრუქტურების შენების პროცესს.

ჩემთვის სამწუხაროა რომ 5 წლის შემდეგ ისევ იდენტურ პრობლემაზე მიწევს წერა. წერილი რომელის პატარა ფრაგმენტსაც ქვემოთ გთავაზობთ, "ვარდების რევილუციიდან" ათი დღის შემდეგ 2003 წლის 3 დეკემბერს არის დაწერილი. ის გაზეთ "რეზონანსში" გამოქვეყნდა სათაურით Black Out ქართულად –პრესის თავისუფლების შესახებ:

თუ ვინმე თვლის, რომ ჟურნალისტის თავისუფლება სხვა ნებისმიერი ადამიანის თავისუფლებაზე უზენაესია, კატეგორიულად ვუპასუხებ, რომ ძალიან ცდება. არა და შორიდან დანახული ქართული მედია სწორედ ასეთ შთაბეჭდილებას ტოვებს.
სიტყის თავისუფლება არ უნდა ნიშნავს დაღმართში დაგორებულ უმართავ ი სატვირთომანქანის თავისუფლებას.
მედია ისევეა ლიმიტირებული თავის თავისუფლებაში დემოკრატიული კანონით, როგორც ნებისმიერი სხვა პროფესია, მაგალითად პოლიცია: კანონი არ ანიჭებს სამართლის დამცველს უფლებას მხოლოდ საკუთარი გადაწყვეტილებების საფუძველზე იხმაროს იარაღი ან რაიმე სხვა ფიზიკური ძალა. პოლიციელსა და იარაღს შორის ბარიერად არის აღმართული იარაღთან სახიფათო ურთიერთობის შემზღუდველ კანონთა მთელი სერია.
ჟურნალისტის სამუშაო იარარი არანაკლებ სახიფათოა, ვიდრე პოლიციელის.

თავისუფალი მედიის ბიბლიიდან, დემოკრატიის პრინციპებიდან გამომდინარეც კი, უსამართლობა იქნებოდა, ჟურნალისტებისათვის რაღაც უნიკალური თავისუფლების მინიჭება, და მათ მაკონტროლებლად მხოლოდ საკუთარი სინდისი და ეგრეთწოდებული იდეალისტური ჟურნალისტიკური ეთიკის დატოვება. ეს უკანასკნელი მართლაც ერთად ერთის რის ანაბარაც ქართულმა კანონმდებლობამ შეატოვა ჟურნალისტები დღევანდელ მძიმე რეალობას. არა და სწორედ მის მოვალეობაში შედიოდა გონივრული ლიმიტის დაედგინა მედიის თავისუფლებისათვის. მე სიტყვა ლიმიტში არ ვგულისხმობ ჯოჯოხეთურ საბჭოთა ცენზურას. მე ვგულისხმობ იმ უამრავ მკაცრად განსაზღვრულ შეზღუდვებს, როორც წერით ისე აუდიო ვიზუალურ მედიაში, რომლის გარეშე წარმოუდგენელია დასავლური საზოგადოება. რამდენადაც მესმის სქართველოს გეზი სწორედ დასავლური დემოკრატიისკენა აქვს აღებული, ამიტომ ადრე თუ გვიან მოუწევს მის ფუნდამეტალურ თამაშის წესებზე ანგარისის გაწევა, და რაც ადრე გააკეთებს ამას, მით უფრო დააჩქარებს პროცესს, რომელსაც საზოგადოების რეალური დემოკრატიზაცია ჰქვია, და არა წინასწარი პათეტიკური პროგნოზები ქვეყნის მომავალ წყობაზე და საშობაო ნაძვის ხესავით მორთული 23 ნოემბრის მოვლენების პოლიტიკური თუ პოეტური ტერმინებით დეტერმინაციით მიღებული თვითკმაყოფილება.

3/12/2003

ბარამიძე სხვა თემასაც შეეხო – "მაესტროს'' დილეგში დამწყვრეული აღგზნებული "ნოსტრადამუსის" საოცარ წინასწარმეტყველებას 9 აპრილს "თბილისის მკვდარ ქალაქად"გადაქცევის შესახებ. სახელმწიფო მინისტრმა ძველი გამობრძმედილი რევოლიუცინერის მრისხანე თვალების ბრიალით განაცხადა, რომ ტრანსპორტისა და სახელმწიფო დაწესებულების გაჩერება სამშობლოს ღალატის ტოლფასია. მე პირადად უცნობის ადგილზე შიშისაგან სასწრაფდ გვირაბს გავთხრიდი და უკან მოუხედავად მოუსვამდი, სადმე, მაგალითად ანტალიაში და პოლიტიკურ თავსესაფარს მოვითხოვდი. მაგრამ უცნობი ჩემგან განსხვავებით გმირია და ვერ გაიქცევა, ძალიანაც რომ უნდოდეს.უკვე გვიანაა.

ევროპაში ინტეგრაციის მრისხანე სახელმწიფო მინისტრს. როგორც ჩანს არ ესმის, რომ უცნობის "მისტერიას" ქართულად გაფიცვა ჰქვია, რომლის უფლება ერთ ერთი ფუნდამეტალურია დემოკრატიულ საზოგადოებაში.

არა მგონია, სინდიკატების არ არსებობის პირობებში, მხოლოდ უცნობის მოულდნელმა სოციალურმა ენთუზიაზმმა ჩაანაცვლოს უზარმაზარი საორგანიზაციო სამუშაო, რაც საყოველთაო გაფიცვას სჭირდება, მით უმეტეს, ამ სიტყვაზე თავად უცნობსაც არ უფიქრია, როდესაც ინგა გრიგოლიასთან კომენტარები გააკეთა თავისი "გამოცხადების" ასახსნელად . სხვათაშორის არც თავად ქართული პოლიტიკური "ტელესივრცის" დივას მოსვლია აზრად, რომ უცნობმა თავისდაუნებურად ქართულ ცივილიზებურ სოციალური მოძრაობის, გაფიცვის ორგანიზების, და შესაბამისად ეროვნული სინდიკალისტური მოძრაობის საძირკველში პირველი კენჭი ჩააგდო, მართალია ფეხსაცმლის წვერის შემთხვევით წაკვრით, მაგრამ მაინც...

საფრანგეთში, განსაკუთრებით პარიზში გაფიცვებს ისეთი პათოლოგიურად ბანალური სახე აქვთ მიღებული, რომ ჩემი აზრით კოლეჯის მოსწავლეებიც კი უკეთ ერკვევიან ამ სიტყვის მნიშვნელობაში, ვიდრე ქართული პოლიტიკური ელიტა.

საქართველოს ევროპაში ინტეგრირების ხელმძღვანელ "მუშაკს", ეტყობა ამ გაფიცვების ორგანიზატორი დიდი სინდიკატები კრიმინალური დაჯგუფებები და მე–5 რესპუბლიკის მოღალატეები გონია.

მადლობა ღმერთს, რომ ბარამიძე არ არის საფრანგეთის სახელმწიფო მინისტრი, უგულავა კი პარიზის მერი, თორემ ალბათ ქალაქის ოცივე მერიის წინ, მოედანზე მუნიციპალურ უფასო გილიოტინებს აღმართავდნენ გაფიცვებსა და მანიფესტაციებში გენეტიკურად შეყვარებულ ფრანგთა დასასჯელად... ზურაბ წერეთლის გილიოტინებს რა თქმა უნდა...

ვფირობ, ზემოთ მოყვანილი მაგალითები საქართველოში კულტურული კრიზისის ბრალი უფროა, ვიდრე პლიტიკური, ან ეკონომიურის. მე ისეთ მარტივ საგნებზე ვსაუბრობ, რომ დარწმუნებული ვარ ბევრს ერიდება კიდეც საზოგადოებასთან ამ ანბანურ ჭესმარიტებებზე ხმის ამოღება, გონია, რომ რადგან თავად იცის, ეს საკმარისია. ქვეყნის კულტურული დონის ამაღლება კი არც ისე მნიშვნელოვან საკითხად მიაჩნია. რადგან თვლის, რომ ასეთი პატარა ერისათვის ისედაც საკმარისზე მეტი კულტურა გაგვაჩნია.

ჩვენ ხშირად ვლაპარაკობთ უკვე მიღწეულ კულტურულ წარმატებებზე და თითქმის არასოდეს მისაღწევზე... თუმცა, ვინ იცის, იქნებ ზგიერთი არც არის მის ამაღლებაში დაინტერესებული. იქნებ ანბანის პირველი ასოების ცოდნით თავისი უნიკალური როლის შენარჩუნებას ცდილობს საზოგადოებაში.

2.
მე არავითარ შემთხვევაში არ ვცდილობ ქართულ კულტურის აპოკალიპტური სურათის დახატვას.

საქართველოში მცხოვრებ და მსოფლიოში გაფანტულ ხელოვანთა ნაწილი ერთგულად ემსახურება, "მუზებს", რომლებსაც ვერანაირი ზარბაზნების გრუხუნი ვერ აჩუმებს. და მადლობა ღმერთს.

მათ, ჩემი სუბიექტური აზრით, უფრო მეტი დიპლომატიური როლი აქვთ ნათამაშები ვიდრე თავად ქართველ დიპლომატებს. მაგრამ კულტურა ქვანახშირ არ არის, რომ მხოლოდ საექსპორტო მოხმარებისათვის გჭირდებოდეს. ის პირველ რიგში თავად საქართველოს სჭირდება და აკლია. კულტურის სამინისტრო კი ტრადიციულად საგარეო საქმეთა სამინისტროს ერთ ერთ დეპარტამენტს უფრო წააგავს. არაფრით არ მოხერხდა მსოფლიოში დაქსაქსული ქართული კულტურული ენერგიის კონცენტრირება საქართველოსათვის სასარგებლოდ. ჩვენი კულტურული პოლიტიკა ან მხოლოდ "ექსპორტზეა" მიმართული ან უცხოელ ხელოვანების "მარკეტინგულად" გათვლილ ვოიაჟებზე ხაჭაპურის სამშობლოში, უფრო იშვიათად კი იმ მცირერიცხოვან დასავლეთში წარმატებულ ქართველ ხელოვანებზე, ვინც კულტურის სამინისტროს დახმარების გარეშეც მშვენივრად ახერხებს "კულტურული დიპლომატიის" როლის შესრულებას.

რამოდენიმე დღის წინ, ნინო და ილიკო სუხიშვილების ანსამბლის სპექტაკლი, ნიაზ დიასამიძის და 33ა ს გამოსვლა დარბაზ ბატაკლანში ჯგუფ LOJO სთან ერთად, ერთერთ ყველაზე ძველ არტ ბაზრობა სალონზე ART PARIS – შალვა ხახანაშვილის ორი ნამუშევრისა და ვერა ფაღავას ფერწერის

გამოფენა, თითქოს არც ისე ცოტაა ორი სამი კვირისათვის ისეთ ქალაქში,

როგორიც პარიზია. . ამას თუ კიდევ დავუმატებთ საფრანგეთისა და მსოფლიოს სხვა ქალაქებში გამართულ ღონისძიებებს ქართველების მონაწილეობით, ნათელი ხდება, არც ისე პატარა ქართული კულტურული ენერგია დაეხეტება აქეთ იქით მსოფლიოში, არა და რა მწირი და ერთფეროვანია ქართული კულტურული აფიშა.

ქართული კულტურის საერთაშორისო ფესტივალი პირველ რიგში საქართველოში უნდა ჩავატაროთ ხოლმე, ორ წელიწადში ერთხელ მაინც. .გარწმუნებთ ეს არანაკლებ, თუ არა ბევრად მეტ სარგებელს მოუტანს საქართველოს ვიდრე დრო და დრო უცხოელი არტისტებისათვის, მსახიობების, მომღერლების, ფოტოგრაფებისა თუ მწერლებისათვის კულინარულ შემეცნებითი მოგზაურობების ორგანიზება ხშირად საქართველოს კულტურის ისედაც მწირი ბიუჯეტის ხარჯზე.

ART PARIS დათვალიერებისას, ასევე 33ა ს მოსმენისას და სუხიშვილების ქართული ბალეტის ყურებისას, ვიფიქრე, რომ ქართველები ონტოლოგიურად არა ვართ ორთოდოქსები. შესაძლოა მთლად ფრანგებივით გაბედულები არ ვიყოთ, რომლებსაც არც ლუვრის ეზოში ბანალური შუშის პირამიდის დადგმის ეშინიათ და არც შუასაუკუნეების კვარტალ მარეში "გამოშიგნული" და '' ნაწლავებ გადმოყრილი'' პომპიდუს თანამედროვე ხელოვნების ცენტრის აგების. მაგრამ საკმარისად არტისტული სული გვაქვს იმისათვის, რომ ახალის შენება გავბედოთ ხოლმე დრო და დრო. ეიფელის კოშკი ჯერ არ აგვიგია, მაგრამ დიდი ინჟინრის ზღვარს გადასული არქიტექტურული ფანტაზმი ჩვენში აშკარად დევს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, არც ოთარ იოსელიანი გვეყოლებოდა, არც რობერტ სტურუა ან გია ყანჩელი. სხვანაირად ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ ვეფხისტყაოსანიც არ დაიწერებოდა: ამ საკვირველ გენიალურ პოემაში, მოქმედება "საზღვარგარეთ'' ხდება. მოქმედი პირნი კი საერთოდ ბუდისტები და მუსულმანები არიან(ინდოელები და არაბები) თუმცა პოეტი იმ ეპოქისათვის საოცარი ტაქტიანი ეკუმენურობით, არც ერთ რელიგიას არ ახსენებს. პოემაში მხოლოდ ერთი "მაღალი" ღმერთია, და ბევრი ეშმაკი.
ბოლო წლებში ჩვენი სული ჩვენ თვითონვე ხელოვნურად დავამწყვრიეთ კულტურული ქსენოფობიის, ყოველივე უცხოს შიშის ნახევრად ღია საპყრობილეში. ყოველი მცირე გარღვევა ამ შიშში ჩემთვის ნამდვილი ბედნიერებაა. მხატვრული ცვლილებები სუხიშვილების კლასიკურ სპექტაკლებთან შედარებით, ლუვრის წინ აშენებული პირამიდასა არ იყს, შეიძლება მოგწონდეს ან არ მოგწონდეს, მაგრამ ფაქტია, რომ თუ არა ახლის კეთების სურვილი, დიდი ბებიისა და ბაბუის აჩრდილების მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ დარჩენილი ანსამბლი დღეს უკვე მკვდარი იქნებოდა.

ქორეოგრაფიისა ბევრი არაფერი გამეგება, არც კოსტიუმების. მე მხოლოდ შემიძლია დავადასტურო ჩემი ჩათვლით პუბლიკის აღფრთოვანება და ჩემს ძველ შთაბეჭდილებებს შევადარო.

ადრე, ხანდახან თავი უცხოელი მაყურებლის როლში ჩამიყენებია და მიცდია კლასიკური ქართული ცეკვებით ჩამომეყალიბებინა აზრი ქართველების შესახებ. ხშირად მეჩვენებოდა, რომ მამაკაცები შიზოფრენიკები არიან, ქალები კი ცოტა გონება დაქვეითებული ყინულის არაფრის მაქნისი ბარბის მსგავსი თოჯინები. რომლებიც თეთრი უსიცოცხლო ფანტომებივით დასრიალებენ სცენაზე, ნერვიული დანებით მოჩხუბარი მამაკაცების გარემოცვაში. ვერაფრით ვხვდებოდი, რას იკლავდნენ თავს ამ გაშეშებული უემოციო ჩიხტიკოპიანი "ბარბის" თოჯინების გამო. საერთოდ ისიც კი გაუგებარი იყო, "უკონტაქტოდ" როგორ მრავლდებოდნენ ქართველები...
2 აპრილს კი, ქალაქ ანიერის არმან ბეჟარის თეატრში გაოცებული ვცდილობდი გამომეცნო, ქართველ ქალებს კაბები დაუმოკლდათ თუ ფეხები

დაუგრძელდათ? შვილიშვილებმა აშკარად სული შთაბერეს ბებიის და ბაბუის შექმნილ ყინულის მოცეკვავე თოჯინებს. ქალები არამარტო ქალებს დაემსგავსნენ., არამედ სწორედ(ღმერთო შემინდე ! ) ისეთი sexy – ი შტრიხები შეიძინეს, რომელიც გასაგებს ხდის მფრინავი მამაკაცების "შიზოფრენიასაც" და ქართველების გამრავლების ბანალურ ტენიკასაც. ამ შარმის შენიღბვა ქართველი ქალების მიმართ ჩადენილი "მორალური დანაშაული" მგონია.

რა თქმა უნდა საბჭოთა სახელმწიფო ანსამბლის კლასიკური დადგმები მართლაც ძალიან შთამბეჭდავი იყო, მაგრმ საბჭოთა კავშირი დიდი ხანია დაინგრა. მსოფლიო შეიცვალა. შეიცვალა გემოვნებაც– ფარიკაობისას ქალი მანდილს აღარ აგდებს. ბიჭები თავისით, მათ დაუხმარებლად ახერხებენ შერიგებას. კინტაური კი "პომადიანი ტრავესტების" შესრულებით, რაღაც თბილისურ ჰიპ ჰოპს დაემსგავსა ...

რამოდენიმე კოსტიუმის ვერც აზრი გავიგე და ვერც დანიშნულება. თუმცა არა მგონია ეს გადამწყვეტი იყოს სპექტაკლის შეფასებისას. არ ვფიქრობ, რომ კოსტიუმები წლების განმავლობაში უცვლელნი უნდა დარჩენილიყვნენ. ეს ცეკვები არ ეკუთვნის რაიმე დროში დაფიქსირებულ ეპოქას ან სოციალურ ჯგუფს . ადამიანებს ხან კარგად აცვიათ, ხან ცუდათ. ხან გრძელი კაბაბია მოდაში, ხან მოკლე...მე მგონი ქართველებს არასოდეს იმდენი არ უცეკვიათ რამდენიც 60–70 წლებში. როდესაც სუხიშვილების ანსაბლში მოხვედრაზე, სამედიცინო ინსტიტუტის არ იყოს, მთელი

საქართველო ოცნებობდა. ამ ქორეოგრქაფიის დიდი ნაწილი იმ ეპოქაშია შექმნილი და არა შუა საუკუნეებში. ამიტომ, პრინციპში ცეკვა ჯინსებშიც შეიძლება, ეს ცეკვები ისევეა ჩემი თაობის ორგანული ნაწილი, როგორც მეცხრამეტე საუკუნის ჩოხიანი და ჩიხტიკოპიანი ახალგაზრდებისა. ჩემი აზრით ამ ცვლილებებით, რომელიც როგორც ვიცი საქართველოში ბევრის აღიზიანებს, ნინო და ილია სუხიშვილებმა სიცოცხლე შეუნარჩუნეს 90 იან წლებში მორალურად დაბერებულ ვირტუოზულ საბჭოთა სახელმწიფო ანსამბლს, რომელიც დღემდე ნამდვილად ვერ მოაღწევდა თავისი

კლასიკური სახით. ბოლოს და ბოლოს ბითლზები დაიშალნენ გაცილებით უფრო მოკლე დროში. მარადიული ჯგუფები არ არსებობენ.

ასეა თუ ისე, სამწუხაროა, რომ, (მაგალითად) ამ თემაზე კამათის ნაცვლად პოლიტიკაზე კამათობს ქართული "არტ ელიტა"(ბოდიში გამოთქმისათვის), კიდევ უფრო სამწუხაროა, რომ "პოლიტ ელიტამ "თავისუფალ დროს ძერწვას მიჰყო ხელი და ზემოთ ნახსენები პოლიტიკით დაკავებული "არტ ელიტის" ნაცვლად ითითხნება საღებავებში, რომლის შერჩევა ვერაფრით ვერ ისწავლა, ისევე როგორც ძერწვა. ამის გამო დრო და დრო დაკომპლექსებული და გაბრაზებული უნიჭო ბავშვივით ისვრის აქეთ იქით საღებავებით სავსე ქილებს...განსაკუთრებით გაზაფხულობით, ყოველ 9 აპრილს. რომელსაც ბოლოს და ბოლოს ალბათ "გადატრიალების" საერთაშორისო დღეს დაარქმევენ და უქმედ გამოაცხადებენ.

ამ აბსოლიუტურად გაუგებარ კულტურულ–პოლიტიკურ ორგიაში წლები გავიდა. ქვეყანა ისევ უნიჭო ნახატს გავს, ცუდად დახატული სასაცილო პერსონაჟებით წვეტიანი მთების ფონზე.

P.S.
დღეს 5 აპრილს, კინორეჟისორ მიხეილ კობახიძეს 70 წელი შეუსრულდა, საღამოს 8 საათზე პარიზში კონოთეატრ Action Cristine ში მისი 6 პატარა მარგალიტის ჩვენება მოეწყო.
არ ვიცი ვინმეს თუ მოუვიდა აზრად თბილისში მსგავსი ჩვენების მოწყობა. ალბათ არა...ეტყობა დღევანდელი ქართული საზოგადოების კულტურული "შეკვეთა" უფრო მძაფრსუჟეტიანი სატელევიზიო დებატებია.
ქალაქის მერის ადგილზე რომ ვყოფილიყავი, მთაწმინდის ფერდობზე უზარმაზარ თეთრ ზეწარს გავფენდი და ელიას მთიდან გიგანტური კინოპროექტორით მიხეილ კობახიძის "მუსიკოსებს" გავუშვებდი .
რა თქმა უნდა ეს ისეთივე წარმოუდგენელია, როგორც ის, რომ მე ოდესმე რომელიმე ქალაქის მერი გავხდები .

ფილმის ფინალში, მიხეილ კობახიძის პერსონაჟის თავში, რომელშიც ზარბაზნების ქუხილის მეტი აღარაფერია, მკურნალობის შემდეგ ისევ "მუზები" ამღერდებიან, ალბათ გახსოვთ. ეს ორი სასაცილო კაცუნა თეთრ ფონზე... ისინი როგორც არასოდეს ისე აკლია გასაკუთრებით ამ დღეებში თბილისს და მთელ საქართველოს ...

პაატა ქურდაძე6 აპრილი 2009

როგორ გავხდი კრემლის აგენტიქართველ მატა ჰარს, ე.ე. – ს  Vith Love

მოსწყინდა ქუჩაზე ქარს,
მე არ ჩამოვალ მადრიდიდან,
რევოლიუციის მეშინია.
მინდა სალვადორ დალიში,
ყვითელ ბალიშზე,
თავი "დადა"
მშვიდად.
რეაქტიული ჯგუფი.1991

სულ მალე, განკითხვის დღე 9 აპრილი კიდევ ერთხელ დაადასტურებს რომ სქართველო პოლიტიკური სურეალიზმის ქვეყანაა.

ერთადერთი რაშიც ვეთანხმები მის ორგანიზატორებს, თარიღის სწორად შერჩევაა. გაზაფხულის ამ დღეს , ცხრა აპრილს, ქართველები, ტრადიციულად აგერ უკვე 20 წელია განუხორციებელ ოცნებათა ღმერთს მსხვერპლს ვწირავთ ხოლმე.

20 წლის წინ, 1989 წლის 9 აპრილს, ერთ კაცსაც ვერ იპოვიდით ჩვენი დიდი და მახინჯი სოფლის კლუბის, მთავრობის სასახლის წინ, ვისაც ოდნავ მაინც ჯეროდა სერიოზულად, რომ მანიფესტაციის მთავარ მოთხოვნას (რუსო ოკუპანტებო გაეთრიეთ საქართველოდან!) ვინმე არა თუ შეასრულებდა, არამედ სერიოზულად მაინც განიხილავდა. მიუხედვად ამისა, მაინც ბოლომდე გმირებად დავრჩით და 16 ადამიანის სიციცხლე შევწირეთ ოცნებების ღმერთს. ერთადერთი პრაგმატული მაშინ კათალიკოს პატრიარქი აღმოჩნდა, გვირჩია ყრუ კედელს შუბლით არ შევსკდომოდით... მაგრამ ჩვენ მას მხოლოდ მაშინ ვუჯერებთ, როდესაც ის საზოგადოებრივი არხის პროდუქციის კორექტირების ინციატიით გამოდის.

ჩვენმა ოცნებების კაციჭამია ღმერთმა, მაშინვე დიდი ენთუზიაზმით ჩაგვრთო ინფანტლური და ნერვიული ერების დახურულ თუ ჩარაზულ კლუბში.

ჩემს მეგობართან, პაატა ჩხენკელთან ერთად მხატვრის სახლის ვიტრინიდან გაოგნებული ვუყურებდი წითელ ვარსკვლავიანი ბარბაროსების "ცეკვას ნიჩბებით''. ჩვენ იქ რუსთაველის პროსპექტის "ოკუპაციის" შედეგად აღმოვჩნდით. თვალებს არ ვუჯერებდი, სანამ მხატვრის სახლშიც არ შემოვიდნენ, ნამდვილ რკინის სათამაშო ჯარისკაცებს გავდნენ. მხოლოდ თამაში არ მოგინდებოდა, რადგან ძალიან დიდები იყვნენ და თან ცოცხლებივით მოძრაობდნენ. საშინელი სანახავი იყო. შენობიდან მალე გავიდნენ. პაატა ჩხენკელი მათი გასვლისთანავე რატომღაც მაშინვე ტუალეტში შევიდა, და კარგა ხანს იბანდა ხელებს საპნით.

მივხვდით, მხატვრის სახლი ხაფანგად გადაიქცა, და უნდა გაგვეღწია აქედან. მთავარ ჰოლში გავედით. იქ ნამდვილი ჯოჯოხეთი დაგვხვდა, იატაკზე დაჭრილები იწვნენ და ვიღაცეები მათ დახმარებას ცდილობდნენ.

მექანიკურად, სხვისი წაბაძვით ერთ თითქმის გაშავებულ ქალთან დავიხარე, რომელსაც პირზე ოდნავ დუჟი ადგა და ხელოვნურ სუნთქვის ჩატარებას შევეცადე. არ ვიცი ზუსტად რამდენ ხანს. დღემდე მგონია, რომ ძალიან დიდი ხანს. გვერდით ვიღაც კაცი ზუსტად იგივეს აკეთებდა. დრო და დრო მის ხელების მოძრაობას ვაკვირდებოდი, ვცდილობდი მიმებაძა. მეგონა ვერც მამჩნევდა. ის კი უცებ მობრუნდა ჩემსკენ და მთხრა:
– თავი დაანებე, მკვდარია.

მე თავი დავანებე. უკანა გასასვლელიდან ფურცელაძის ქუჩაზე გავედი. ჩემი მეგობარი სადღაც დავკარგე, თუმცა ვერ მივხვდი როდის. ივერიისაკენ მიმავალ ხალხის ნაკადს უსტყვოდ გავყევი მარტო. ალექსანდროვის ბაღს რომ გავცდი, ძნელაძეზე მარცხენა მხარეს მეორე სართულის ღია ფანჯარასთან ვიღაც გამხდარი მოხუცი ჭაღარა კაცი დავინახე, ხელში ანთებული ქონის სანთელი და ჩარჩოში ჩასმული სტალინის სურათი ეჭირა. სანთლის შუქი შთამბეჭდავად ანათებდა მის სპეტაკ სახეს და სტალინის პორტეტს. მომეჩვენა, რომ  რომელიღაც ნახატს გავდა, აღორძინების ეპოქიდან,  თუმცა რომელს ვერ გეტყვით.

ფილარმონიასთან ვიღაც შემხვდა, და ვუთხარი რომ მიცვალებულები ვნახე. რამოდენიმე უცნობმა იქვე გვერდით მომავალ მერაბ კოსტავას მოახსენა ჩემი ნათქვამი. საიდან იცითო, იკითხა. ჩემზე მიუთითეს. მე მასაც იგივე გავუმეორე. ჩუმად მომისმინა.დიდი მკაცრი თვალებით მიყურებდა. სიარული ერთი წამითაც არ შეუწყვეტია. კოსტავას შავი და სუფთა ფეხსაცმელები ეცვა, მახსოვს. ჩემი ლენინგრადის ''ექსპერიმენალური'' თეთრი კეტები კი მთლიანად ტალახში იყო ამოსვრილი. ყოველთვის მაკვირვებდნენ ადამიანები, რომლებიც ტალახიდან სუფთად გამოსვლას ახერხებდნენ. არის ამაში რაღაც არისტოკრატული, რაც მე არასდროს არ გამაჩნდა...არც მანამდე,  და არც მერე.
 რამოდენიმე დღე ხმა აღარ ამომიღია. იქნებ ვამბობდი კიდეც რამეს, არ ვიცი. ჩემში ეს ღამე და მომდევნო რამოდენიმე დღე აბსოლიუტურ სიჩუმედ დარჩა, თითქოს ვიღაცამ ხმას ნელნელა ბოლომდე ჩაუწია, და ტკაცუნით გამორთო.

მერე აღმოჩნდა, რომ ვიღაცეებს უჩხუბიათ, რკინის ჯარისკაცები უცემიათ და დაულეწავთ, ქალები და ბავშვები გადაურჩენიათ...  მე კი დღემდე არ ვიცი ის ქალი ჩემი დახმარების მცდელობამდე უკვე მკვდარი იყო, თუ ჩემს ხელში მოკვდა, როცა ხელოვნურ სუნთქვას ვუტარებდი და ვერ გადამეწყვიტა, ოდნავ დუჟ მომდგარ პირში ჩამებერა თუ არა -  როგორც ეს კინოებში მქონდა ნანახი... რომ ჩამებერა, იქნებ გადამერჩინა კიდეც; ამაზე ვცდილობდი ბევრი არ მეფიქრა.

მერე, როდესაც მიცვალებულთა ფოტოები გამოაქვეყნეს, შევეცადე ამომეცნო, მაგრამ მივხვდი, რომ იმ ღამეს მხოლოდ ერთადერთი სახე დამამახსოვრდა, და ისიც რკინის ჯარისკაცის. ხანდახან მგონია, იქნებ ეს ქალი სულაც მომეჩვენა მეთქი. თუმცა მეეჭვება: მოჩვენებები ოცი წლის განმავლობაში ქრებიან.

ხანდახან ვფიქრობ, რომ 10 პრილი კიდევ უფრო საძაგელი დღე იყო. ამ დღეს პირველად ვიგრძენი ნამდვილი სიძულვილის ნამდვილი არომატი, რომელსაც ძალიან ძველი ფრანგული კონიაკის დიდ ყლუპს თუ შევადარებდი მხოლოდ, სხეულში ატომური სოკოსავით რომ იშლება უცნაური ნელი სისწრაფით.

დღის პირველ ნახევარში ჯუმბერ პატიაშვილი ვალმოხდილი გაბრაზებული სახით იბღვირებოდა ჩემი ნახევრად დაშლილი ტელევიზორი ''რუბინიდან''. მოსკოვიდან ჩამოსულ შევარდნაძეს  ისე დაყვებოდა უკან, როგორც ბრძოლაში გამარჯვებული ბრუტუსი ცეზარს, სანამ ნაშუადღევს არ მიხვდა რომ მისი კარიერა დამთავრებული იყო. თუმცა "დანის ამოღება" ვერ გაბედა. შევარდნაძე მაშინ ცეზარზე უფრო საშიში იყო, და უნდა ვაღიაროთ, არც პატიაშვილი იყო მეომარი ბრუტუსი.

ნათლად, საკუთარი თვალით ვნახე ჯალათის მსხვერპლად ტრანსფორმაციის ელვისებური პროცესი. მივხვდი რატომ ერჩივნა ტერორიზირებულ საჭოთა ხალხს სტალინი , მის მიერ დახვრეტილ  წამებულ წითელ "წმინდანებს"... იმ დღეს შევარდნაძეს ჯუმბერ პატიაშვილზე ადამიანური სახე ჰქონდა . თუნდაც იმიტომ, რომ ცეკას ბოლოს წინა მდივნის გილიოტინის ღილაკს მან დააჭირა თავისი პროფესიონალის გამოცდილი საჩვენებელი თითი.

მომდევნო დღეების განმავლობაში, და ხანდახან მერეც, დრო და დრო სურვილი მიჩნდებოდა დაღუპული ქალებისათვის მეკითხა, რა ერჩივნათ, უტრიუმფო გმირებად გაუთვალისწინებელი შერაცხვა სიკვდილის შემდეგ, თუ ჩვეულებრივი ქართველი ქალის ბედნიერებითა და უბედურებით ცხოვრება: ქმრების და საქმროების სიყვარული, შვილების გაზრდა, საახალწლოდ გოზინაყის კეთება, სააღდგომოდ კი კვერცხების წითლად შეღებვა...
მათ ადგილზე შეიძლებოდა ყოველი ჩვენთაგანი ყოფილიყო... მე არ ვთვლი, რომ იმ დღეს რუსული ნიჩბით რომ ჩემთვის თავი გაეჩეხათ, უფრო სასარგებლო იქნებოდა, ვიდრე ჩემი ცხოვრება, რომელზეც არც თუ ისე დიდი წარმოდგენა მაქვს.

 დღემდე მგონია, რომ იმ "საბჭოთა ჰელოუინის" ღამეს დაღუპულებთან, მათ ახლობლებთან, მათ შვილებთან, ჩვენ საამაყო არაფერი გვაქვს. პირიქით, სხვების არ ვიცი, მე  ამ ქალებს და მათ  ვერ გაჩენილ, არდაბადებულ შვილებს  ბოდიშს, ხოლო მათ ახლობლეს ჩემს წუხილს ვუხდი, მათთვის ჩვენგან მისჯილი  მარადიული სევდის გამო... პირველად ამ 20 წლის მანძილზე.

ღმერთო, რა გულის ამრევია ყველა თოფიანი კაცი!

2.
ერთი თვის შემდეგ, შემთხვევით ზემელზე, მეცნიერებათა აკადემიის კიბეებზე, ეროვნული მოძრაობის გაფართოებული შემადგენლობა მორიგ გააფთრებულ მიტინგს მართავდა, ყველა შესაბამისი მოთხოვნით. წვეროსნების რიცხვი აპრილის შემდეგ გაათმაგებული იყო.

მუშტ მოღერებული 5 ათასამდე მომიტინგე, დრო და დრო "მამაო ჩვენოს" კუბური რევოლიუციური შემართებით ისე ღრიალებდა, თითქოს უფალს ცემით ემუქრებოდა. მე კაზარიანცის სახლის წინ ვიდექი.
მოულოდნელად ხმის გამაძლიერებებში კოტე ყუბანეიშვილის ნერვიული ხმა გაისმა. გულმა მაშინვე ცუდი მიგრძნო. ვიგძენი, რომ ამ მიტინგზე, რომელზეც მხოლოდ იმიტომ ამოვყავი თავი, რომ რუსთაველის საავტომობილო სავალი ნაწილი გადაკეტილი იყო და საცობში გავიჭედე, ჯობდა საერთოდ არ მოვხვედრილიყავი.

მაშინ ყუბანეიშვილი ჯერ არ იყო პოეტი. უფრო სწორად იყო, მხოლოდ ლექსების წერა ჯერ არ იცოდა. ამიტომ მას მხოლოდ ქალაქის ორ სამ უბანში იცნობდნენ, მიტინგზე შეკრებილებილი სამსახურიდამ მომავალი (მაშინ ჯერ კიდევ ყველა მუშაობდა) დაღლილი საზოგადოებისათვის, ის მხოლოდ ერთი მზეზე გარუჯული, რეიბანიანი, კარგად ჩაცმული, უსაქმური ლამაზი ვაკელი თუ ვერელი იყო, რომელზეც, გურამ  პეტრიაშვილის სტილის მიმდევარი  ეროვნულად კორექტული ''მანდილიანი'' გოგოებიც კი ჭკუას კარგავდნენ, რაც წვეროსნების სევდიან უკმაყოფილებას, მძაფრ უსამართლომის გრძნობისა და შინაგანი პროტესტის განცდას იწვევდა. ამიტომ მისი მიკროფონთან გამოჩენით არავინ აღფრთოვანებულა. მითუმეტეს არავინ მოითმენდა მიტინგის საწინააღმდეგო სიტყვას, რომელიც სულ რაღაც ორიოდე წუთი გაგრძელდა.
 კოტე მთელი ხმით გაჰყვიროდა იმის შესახებ, რომ ხალხს მოკლე მახსოვრობა აქვს, რომ რუსული ტანკები ისევ შემოვლენ, ისევ დახოცავენ უდანაშაულო ადამიანებს და ა.შ...ორიოდე წუთი გაოცებული უსმენდნენ. ვიფიქრე, სანამ გონს მოეგებიან იქნებ მოვასწრო, მიკროფონი წავართვა მეთქი და შევეცადე ხალხით გაჭედილი ქუჩა სწრაფად გადამეჭრა. მაგრამ ვერ მოვასწარი, ვიღაცამ უკვე იყვირა კრემლის აგენტი!, მეორემ პროვოკატორი! და დაიწყო... კოტე კიბეებიდან კინწისკვრით  ჩამოათრიეს,სწორედ იმ დროს, როდესაც ხალხში როგორც იქნა გავაღწიე და მის წინ აღმოვჩნდი, .თუმცა უნდა გითხრათ, რომ სულაც აღარ მინდოდა ,არავის შველა. საერთოდ თავბედს ვიწყევლიდი აქ მოსვლისათვის. რამოდენიმე წამით ჩვენს გარშემო წრე შეიქმნა. კოტემ ჯერ მე გამიღიმა დამნაშავე ბავშვივით, მერე ისევ გამძვინვარებული სახე მიიღო ხელი უკან წაიღო... იარაღი აქვს! იკივლა ვიღაც ქალმა. წრე ჩვენს გარშემო გაფართოვდა. მე წელზე ხელი მოვხვიე და ვიგრძენი, რომ მართლა იარაღი ედო პერანგის ქვეშ. მივხვდი, ჩემი საქმე წასული იყო. კოტემ ჩემი მკლავებისაგან თავი გაინთავსუფლა. იარაღი ამოიღო და ხალხის მასაში გადააგდო. ვიღაც ინტელიგენტური გარეგნობის აქტივისტმა ის კარგად დაუთოებული ცხვირსახოცით იღო და გვერდით მდგარ შეშფოთებულ ხინკალივით მილიციონერს იდუმალი გამომეტყველებით გადასცა .

ღიპიანი მილიციონერებით გულმოცემული საზოგადოება ისევ კბილების ჭრიალით დაიძრა ჩვენსკენ, თუმცა მათ, ''თანამშრომლებით" გარშემორტყმულმა რომან გვენცაძემ, მაშინდელმა შინაგან საქმეთა მინისტრმა დაასწრო. ორივეს ქეჩოში ჩაგვავლეს ხელი და გამოგვათრიეს. კოტე უკვე იცინოდა. მე ვიფიქრე რომ გაგიჟდა. მერე, როცა გავიგე რომ ეს იარაღი, მოლოდ სათამაშო წყლის პისტოლეტი ყოფილა, მარტო მე კი არა, გვენცაძესაც გაეცინა, რომელიც მადლობა ღმერთს კოტეს ნაცნობის ნაცნობი აღმოჩნდა და გაგვიშვა.

ჩემს მანქანაში რომ ვჯდებოდით, ხმის გამაძლიერებლებიდამ გიგა ბათიშვილის ხმა ისმოდა: მეგობრებო, კოტე არ არის კრემლის აგენტი, კოტე კარგი ბიჭია, ჩვენიანია... მხოლოდ ძალიან გთხოვთ მიტინგზე მთვრალები ნუ მოვალთ!.. იმ საღამოს ყუბანეიშვილი მთვრალი ნამდვილად არ იყო, მითუმეტეს კრემლის აგენტი... პროვოკატორი კი ნამდვილად იყო და ცოტათი დღესაც არის. ინჩალა!

1990 წელს, 9 აპრილის წლისთავზე კოკა იგნატოვზე გაბრაზებულმა ვიღაც მაუგლივით მხატვარმა, რომელიც სამეგრელოში ტყეში ცხოვრობდა, კოტე ყუბანეიშვილს თავში უზარმაზარი დანა ტარამდე ჩაარტყა. საფეთქელში დანა გარჭობილი და გალურჯებული ცოცხალ–მკვდარი წაიყვანეს ორთაჭალაში, თვალის კლინიკაში. არავის ეგონა თუ გადარჩებოდა.აღმოჩნდა რომ თავში "ბნელი ხვრელი" ქონია, რომელიც არც ერთ ორგანოს არ ეხება,და ბედად დანას სწორედ იქ გაუვლია. ქირურგმა, მისმა მეგობარმა დათო ერისთავმა საოპერაციოში შეყვანის წინ ეტყობა იფიქრა სიკვდილის წინ ბოლოჯერ გავაშაყიებო და ყურში ჩასჩურჩულა: "ეხლაც არა ვარ შენზე სიმპატიჩნი?" ეს მარადიული პროვოკატორი კი გადარჩა...

რამოდენიმე დღის შემდეგ მის გაბოლოლ ( თუ დაბოლილ) პალატაში გამომძიებელი დაგვადგა თავზე სანახავად მისულ მე და ირაკლი ჩარკვიანს. რომელმაც მაგნიტოფონი მიუტანა მაილს დევისის კასეტებით. რეაქტიული კლუბის შექმნაზე ვლპარაობდით. კოტემ თქვამ რომ ამ დანამ ტვინი გაუხსნა, და პოეტად აქცია. ჩვენც სიამოვნებით დავეთანხმეთ, თუმცა ტვინის გახსნისა ნამდვილად არაფერი ეტყობოდა . საერთოდ, კოტეს ტვინის გახსნას ბევრი მისი ახლობელი ელოდებოდა დიდი ხნის მანძილზე, განსაკუთრებით კი ნიცა და თემო, მისი მშობლები.

გამომძიებელი ათ წუთში ჭკუიდან შეშალა: 9 აპრილს დაზარალებული ვარ და გერმანიაში წამიყვანეთ სამკურნალოდო. მართლაც 9 აპრილს დაჭრეს. მე და ირაკლი იქვე იქვე მეორე საწოლზე ვიჯექით და მომავალ პოეტს ყველა სიტყვაზე კვერს ვუკრავდით.გამომძიებელმა მხატვარი მაუგლის შესახებ ,რა თქმა უნდა სიტყვა ვერ დააცდევინა . ბოლოს გაბოლილი თუ დაბოლილი პალატიდან გაგიჟებული თვალებით გავარდა თავისი საქაღალდეთი ხელში. კოტემ მოგვიანებით მაუგლი, რომელიც თბილისური"აბაროტის" (შურისძიების) შიშით კარგა ხანს იმალებოდა, მაინც იპოვა და დიდი მადლობა გადაუხადა '' ტვინის ამოტრიალებისათვის''. განცვიფრებული მაუგლი ტყიდან გამოვიდა, წვერი გაიპარსა და გახარებულ ცოლშვილს დაუბრუნდა. იმედი მაქვს დღესაც ბედნიერად ცხოვრობს.

კოტე გერმანიაში სამკურნაოდ არ გაუშვეს. ჩემი აზრით სულ ტყუილად, რადგან , როგორც მოგვიანებით აღმოჩნდა ტვინი მართლა ამოუტრიალდა და ისეთი ლექსების წერა დაიწყო, რომ ნახევარ საქართველოს დღემდე სისხლს უშრობს. ამას ისევ ვერისა და ვაკის ''სიმპატიჩნი" მესაზღვრე დარჩენილიყო ჯობდა. ზუსტად ამ ორი უბნის საზღვარზე ცხოვრობდა: უნივერსიტეტის პირდაპირ სასაზღვრო კოშკივით აღმართულ სამსართულიანი სახლის ბოლო სართულზე.

შემდეგი 1991 წელი ზვიად გამსახურდიას ფენომენალური წარმატებებით დაიწყო: ჯერ სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა, მერე პრეზიდენტი გახდა, 9 აპრილი საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის დღეთ გამოაცხადა, 26 მაისს მომავალი "პუჩისტებისა და ბანდიტებისაგან" შემდგარი გვარდიის სამხედრო პარადი ჩაიბარა ლენინის სახელობის დინამოს სტადიონზე(?!) ... წელიწადი კი, საქართველოს ისტერიულმა მეორე პრეზიდენტმა, სასახლედ წოდებულ მთავრობის უშნო კლუბში გამომწყვრეულმა დაამთავრა. მას კიდევ უფრო ისტერიული დინამოს სტადიონელი გვარდიელები, უმოწყალოდ უშენდნენ ჭურვებს ქვემეხებიდან.

საქართველომ 1992 წლის 9 აპრილისათვის ემზადებოდა.

3.მას შემდეგ ''როგორც იტყვიან'' ბევრმა 9 აპრილმა ჩაიარა, სევდიანი ქართული მარშებით, და სახელმწიფო გადატრიალების განუწყვეტელი მოლოდინით. გაზფხულობით 9 აპრილისათვის "ქვეყის მტრები" როგორც წესი ცუდ ხასიათზე დგებიან და კრემლისაგან მიღებულ დავალებების შესრულებას იწყებენ ხოლმე

წლის გადამტრიალებლებად როგორც ჩანს, ამჯერად აგენტები, მეტაფიზიკოსი(?!) გველუკაშვილი და მებაჟე ბიწაძე მოგვევლინებიან. ხოლო უკან გადმომტრიალებლებად ტრადიციულად მერაბიშვილი და თარგამაძე. ჩემი აზრით, ამას უწესრიგო გარყვნილება შეგვიძლია ვუწოდოთ. იქნებ პოლიტიკური კამასუტრა შეგვექმნა და საქართველოს მეძავი ქალივით აქეთ იქით ტრიალი, რაღაც მეთოდისათვის მაინც დაგვექვემდებარებინა: აბსოლიუტურ გარანტიას გაძლევთ, რომ "მეტაფიზიკური" იდეის გამარჯვების შემთხევაში, მიშისტები ექვს თვეში მკვდრეთით აღსდგებიან და გადატრიალებულ საქართველოს, მომავალ 9 აპრილს ისევ უკან გადმოატრიალებენ, რადგან ეჭვი მეპარება, რომ ოპოზიციის აღგზნებულმა "სექს სიმბოლოებმა", ან უმუშევრობის პრობლემა მოაგვარონ მანამდე, ან რუსული ვულგარული არმია გააძევონ ოკუპირებული ტერიტორიებიდან.

"პოლიტიკური კამასუტრა" კი სხვა არაფერია, თუ არა ხელისუფლებასთან სოციალური მოძრაობის მეთოდით ბრძოლის ხელოვნება, რომელსაც სინდიკალური მოძრაობა ქვია. და რომელიც საქართველოში ამდენი წლის მანძილზე არაფრით არ ჩამოყალიბდა , მიუხედავად იმისა, რომ ყოველ წელიწადს ერთის ნაცვლად რამოდენიმე ცხრა აპრილი გვაქვს. ჩემი აზრით ჩვენი პოლიტიკური უსუსურობის გასაღები სწორედ ამაშია.

მიზეზი შეიძლება რამოდენიმე იყოს. მაგალითად:
საქართველოში სსრკს დანგრევის შემდეგ არ შეიქმნა ახალი, თავისუფლი მუშათა კლასი, რადგან არ არსებობს ინდუსტია, სტაბილური სამუშაო, რომლის დაკარგვის შიში ხელისუფლებისათვის საშიშ სოციალურ და არა პოლიტიკურ პროტესტს გამოიწვევდა. ეს ცოტა კვერცხისა და ქათამის ცნობილ დილემას გავს. თუ არ არსებობს მუშათა კლასი ვერ იარსებებს მათი უფლებათა დამცველი სინდიკატი(პროფკავშირები), ხოლო ამ უკანასკნელების გარეშე მუშები კლასად ვერ ჩამოყალიბდებიან. ისინი რჩებიან უუფლებო საბრალო ადამიანებად, რომლებიც მონებისაგან მიზერული ხელფასით განსხვავდებიან. საქართველოში საერთოდ არ არსებობს არანაირი კლასი, რომელიც ხელისუფლებას საკუთარი უფლებების დაცვას ორგანიზებულად მოთხოვდა. თვით ინტელიგენციაც კი, რომელიც მუშათა კლასის არ არსებობის პირობებში, რატომღაც ყოველთვის მთავარ და მარადიულ რევოლიუციონერად გვევლინება, ვერ ჩამოყალიბდა, როგორც მოქალაქეობრივად მოაზროვნე სოციალური კლასი. ეს მხოლოდ მეტნაკლებად განათლებულ ადამიანთა დაჯგუფებებია, რომლებსაც გონიერება იმისთვისაც კი არ ყოფნით რომ საკუთარი დანიშნულება, საკუთარი ადგილი იპოვონ ქვეყნის სოციალურ სპექტრში, ამიტომ ამ მოფუსფუსე ჯგუფების წევრთა უმეტესობა ხან რევოლიუციონერია , ხან პოეტი, ხან ბიზნესმენი, ხანაც უბრალოდ ამაზრზენი ''ძველი ბიჭი''.

არავის არასოდეს უცდია საქართველოში ამ კლასების შექმნა. ბოლო ოცი წლის არც ერთ მინი ეპოქაში. ყოველი ოპოზიციური ძალა ოპოზიციაში დარჩენას ორ სამ წელიწადზე მეტს არ აპირებს. ხელო ხელისუფლებაში მოსული ძალა არასოდეს არ ფიქრობს რომ ოდესმე ისევ ოპოზიციაში შეიძლება მოუწიოს დაბრუნებამ, და ადრე თუ გვიან სოციალური ძალის გვერდში დგომა დაჭირდეს .

ხელისუფლებაში მყოფთათვის კი სინდიკალისტები მხოლოდ თავის ტკივილია. მათ ჟინინოვსკის ხატოვანი გამოთქმა რომ ვიხმაროთ, ნებისმიერ მომენტში შეუძლიათ ჟანგბადი გადაუკეტონ ხელისუფლებას. სინდიკატები აწყობენ მანიფესტაციებს და არა პოლიტიკოსები. პარტიები მათ მხოლოდ უერთდებიან. მათ ყველაზე მძლავრი, გაფიცვების ბერკეტი უჭირავთ ხელთ. გაფიცვების კი, გარწმუნებთ სააკაშვილს, ისევე როგორც მსოფლიოს ყველა პრეზიდენტს ბევრად უფო ეშინია, ვიდრე 100, თუნდაც 500 ათასი მანიფესტანტის. მაგალითად პორტების, მშენებლობების, აეროპორტის და განსაკუთრებით ენერგო გამტარებლების პარალიზების. რა თქმა უნდა მმართველი პოლიტიკური იდეოლოგები არასოდეს ილაპარაკებენ ტელე დებატებში ''ცივილური მეთოდებით'' ბრძოლის ამ ერთად ერთ ყველაზე ეფექტურ მეთოდზე და აქცენტს ყოველთვის ოპოზიციასთან ყოვლად გაუგებარ ''კონსტუქციულ დიალოგზე'' გადაიტანენ. ოპოზიცია კი იმდენად უახლოვდება ყოველ წელიწადს სანუკვარ ხულისუფლებაში მოსვლას, რომ ასეთ თემებზე ფიქრისათვის როგორც ჩანს არ სცალია. თვით ქართველ მშრომელთა ოფიციალურ ბელადს, შალვა ნათელაშვილისაც კი.

არ ვიცი, პროფკავშირები საქართველოში შესაძლოა არსებობენ კიდეც რაღაც ფორმით, მხოლოდ მათი არსებობის აზრს მე ვერ ვხედავ: ისინი არსად ჩანან, და ეტყობა, მხოლოდ საწევროების აკრეფის ბიზნესით არიან დაკავებულნი.

როგორც ჩანს ჩვენ გვჭირდება მეფე, რომ მის ჩამოხრჩობაზე ვიოცნებოთ. და დრო და დრო ჩამოვახრჩოთ კიდეც. ეს ჩვენზე აფროდიზიაკივით მოქმედებს.

დღეს რომ საქართველოში პროფესიული სინდიკატები, თუ გნებავთ კავშირები არსებობდეს, 9 აპრილს არ გახდებოდა საჭირო რადიკალური მოთხოვნა პრეზიდენტის გადასაყენებლად. თუ ის დღეს ამას იმსახურებს ამაში პასუხისმგებელი მთელი საზოგადოებაა. რომელმაც საკუთარი უფლებების დაცვის მეთოდის არ შემუშავებით, თავად მისცა მას უფლება ცუდი ყოფილიყო. ამ უფლებებს კი საზოგადოების გამორჩეული აქტიური წევრები თავად ქმნიან. არ არსებობს ხელისუფლება, რომელიც არ გატყუებდეს,არ გჩაგრავდეს, დემოკრატია სწორეთ მასთან, არასამართლიანად გამოყენებულ კანონთან კანონიერი ბრძოლის რეალური საშუალების არსებობაა.

სააკაშვილი არ არის ცუდი პრეზიდენტი. ჩემი აზრით, ის ძალიან ცუდი პრეზიდენტია. ნახევარზე მეტ საფრანგეთს ნიკოლა სარკოზი კიდევ უფრო ცუდი პრეზიდენტი გონია, მათ შორის მეც. თუმცა მისი გადაყენების მოთხოვნა თავში არავის მოსვლია, ისევე როგორც კატასტროფული რეიტინგის მქონე ჯორჯ ბუშისა ამერიკაში.

ის ენერგია და რესურსი, რის გამოყენებასაც ოპოზიცია 9 აპრილს გეგმავს, სავსებით საკმარისი იქნებოდა რამოდენიმე ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემის გადასაჭრელად საქართველოში. მაგრამ მეჩვენება, რომ ამის ნება არარსებობს. ან პოლიტიკურ პარტიებს ძალაუფლებაში მოსვლის მეტი ისევე არაფერი აინტერესებთ, როგორც ხელისუფლებაში მყოფთ ამ ძალაუფლების შენარჩუნების მეტი. თუმცა ვფიქრობ ნების არსებობის შემთხვევაშიც კი, მათ უნარი არ შესწევთ,რადგან ბრძოლისა მეთოდი არ გააჩნათ, ხანდახან მგონია, რომ მათ პოლიტიკის საანბანო ცოდნაც კი არა აქვთ.

მე ნამდვილად დილეტანტი ვარ პოლიტიკაში, მაგრამ მხოლოდ იმიტომ, რომ პოლიტიკა ჩემთვის მხოლოდ დილით ყავაზე დასაყოლებელი უგემური სანდვიჩი იყო ყოველთვის. გარწმუნებთ, მე რომ პოლიტიკაზე ოცი წლის განმავლობაში ნასადილევზეც მეფიქრა რეგულიარულად, ქართველ ძნელად აღსაზრდელ პოლიტიკურ ელიტაში, შეიძლება აბრაჰამ ლინკონადაც კი გამოვჩენილიყავი. ამიტომ გადვწყვიტე
როგორც შემიძლია ისე დავეხმარო სამშობლოს სამოქალაქო საზოგადოების ჩამოყალიბებაში და დავაარსო პირველი სინდიკატი დამოუკიდებელი საქართველოს ისტორიაში.

4.

როგორც ცნობილია საქართველოს 5 მილიონიანი მოსახლეობის ერთი ნახევარი, მეორე ნახევარს, ხოლო მეორე ნახევარი პირველს კრემლის აგენტად თვლის. თავად პრეზიდენტიც კგბ ს სკოლაგამოვლილი გამობრძმედილი ძველი ჩეკისტი ყოფილა, როგორც ამას ბევრი ოპოზიციონერი ამტკიცებს... ისინი–აგენტები, არსებობენ. თუნდაც ფანტომურ მდგომარეობასი, მაგრამ მაინც არსებობენ; ყველაფერს რაც არსებობს თავისი უფლებები უნდა გააჩნდეს, მკვლელებსაც, ნარკომანებსაც, პედოფილებსა და კრემლის აგენტებსაც კი, რაც არ უნდა შოკის მომგვრელად ჟღერდეს ჩემი უფლებების დეკლარაცია გივი თარგამაძესა& co – სათვის, ეს მიღებული დოქტრინაა დასავლეთში და მათ სულიერ იერუსალიმში, ამერიკაში ამ უფლებების დარღვევას გვანტანამოში, გადააყოლეს თბლისის მერის უსაყვარლესი პატარა ჯორჯ ბუში. მის მოსაგონრად მხოლოდ მზიანი ავენიუ შემორჩა უმადურ კაცობრიობას ნავთლუღში.

საქართველოს ბოლო წითელმა იმპერატორმა, გივი გუმბარიძემ ერთხელ ახლებულად ნაციონალური, ძველი სტილით კი ეროვნული მოძრაობის ლიდერები მიიღო პარტიის ცეკაში მოსალაპარაკებლად. ერთერთ წვერიანს უთქვამს ბატონო გივი, თქვენ როგორ გენდოთ სუკის აგენტი ბრძანდებითო, ამხანაგმა გივიმ უპასუხა, მე აგენტი კი არა სუკის გენერალი ვარ, აგენტები კი თქვენს შორის ვინც არიან, თუ გნებავთ ეხლავე ჩამოგითვლითო.
როგორც მოგვიანებით განვითარებულმა მოვლენებმა გვიჩვენა , ამხანაგი მაშინდელი გივი სულაც არ ხუმრობდა.

ქართული იუმორისტული ტელე დებატების ყურებამ საბოლოოდ განმიმტკიცა ეჭვი, რომ ჩვენ ყველანი კრემლის აგენტები ვყოფილვართ, სხვადასხვა რანგის რა თქმა უნდა.

მხოლოდ, ძნელი გასაგებია, რატომ მალავს ყველა კრემლთან თანამშრომლობას? როგოც რუსები იტყოდნენ, Подумаеш!? ღმერთო ჩემო, თუ სულ ეს არის საქართველოს პრობლემა, მზად ვარ 5 მილიონი ქართველი აგენტის ყველა ცოდვა საკუთარ თავზე ავიღო და კგბ ს "ჯვარზე'' გავეკრა. რა პრობლემაა...გარდა ამისა გადავწყვიტე ეს აგენტური ქსელი სოციალურ მოძრაობად ვაქციო და პირადად ვუხელმძღვანელო. ჩემი აზრით ეს ერთად ერთი გზაა ჩვენი დაკარგული ტერიტორიების დასაბრუნებლად. ამისათვის საჭიროა, რომ ჩვენ ყველამ ართგვარი "ქამინგ აუთ" გავაკეთოთ - ანუ ვაღიაროთ რომ კგბს აგენტები ვართ. ეს უკვე უზარმაზარ ლეგალურ ძალად გაქცევს, რაც კრემლის მანიპულირების საშუალებას მოგვცემს.

წელს აღარ მოესწრება, მომავალი წლის 9 აპრილს კი გრანდიოზული გაფიცვის ორგანიზებას გპირდებით. 5 მილიონი ( с копееками ) აგენტის გაფიცვა კრემლს იძულებულს გახდის დათმობებზე წავიდეს, და წართმეულ ტერიტორიებს დაგვიბრუნებს. ჩვენი პოლიტიკოსებიც თვალნათლივ დაინახავენ სინდიკალისტური მოძრაობის უპირატესობას და საქართველო გაბრწყინდება: იქნებ მერე, გაზაფხულობით, ჩვენს განუხორციელებელი ოცნებების შიზოფრენიკ ღმერთს მსხვერპლის ნაცვლად მარწყვის ტორტი მივართვათ ხოლმე.

P.S.ძალიან სამწუხაროა რომ ქართველ პოლიტიკოსთა დიდ ნაწილს ჩემნაირი დილეტანტის რჩევები ესაჭიროება. კიდევ უფრო სამწუხაროა რომ კულტურის საკითხებში საქართველოში ჩემნაირ და ჩემზე გაცილებით მეტად არადილეტანტებს პოლიტიკაზე გვიწევს უფრო მეტი საუბარი, ვიდრე კულტურაზე.
ასე თუ გაგრძელდა, მალე პრეზიდენტობის კანდიდატებს ალბათ ერთმანეთში ვაჩხუბებთ გამარჯვებული ქვეყნის მმართველის გამოსავლენად, რომელსაც ბატონი ოთარ მეღვინეთუხუცესი დაფნის გვირგვინს დაადგამს. (მაესტრო, საკანი 5. /29 მარტი2009)

ასეთი არჩევნები სავსებით შესაფერისი იქნება ჩვენი კულტურული დონისათვის.
...და ბოლოს, ქართველი პოლიტიკოსი გმირებისათვის:

I will be king

And you

You will be queen

Though nothing

Will drive them away

We can be Heroes

Just for one day

We can be us

Just for one day ...

David Bowie heroes 1977

პაატა ქურდაძე
30 მარტი 2009

ვარსკვლავების ომი.
ქართული ეპიზოდი.

stars wars "A NewHope"

1990 წლის ერთ ცივ საღამოს ირაკლი ჩარკვიანმა კოტე ყუბანეიშვილს და მე განგვიცხადა, რომ "ქართულ პოეზიას აკლია მძიმე როკი." მე ვთვლიდი, რომ როკ'ნ'როლი უფრო აკლდა, მაგრამ კოტემ, მიუხედავად იმისა, რომ თავისი ბუნებით და შემოქმედებით ჩემს ვერსიასთან უფრო ახლოს იყო, როგორც ყოველთვის ირაკლის აუბა მხარი და რეაქტიულ "კლასიკას" ეს ფრაზა ამ ფორმით შემორჩა.
ასეა თუ ისე, დღეს ქართულ პოეზიას ისევ აკლია როკ'ნ'როლიც და მძიმე როკიც.
ჩემთვის ეს ნამდვილი ტრაგედიაა.
როდესაც ირაკლის რომანი, "მშვიდი ცურვა" წავიკითხე, დავრწმუნდი, რომ მისთვის ეს ტრაგედიაზე მეტიც იყო. რუსულმა დისკომ ქართულ პოეზიაში ის შეიწირა.
როკ'ნ'როლმა კი კოტეს ცოტათი უშველა.
მე მართალი ვიყავი. ქართულ სულს სიმსუბუქე აკლია, ტყვიის ფრთებით ვერ აფრინდები, თუ მართლა რეაქტიული არა ხარ! თუმცა ქართველი პოპ ვარსკვლავების უგემოვნებო სიმსუბუქეს, ისევ ის სიმძიმე ჯობია, რამელმაც ირაკლი ჩარკვიანი გასრისა და მიწის ქვეშ, ნამდვილ ''ანდერგრაუნდში" ჩაიტანა
ამ უგემოვნებო ბრიყვებთან ბრძოლას ჩარკვიანმა, ჯერ საკუთარი პოეზია შესწირა, რაც პირადად მე მისთვის დღემდე ვერ მიპატიებია. მერე ნერვები, ბოლოს კი სიცოცხლეც. "ბალახიანი მიწა საბანივით გადააფარეს" როგორც თავად უნდოდა, მერე მის უშნო სახლს, ვერაზე, მარმარილოს მემორიალური დაფა მიახრახნეს.
დარწმუნებული ვარ, როდესაც იმ ქვეყნად შევხვდები, ბევრს "ვიღადავებთ" ამ მარმარილოს აფიშაზე. ყოველ შემთხვევაში მე მაინც (თუ ამის ხასიათზე ვიქენი რა თქმა უნდა).

ხანდახან ვფიქრობ, ახია მეთქი მასზე, გომართელისა და წურწუმიასა საზოგადოებაში რომ მოხვდა მაესტროს ეკრანზე. რომ მისი პოეზია, რომელსაც არც მძიმე როკი აკლდა და არც როკენროლი, რამოდენიმე მისი ახლო მეგობრის გარდა არავის აინტერესებს. რომ ვერავინ მიხვდა: "მშვიდი ცურვა" პოემაა და არა რომანი, რომ ეს წიგნი რომელიც ხაშლამასავით ჩამოატრეს მის თუ არ ვცდები ორმოცზე, მაშინვე დაივიწყეს, ვერავინ მიხვდა,რომ იგი ბევრად უფრო მნიშვნელოვანი იყო მისთვის, ვიდრე პოპ ვარსკვლავობა, და რომ საერთოდ, ეს ერთერთი ყველაზე კარგი წიგნია, რომელიც საქართველოში ბოლო ორი ათეული წლის განმავლობაში დაიწერა.

ის ენერგია, რომელიც ლოკალურ პოპ ვარსკვლავად გადაქცევას მოანდომა, რამოდენიმე ასეთი წიგნის დაწერას სავსებით ეყოფოდა...
სამწუხაროდ თავადაც გვიან მიხვდა, ქართველი დისკო ვარსკვლავების სიაში პირველობას რომ ვერ გაცდებოდა. ეს კი მისთვის საკმარისი არ იყო. ჩარკვიანი გაცილებით დიდი ამბიციის მატარებელი იყო და არც თუ ისე უსაფუძვლოდ. ამ ამბიციის დაკმაყოფილება მას მხოლოდ ლიტერატურით შეეძლო. მადლობა ღმერთს, ამ წიგნის დაწერა მაინც მოასწრო, თორემ ალბათ კიდევ უფრო სევდიანი წავიდოდა იმ ქვეყნად...
მერე, როდესაც მიხვდა, რომ მშველელი არსად ჩანდა, თვითონვე მოკლა მონარქი... თუმცა არ დაუჯერეს, სანამ პირადად მასაც არ ამოხდა სული... ზოგი მაინც დღემდე მეფეს ეძახის...
ეს არის ლოკალური პოპ ვარსკვლავობის საფასური. მისი ადგილი დუგლას დანსა და ჟაკ კერუაკს შორის იყო, ვიდრე მაესტროს კლიპებში კახუჩელებსა და სხვა ვიღაცჩელებს შორის... ჩემი აზრით მიხვდა, და სწორედ ამიტომ წავიდა... მათთან.
ეს გარკვევით წერია მის ბოლო წიგნში.
მისმა ახალმა საკომუნიკაციო ენამ, მუსიკამ, ჩემი აზრითა ქართულ გემოვნებას ვერაფრით უშველა – , ფენომენალურად უნიჭო და გოიმურმა რუსულმა პოპმა ირაკლიზე გაცილებით მეტი გავლენა მოახდინა ქართველ ''ვიღაცელებზე" და "ვიღაცუნებზე"... სწორედ იმიტომ რომ ქართულ პოეზიას აკლდა ''მძიმე როკ ნ რილი'' მე რომ ირაკლის ნაირი მუსიკოსს რამოდენიმეს მაინც ვხედავდე ქართულ პოპში, ჩავთვლიდი, რომ ასე თუ ისე, იქნებ მართალიც იყო როცა პოეზია პოპ (არა როკ) მუსიკით ჩაანაცვლა, მაგრამ ის რასაც მე დღეს ვუსმენ და ვუყურებ. არც მეტი არც ნაკლები პოეტი ჩარკვიანის ერთი დღით მოცდენად არ მიღირს, ყოველ შემთხვევაში მე ასე ვფიქრობ. ღრმად მჯერა. რომ კოტე ყუბანეიშვილივით, რომელმაც ქართული პოპ პოეზია შქმნა, როგორც პოეტი გაცილებით მეტს მოუტანდა ქართულ კულტურას და საკუთარ შემოქმედებას, ვიდრე როგორც მუსიკოსი. მძიმე როკს ბითნიკების პოეზია უსწრებდა წინ. პოეზია, რომელიც საქართველოში უდღეური ბავშივით განუვითარებელი დარჩა.

ირაკლი ჩარკვიანი ამ დებილმა ბავშვმა მოკლა.
2.
ეს თემა, უფრო სწორად ირაკლი ჩარკვიანი, ჩემგან ცალკე ტექსტს იმსახურებს. ამიტომ ისევ ქართულ პოპს, ანუ როგორც მას ჩვენში ეძახიან ესტრადას (ბოდიში უხამსი გამოთქმისათვის) დავუბრუნდები, რომელსაც რომ არ მოგატყუოთ არც ისე კარგად ვიცნობ, თუმცა მის გასაცნობად სულაც არ არის საჭირო დიდი მუსიკალური ინტუიცია. საკმარისია, უცნობის შესვენებების დროს მაესტროს კლიპებს ერთი საათი უყუროთ და ძალიან უნიჭო თუ არა ხართ, სულ ადვილად შეიძენთ ქართული ესტრადის ექსპერტის ახალ პროფესიას, : სამწუხაროდ ისევე როგორც ბევრი სხვა პროფესია საქართველოში ვერ გეტყვით რაში შეიძლება გამოგადგეთ. ყველაზე დიდი, სავიზიტო ბარათზე გვარის ქვეშ მიაწეროთ...

ქართულ პოპ მიმდინარეობებზე ლაპარაკი შორს ვერ შეგვიყვანს შოუ ბიზნესის ბობოქარ ოკეანეში. ამიტომ პოპის ქართულ კუს ტბაზე პატარა ნავით სეირნობა ჯობია სწრაფად მოვამთავროთ: ცოტა დისკო, ცოტა ლათინო, ბევრი წნილის სუნიანი პატრიოტიზმი , რაც მთავარია უზარმაზარი გავლენა რუსული საესტრადო "მისტიციზმისა", და რა თქმა უნდა ნიაზ დიასამიძე, რომელსაც მადლობა ღმერთს მთელ ამ მარაზმთან არავითარი საერთო არა აქვს. აი, სულ ეს არის! ქართველ მარგინალ როკერებს ჯობია სულ ნუ შევეხებით, როგორც უძილობით დატანჯულ და ძლივს ჩაძინებულ დათვს თავის ზამთრის ბუნაგში.

ახლა კი თავისუფალი სინდისით შეგვიძლია გადავიდეთ უფრო საინტერესო თემებზე: მაგალითად, რატომ ხდება, რომ ქართველი პოპ ვარსკვლავები "შემოქმედებით" და კომერციულ წარმატებებს, ქართული მწვანილის არ იყოს, მხოლოდ რუსეთში აღწევენ. თუ რა თქმა უნდა ქეთი მელუას არ ჩავთვლით, ერთად ერთ ქართველ საერთასორისო ნამდვილ ვარსკვლავს, რომელიც 9 წლის ასაკში დაუძვრა ხელიდან ბოროტ რუსულ – ქართულ საესტრადო გავლენებს, თუმცა ის საერთოდ არც მიეკუთვნება ქართველ მომღერალთა შთამბეჭდავ სიას.
სტეფანე და 3G (Gმირი,Gოიმი, Gლამური?! ), ბოლოს და ბოლოს, როდესაც მიხვდნენ, რომ "ევრო ვარსკვლავები" ვერ გახდნენ, დაუყოვნებლივ Gმირობა მოინდომეს. საზოგადოებრივმა მაუწყებელმაც მარტივად დაიძვრინა თავი შესაძლო უხერხული კითხვებისაგან, რომელიც მისთვის რათქმა უნდა არავის დაუსვამს – როგორ მოხდა, რომ , როგორც მათ თავიდან განაცხადეს, ევროპული ტელევიზიების ხელმძღვანელებმა, რომლებიც ერთი თვის წინ დაჩოქილები ემუდარებოდნენ საქართველოს ამ საოცრარ კონკურსში მონაწილეობას, დღეს ძალიან ცივად, და აუღელვებლად, ჩვენი ნახევრად შიშველი ქართველი დისკო ჟანა დარკები თუ მაია წყნეთელები, ისე ამოშალეს მონაწილეთა სიიდან, რომ ხელიც არ აუკანკალდათ.
ამ კითხვის დასასმელად დღეს რა თქმა უნდა არავის ცალია, რადგან ცხრა აპრილისათვის მზადებამ ყველაფერი დაავიწყათ...(უნდა ველოდოთ რომ ცხრა აპრილს , საქართველოს გაბრწყინების შემდეგ, კარგა ხნით საბოლოოდ გასუფთავდება ჩვენი მეხსიერება). მე პირადად საზოგადოებრივ მაუწყებლისათვის წაყენებულ ბრალდებების გრძელ პოლიტიკურ სიას დავუმატებდი თვალთმაქცობას, უპრინციპობას, ბავშვურ სიხარბეს და ლაჩრობას.
როგორც გასული კვირის პოსტკრიპტუმისაგან შევიტყე, ჯგუფი ლონდონში "ევროპული სტანდარტების"(ასეთ გამოთქმებზე თვალებზე ცრემლი მადგება ხოლმე ) კლიპს იღებს. ხოლო, როგორც იმავე რეპორტაჟში რუსული საოცარი პოპის ერთ ერთმა სავარაუდოდ პატივცემულმა ექსპერტმა განაცხადა, ქართველებმა კონკურსში მონაწილეობის გარეშეც უზარმაზარ წარმატებას მიაღწიეს კარგად გათვლილი სკანდალით, რადგან სიმღერას უკვე მთელმა რუსეთმა მოუსმინა...და როგორც რეპორტაჟის ავტორმა დაამატა, მსოფლიო აალაპარაკა. სრული პასუხისმგებლობით უნდა გითხრათ, მსოფლიოს, არა მარტო ჩვენი 3G არ აინტერესებს, თანაც აბსოლიუტურად, არამედ თვით ევროვიზიაც, და მასში მონაწილე საკუთარი თანამემამულეებიც კი. მაგალთად, პატრისია კაასს, რომელიც ვგონებ წელს საფრანგეთს წარმოადგენს მოსკოვში, უმოწყალოდ დასცინა ფრანგულმა პრესამ მცდელობისათვის, რომ იქნებ როგორმე თავი შეახსენოს ფრანგებს, და ისევ დაივიწყა. რუსეთში ვარსკვლავების სასაფლაოზე, ფენომენალურ წარმატებას და პუტინთან ახლო მეგობრობას ეტყობა მაინც, ძალიან პრეტენზიულ სამშობლოში მცირე წარმატება ურჩევნია, თუმცა უიმედოდ. ევროვიზია არ არის ის კონკურსი, რომელში მონაწილეობა და წარმატება ევროპის ისეთ ქვეყანას როგორც საფრანგეთია, აღაფრთოვანებს.

საერთოდ, მე ვთვლი, რომ ამ უბადრუკ ევროვიზიაზე ამხელა იმედების დამყარება, სწორედ ქართული კულტურული პოლიტიკის პროვინციალიზმის შესანისნავი დამადასტურებელი არგუმენტია.

ამ კონფლიქტის გარშემო ატეხილი აჟიოტაჟის მონაწილეებმა, განსაკუთრებით ჩვენმა მოსკოვურ აქცენტიანმა რუსულ შოუ ბიზნესში წარმატებულმა თანამემამულეებმა, ისე ახლოს მიიტანეს გულთან 3G –ს მიერ პუტინის შეურაცხყოფა,ისე განიცადეს, რომ გულწრფელად შემეცოდნენ, განსაკუთრებით სააკაშვილის კუმირი დიანა ღუნწკარია და რა თქმა უნდა, მსოფლიოში არ ვიცი, მაგრამ საქართველოს მე – 8, რუსეთის კი ერთდროულად 8,9 და 10 საოცრება თინა კანდელაკი. რომელიც საოცრად ჰგავს ტიმ ბარტონის Mars Attacks ის ამ პერსონაჟს.

VIDEO
საერთოდ მე რომ ტიმ ბარტონი ვყოფილიყავი და მცოდნოდა ამ ერთდროულად მე 8, 9 და 10 საოცრების შესახებ, ამ ეპიზოდს ფილმიდან ნამდვილად თინა კანდელაკს მივუძღვნიდი. თუმცა უნდა გითხრათ რომ რუსთავი 2 გაცილებით მარტივად მოახერხა თბილისის მერიოტის ჰოლში, არანაკლები გონებამახვილური ფანტასტიკის გადაღება. ამ ინტერვიუს Moscow Attack არ ქვია. თუმცა ფანტაზიის მასშტაბით თვით ტიმ ბარტონიც კი ბევრად უკან ჰყავს ჩამოტოვებული.

VIDEO
დააკვირდით აღფრთოვანებისაგან გაბერილ ჟურნალისტს, კანდელაკის ხელების განუწყვეტელ ეროტიულ მოძრაობას, განსაკუთრებით, მის ვულკანივით ამოფრქვეულ სისულელეებს, მაგალითად პოლიტიკაში ლამაზი ქალების მოსვლის შესახებ ( პრეზიდენტ სარკოზის მეუღლე კარლა ბრუნი,რომელიც ინტელექტით პრინციპში, თინასაგან დიდად არ განსხვავდება, როგორც ჩანს პოლიტიკოსი გონია), ასევე ყურადღების მიქცევის ღირსია კამერისა და თინას ეროტიული ურთიერთობა. იმედი მაქვს ოპერატორის ფსიქიკა ძალიან არ დაზარალდა მოსკოველი სექს სიმბოლოს "აჟურნი" ფეხებზე კამერით ცოცვისას. განსაკუთრებით საინტერესოა თინას შარმიანი რუსული აქცენტი... ეს აქცენტი გაცილებით უფრო მნიშვნელოვანია ვიდრე ყველაფერი დანარჩენი. ყოველთვის მიკვირდა, რატომ იწყებს ქართველების დიდი ნაწილი აქცენტით ლაპარაკს ორი წლის თავზე, მაინცა და მაინც რუსეთში ემიგრაციისას?
ბავშვობაში, ყოველ ზაფხულის , ივნისის დასაწყისში ბებიას სურამში მივყავდით მე და ჩემი ძმა, იქ ყოველთვს ვიღაც იყო ჯარიდან ახალი ჩამოსული, (ჯარისკაცებს მაისში და ნოემბერში ათავისუფლებდნენ წითელ არმიაში სამსახურიდან) .
ზოგიერთი მათგანი ძალიან ხშირად უცნაური რუსული აქცენტით ლაპარაკობდა . როგორც მოგვიანებით მივხვდი, რუსულად სამ სიტყვას ვერ აბავდნენ წესიერად. აქცენტი კი მაინც ქონდათ. მათი მშობლები ამაყად წუხდნენ რომ შვილები გაურუსდათ... ეს ქალბატონი თინა ამ საწყალ ნაჯარისკაცებებს მაგონებს. რომლებიც პირველივე დათრობისთანვე, უპრობლემოდ, აბსოლიუტურად უაქცენტდ იგინებოდნენ ხოლმე მშობლიურად, ქართლულად. განსხვავება მხოლოდ იმაშია, რომ უმეტეს მათგანს, არც მანამდე, და არც მას შემდეგ რუსეთი თვალით არ უნახავს... მით უმეტეს მესამე რომი – მოსკოვი, რომელიც ერთადერთი ქალაქია მსოფლიოში, სადაც მსგავსი ენიგმატური "მონაცემების" მქონე ქალს შეუძლია ისეთ გაუგონარ "წარმატებებს" მიაღწიოს, რომ რუსთავი 2–ის მრავლის მნახველი ჟურნალისტიც კი გახეთქოს გულზე თავისი მწვანე "ტუფლებით" და განაცვიფროს თავისი "პროვოკატიურულობით". როგორც ვიცი, ქალბატონ კანდელაკიც ძალიან განიცდის რუსი ერის დისკო შეურაცჰყოფას...

საერთოდ მსგავსი უნიკალური იდენტიფიკაცია ქვეყნის პრემიერ მინისტრთან როგორიც ევროვიზიის ვეტერან რუს პოპ ვარსკვლავებს და მათ პროდიუსერებს ჭირთ, ნამდვილად ღრმა შესწავლის ღირსია, როგორც განსაკუთრებული ამორალური პათოლოგია. ძნელი წარმოსადგენია, რომ ჯორჯ ბუშზე ნასროლი ფეხსაცმელის გამო, ბრიტნეი სპრინგს ვენები გადაეჭრა დიმა ბილანივით.

VIDEOმოსკოველი ქართველი ''ვარსკვლავების'' ფსიქიური და ფსიქოლოგიური შესწავლა, კი, მგონია, ძალიან სასარგებლო იქნებოდა ქართული მენტალიტეტის განსაზღვრისათვის. მე ვთვლი, რომ ჩვენ შექსპირული ტრაგიკული სული გვაქვს. რადგან ვერ წარმომიდგენია ადამიანი ასე განიცდიდეს თავის ეთნიკურ წარმომავლობას, როგორც სოსო პავლიაშვილი თავის ქართულ ინტერვიუებში, და თან იძულებული იყოს ასე კოლაბორანტულად უქიცინებდეს უკანალს საეჭვო გემოვნების რუს პუბლიკას. ერთხელ 90 იან წლებში თბილისის მრგვალ ფილარმონიაში ტატო კოტეტიშვილს გადმოუხტა სცენიდან საცემად, რომელიც მას დარბაზიდან დასცინოდა: სიმღერის მისამღერზე,მგონი: подием со мною ტატო სიმღერითვე რეპლიკას აძლევდა მე 7 რიგიდან пошeл на х... ю! ძლივს გამოვასწარით დარბაზიდან პავლიაშვილის ნახალოვკელ ძმაკაცებსო, კოტე ყუბანეიშვილმა მომიყვა, რომელიც ტატოსთან ერთად ესწრებოდა ამ კონცერტს. თუმცა რას აკეთებდნენ იქ ან ერთი ან მეორე, არ ვიცი.ეტყობა წასასვლელი არსად ჰქონდათ. ვიცი, რომ მთელი თბილისი რუსულ პოპ ზე დღემდე გიჟდება. საინტერესოა არა? ესეც კრემლის მიერ არის გათვლილი თუ უბრალოდ გემოვნების კრიზისის ბრალია?

VIDEO
თვით ''ჩვენი დროის გმირს", უცნობსაც კი, დარწმუნებული ვარ ღამეები აქვს გათენებული რუსული მხიარული ერთუჯრედიანი პოპის მოსმენაში. ეს ისეთ დიდ რეპნარევ ჰიტსაც კი ეტყობა, როგორიც ''მატარებელია''... რაც რა თქმა უნდა არ არის დანაშაული. გავლენა შეიძლება ვიეტნამური პოპისაც კი გქონდეს. მხოლოდ როდესაც ამ გავლენას ასეთი მასიური სახე აქვს როგორც ეს საქართველოში რუსული გემოვნების გავლენაა, მაშინ ისტერიკა აღარ უნდა გემართებოდეს და ოკუპაციის დღეს არ უნდა კრძალავდე რადიოთი და ტელევიზიით რუსული სიმღერების გადაცემას, როგორც ეს გასულ 25 თებერვალს მოხდა საქართველოში.
საერთოდ საინტერესოა, რითი განსხვავდება ქართული საზოგადოება რუსულისაგან, რომელმაც საკუთარი პრემიერ–პრეზიდენტის გამო მაინც გამოუცხადა ბოიკოტი ერთ ცუდ ქართულ სიმღერას, ჩვენ კი ბოიკოტს ვუცხადებთ, ყველა რუსულ სიმღერას, მთელ რუსულ მუსიკას ერთად აღებულს, ცუდსაც და კარგსაც... ჩემი აზრით ეს (რე) აქაცია თავისი სიბრიყვის მასშტაბით ბევრად აღემატება ევროვიზიის ბოიკოტს.

საერთოდ ცუდი გემოვნება უმადური რამ არის, ბუმერანგივით ტრიალდება შენს წინააღმდეგ. ამის შესანიშნავი მაგალითია პრეზიდენტ სააკაშვილის შარშანდელი სიყვარული დიანა ღუნწკარიას მიმართ, რომელმაც ისე მძაფრად განიცადა პუტინის დისკო შეურაცჰყოფა, რომ სანამ ჟიურის გადაწყვეტილება არ შეიტყო, მგონი არ უძინია. პრეზიდენტს თუ ასეთი მდარე გემოვნება აქვს, თუ მართლა მოწონს ქართულ რუსული ესტრადა, ძალიან სამწუხაროა... როგორ აპირებდა ღუნწკარიას ფანობით ქვეყნის აშენებას, არ მესმის. მაგრამ დავანებოთ თავი ჩვენს წიქარასავით მორბენალ პრეზიდენტს, რომელიც ხან ბუბა კიკაბიძეს და ნანი ბრეგვაძეს გადაუგდებს ხოლმე უკან მდევარ გაუმაძღარ პუტინს, ხან სტეფანეს 3გ სთან ერთად, ხანაც საბრალო ღუნწკარიას. დეპრესირებული სოსო პავლიაშვილის საქმე გარკვეულია – მას რუსეთში ისე ამღერებენ და აცეკვებენ, როგორც შინდლერის ებრაელ მუსიკოსებს, ნაცისტების მთვრალ წვეულებაზე, ან სტრიპტიზიორ ქალებს გერმანული ოკუპაციის დროინდელ SS ელებით გაჭედილ პარიზის კაბარეში.

გაცილებით უფრ საინტერესოა ჩემთვის, როგორი იქნება ქართველი პოპ
ვარსკვლავების გადანაწილება განკითხვის დღეს– 9 აპრილს. მათ შორის მოსკოვში მოღვაწე მეგა ვარსკვლავებისაც. რომელთა პოზიცია, პრინციპში რთული გასაგები არ არის– ისინი სავარაუდოდ უცნობის გარშემო შემოიკრიფებიან, მაგრამ რას იზამს პრეზიდენტის მომღერალი ფანკლუბი? ჯერჯერობით ისინი არსად ჩანან, თითქოს მას შემდეგ რაც სიმღერით, ლუი ვიტონის ჩანთებითა და პრადას სათვალეებით აფხაზეთში ზუმბას მატარებლით წავიდნენმ უკან არც დაბრუნებულან, და ბედნიერად ირუჯებიან დღემდე ბიჭვინთის პლიაჟზე.

ჩემი აზრთ ისინი ჯერჯერობით სიტუაციას სწავლობენ, ჯერ ვერ გადაუწყვეტიათ 9 აპრილს რომელ სცენაზე იმღერონ. ცხადია დასანანი იქნება თუ რომელიმე მათგანი გამარჯვებულ მუსიკოსთა სიაში ვერ მოხვდება. ბრძოლა კი სამშობლოს სიყვარულისათვის ვარსკვლავთა შორის დაუნდობელი იქნება. ამაში ეჭვი არ მეპარება. თუმცა, მხოლოდ მას შემდეგ, რაც გაარკვევენ ვის უნდა უერთგულონ , რუსულ ერთუჯრედიან მხიარულ პოპ კულტურის გავლენის სფეროში დარჩენილ გაბრწყინებულ საქართველოში.
სააკაშვილის ცნობილ რევოლუციურ ვარდისფერ ექსპრესს "თბილისი–ისტამბული – ლონდონი", რომელსაც, როგორც აღმოჩნდა ნახევარზე მეტი საქართველო ჩამორჩა, 9 აპრილს უცნობის ორ აკორდიანი მხიარული "მატარებელი" დაემატება, მასზე შეხტომა, როგორც ამბობენ ჯერ კიდევ შესაძლებელია, ამიტომ ქართული შოუ ბიზის ''უკაშკაშეს'' ვარსკვლავებს, სულ მალე ვიხილავთ რომელიმე პერონზე, ან საპრეზიდენტოზე, განთავისუფლებულ პლაცკარტის ადგილების დასაკავებლად, ან საპარლამენტო–დემოკრატიულ–მონარქიულ–ლეიბორისტულ–ქრისტიანულ–ათეისტურზე, რომელის ლიანდაგებსაც ''სად მივყევართ'' ჯერჯერობით, თვით უცნობსაც ვერ გაურკვევია...ალბათ კიდევ ერთხელ
Куда глаза глядят?!...

პაატა ქურდაძე
23 მარტი 2009